میراث ادبی علمای شیعه: برگزیده متون نظم و نثر فارسی صفحه 183

ص:186

تفسیر سوره حمد

تفسیر سوره حمد

[اندر فضایل سوره حمد]

بدان که این سوره را ده نام است: فاتحه الکتاب و امّ الکتاب و امّ القرآن و السبع المثانی و الوافیه و الکافیه و الشافیه و الاساس و الصلاه و الحمد و هر یکی از خبری و اثری گرفته است.

فاتحه الکتاب برای آنش خوانند که اول کتاب است و افتتاح کتاب به اوست؛ پس چون گشاینده است کتاب را که خواننده گشایشِ قرائت به او کند و هر کس که تیمّن و تبرک خواهد، ابتدای هر کار به او کند، فاتحه خوانند او را و گفته اند: «برای آنش فاتحه الکتاب خوانند که اول سوره که فرود آمد، این سوره بود.»

و امّ الکتاب و امّ القرآنش خوانند برای آن که اصل کتاب است، چنان که مکه را امّ القری خوانند؛ چون اصل زمین ازو بوده است.

از مجاهد روایت کردند که او گفت: «ابلیس چهار بار بنالید: یک بار که لعنتش کرد و یک بار که از بهشتش به در کرد و یک بار که رسول صلی الله علیه و آله به رسالت فرستاد و یک بار که سورت فاتحه فرود آمده» و از جمله شرف این سورت آن است که نماز درست نباشد، الاّ به این سورت و هیچ سورت و آیت به جای این بِنَایستد... و عباد الصامت روایت کند که: «رسول صلی الله علیه و آله گفت: لا صَلوهَ لِمَنْ لَمْ یَقْرَءَ بِاُمِّ القرآنِ فَصاعدِاً؛ نماز نباشد آن را که ام القرآن نخواند یا بیش تر» و ابو هریره روایت کند که: رسول صلی الله علیه و آله مرا فرمود که ندا کنم که: «لا صَلوهَ اِلاّ بِفَاتحه الکِتاب».

تفسیر بسم اللّه الرحمن الرحیم

اشاره

تفسیر بسم اللّه الرحمن الرحیم