- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- تعریف ادب 3
- اشاره 3
- ادب در زبان فارسی و عربی 5
- اشاره 8
- فصل اول: کلیّاتی از انواع ادبی 8
- انواع ادبی چیست؟ 8
- انواع ادبی در ایران 10
- 1. انواع ادبی از نظر شکل و قالب 10
- اشاره 10
- 2. انواع ادبی از نظر محتوا و مضمون 11
- فصل دوم: ادبیات غنایی 14
- مقدمه 14
- اشاره 14
- تاریخچه 15
- اشاره 16
- 1. تحمیدیه و مناجات (Hymn) 16
- نیایش های مولا علی علیه السلام 19
- دعایِ حضرت مهدی «عج» 21
- زلالِ وصال 22
- دعای جوشن کبیر 24
- سر منزل مقصود 26
- فیض حضور 28
- مِهرِ عالم افروز 30
- پناهِ بی پناهان 32
- اشاره 33
- 2. مدیحه سرایی (Praise) 33
- در نعت حضرت رسول صلی الله علیه و آله 34
- در مدح مولا علی علیه السلام 36
- در مدح امام حسن مجتبی علیه السلام 37
- در نعت امام حسین علیه السلام 38
- در نعت امام سجاد علیه السلام 39
- در مدح امام باقر علیه السلام 40
- در مدح امام صادق علیه السلام 42
- در مدح امام کاظم علیه السلام 43
- در مدح امام رضا علیه السلام 45
- در مدح امام تقی علیه السلام 46
- در مدح امام هادی علیه السلام 47
- در مدح امام حسن عسکری علیه السلام 49
- در مدح امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف 50
- در کویِ دوست 51
- در مدح حضرت معصومه علیه السلام 52
- لافتی الاّ علی 54
- از نسل پیمبر صلی الله علیه و آله 54
- اشاره 56
- 3. مرثیه سرایی (Elegy) 56
- شهادت علی اکبر 57
- شهادت علی اصغر علیه السلام 60
- در سوگ حضرت زهرا علیهاالسلام 64
- مصایب شب عاشورا 66
- حوادث شب عاشورا 69
- اشاره 73
- 4. غزلیات و اشعار عاشقانه (lyricism) 73
- قابل لطف تو 74
- قبله گهِ جان ها 75
- شمع محفل 76
- خبر از جنّت 77
- اشک خونین 78
- آتش طور 79
- طعمِ گفت و گو 81
- بازار آفتاب 82
- گلزار زندگی 83
- هوای وصل 84
- آهِ سینه 85
- راه عشق 86
- سوز عشق 87
- جام وحدت 88
- اشکباران 89
- یاد دوست 90
- راز دل 91
- کعبه صدق 92
- سرّ عشق 93
- اصحاب طریقت 94
- چشم بیمار 95
- از داغِ غمت 96
- قبله حق 97
- راه وفا 98
- مژده رحمت 99
- مرتبه عرفان 100
- یاد یار 101
- راهِ احسان 102
- بازار وصال 103
- چشمه کوثر 104
- سوختن و ساختن 105
- کرشمه ساقی 106
- ساقیا بده جامی... 107
- تمنایِ وصال 108
- کعبه مقصود 111
- ناز و نیاز 112
- مطالعه نور 113
- فیض وصال 114
- آه نیمه شب 115
- هاتف غیب 116
- آسمانِ مهر 117
- خرمنِ حُسن 120
- شمع محفل اُنس 120
- مسند جامِ جام 122
- دعوت فردوس 123
- کفر و ایمان 124
- مهر و ماه 125
- تمنّایِ دوست 126
- گنج پنهان 127
- کیش خوبان 128
- کیش مهر 129
- اشاره 132
- 5. ساقی نامه (Drinkingsong) 132
- شست و شوی روح 133
- آب حیات 136
- اشاره 139
- 6. حبسیّه(Prison poem) 139
- دوایِ دردِ استبداد 140
- عروس وصل 141
- مقدمه 142
- اشاره 142
- فصل سوم: ادبیات تعلیمی 142
- اشاره 142
- در معالجت امراضِ نفس 144
- نردبانِ معرفت 146
- در آداب خواب رفتن و بیدار شدن 148
- شناختن نفس، شناختن خدا 150
- تأثیر شناختن نفس در تهذیب اخلاق 151
- مهرِ حیدر 152
- مژده ای صاحب نظران 155
- نماز، معراج مؤمن 157
- یاد آخرت 159
- کلماتِ قصار مولی علی علیه السلام 161
- اشاره 163
- کوچ گاه 163
- اشعار اخلاقی 163
- در مکتبِ دین 165
- در خزان 166
- هان ای دل 167
- حدیث در ادب فارسی 168
- اشاره 168
- آداب نماز شب 172
- اشاره 174
- فقه در ادب فارسی 174
- احکام نماز جماعت 177
- تفسیر قرآن در ادب فارسی 180
- تفسیر سوره حمد 183
- اشاره 183
- تفسیر بسم اللّه الرحمن الرحیم 183
- الرحمن الرحیم 184
- مالک یوم الدین 184
- اهدنا الصراط المستقیم 185
- ایاک نعبد و ایاک نستعین 185
- صراط الذین انعمت علیهم غیرالمغضوب علیهم و لاالضّالّین 186
- اشاره 186
- عرفان در ادب فارسی 186
- در محبّت 189
- سفر معنوی 191
- آداب مراقبه 194
- نامه ای عرفانی 197
- آداب نماز 198
- عارف کیست؟ 200
- می خواهم دل باشم 202
- بشنو از نی 204
- لذتِ شهود و معرفت اللّه 207
- فصل چهارم: ادبیات داستانی 209
- مقدمه 209
- اشاره 209
- حکایات و لطایف 210
- کمیل بن زیاد نخعی 213
- اشاره 213
- بهلول عاقل 213
- مُحبانِ خاص 213
- لطایف معنوی 216
- فرود آمدن حضرت آدم و حوا به زمین 218
- در بیانِ قصه حضرت سلیمان 220
- خاطراتِ نجف 222
- حکایت از نماز 225
- فضایل امام رضا علیه السلام 228
- داستانِ راستان 230
- دقیقه های شیرین 232
- فرهنگ واژگان 236
- کتاب نامه 240
ص:164
حضرت برهم و رنگ مبارکش تغییر یافت. اصحاب عرض کردند: «یا رسول اللّه صلی الله علیه و آله سبب تغییر حالِ مبارکِ شما چیست؟» فرمود: «به درستی که قبر، فشار داد سعد را!» اصحاب عرض کردند: «با این تفضیل و تجلیل که شما از سعد کردید، با وجود این، قبر، او را فشار داد؟» فرمود: «بلی، سعد با اهلش بد خلق بود.»(1)
غُررالحکم و دُرر الکلم، مجموعه ای است ارزشمند از سخنان مولا علی علیه السلام که به وسیله عالم والا مقام، عبد الواحد بن محمد تمیمی آمدی گردآوری شده است.
مرحوم آقا جمال خوانساری (1125) بر این کتاب مستطاب، شرحی دقیق و زیبا نگاشته اند که مهم ترین شرح غررالحکم به شمار می رود.
کلماتِ قصار مولی علی علیه السلام
کلماتِ قصار مولی علی علیه السلام
«الدّینُ یعَصِمُ»
دین، نگاه می دارد؛ یعنی رعایت دین و اهتمام در امور آن، نگاه می دارد این کس را از حسرت و ندامتِ روز جزا و این ظاهر است و هم چنین از خفّت و ذلت در دنیا.
«الدّنیا تُسْلِمُ»
دنیا خوار می کند؛ یعنی حرص در طلبِ دنیا و قصر اوقات بر سعی در تحصیل آن خوار می کند این کس را در دنیا و عقبی؛ پس اگر کسی مشغول طلبِ امور دنیا شود، باید که بعد از فراغ از لوازم، سعی در مهامّ آخرت
1- بیست و سه مجلس، صص 141 _ 143.