میراث ادبی علمای شیعه: برگزیده متون نظم و نثر فارسی صفحه 74

ص:77

عرفانی به آن بخشیدند و آن را به اوج رسانیدند. غزل های آغازین فارسی که دارای مضامین ساده بود، به مرور پیچیده شد و سادگی خود را از دست داد؛ زیرا موضوعات عرفانی در ذات خود پیچیدگی دارند و از آن ناگریزند. سعدی، مولوی، حافظ و جامی از مهم ترین غزل سرایان ادب فارسی هستند.

در میان عالمان نیز از بزرگانی هم چون: فیض کاشانی، فیاض لاهیجی و ملا هادی سبزواری می توان نام برد. نکته قابل توجه این که بیش تر عالمان بزرگ شیعه، اشعار دل انگیز و غزل های نابی به زبان عربی دارند. مانند: سید رضی، سید مرتضی، علامه طبرسی، قطب راوندی، محقق حلّی، شیخ حرّ عاملی، سید بحر العلوم و...

قابل لطف تو

قابل لطف تو

ابروی توست کشان به هر باب مرا

چو گشاید ز درِ بسته محراب مرا

امشب از یاد تو دل قابل خوش واقعه ای است

کاش می آمد و می برد دمی خواب مرا

من نِیَم قابل لطف تو، مرا پاک بسوز

چوب خشکم، نه نهالم که دهی آب مرا

آب خضرم نکند فایده، آن نخلم من

که درین باغ رسانند به خوناب مرا

تا گدازد تن و پیچم به خود، و ریزم اشک

چرخ چون رشته غم دیده دهد تاب مرا