میراث ادبی علمای شیعه: برگزیده متون نظم و نثر فارسی صفحه 210

ص:213

مانند: جامع التمثیل از جبله رودی.

8 . قصه هایی که محتوای گوناگون دارند از معرفت آفریدگار و معجزات پیامبران و کرامات اولیا، مانند: جوامع الحکایات از سدیدالدین محمد عوفی.

9. قصه های عامیانه از سرگذشت ها و ماجراهای مردم و... .(1)

موش و گربه، مناظره ای است بین موش و گربه به سبک عبید زاکانی. شیخ بهایی در قالب این مناظره طنزآمیز، از عالمان، عارفان و صوفیانی که با تظاهر به علم و عرفان و عوام فریبی، برای خود نام و نانی فراهم کرده اند، به شدت انتقاد می کند.

حکایات و لطایف

حکایات و لطایف

آورده اند که روزی سلطان محمود به خواجه حسن میمندی که وزیر او بود، گفت: آیا شخصی باشد که فالوده نخورده باشد؟ وزیر گفت: ای پادشاه! بسیارند که فالوده نخورده اند و ندانند. پادشاه گفت: چنین کسی نیست. وزیر می گفت هست و پادشاه می گفت نیست. تا آخر الامر مبلغی زر مهیا کرده مابین ایشان شرط شد که اگر وزیر چنین کسی پیدا کند، مبلغ زر را از پادشاه بگیرد و اگر پیدا نکند، وزیر آن مبلغ را دادنی باشد.

پس از این قرار، وزیر به تفحص چنان کسی بیرون آمد. گذارش به بازار گوسفند فروشان افتاد. از قضا شخص سرحدّی را دید. با خود گفت که این جماعت در سرحد بوده اند و معموری و آبادی ندیده اند. پس آن