- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- تعریف ادب 3
- اشاره 3
- ادب در زبان فارسی و عربی 5
- اشاره 8
- انواع ادبی چیست؟ 8
- فصل اول: کلیّاتی از انواع ادبی 8
- 1. انواع ادبی از نظر شکل و قالب 10
- اشاره 10
- انواع ادبی در ایران 10
- 2. انواع ادبی از نظر محتوا و مضمون 11
- اشاره 14
- مقدمه 14
- فصل دوم: ادبیات غنایی 14
- تاریخچه 15
- 1. تحمیدیه و مناجات (Hymn) 16
- اشاره 16
- نیایش های مولا علی علیه السلام 19
- دعایِ حضرت مهدی «عج» 21
- زلالِ وصال 22
- دعای جوشن کبیر 24
- سر منزل مقصود 26
- فیض حضور 28
- مِهرِ عالم افروز 30
- پناهِ بی پناهان 32
- 2. مدیحه سرایی (Praise) 33
- اشاره 33
- در نعت حضرت رسول صلی الله علیه و آله 34
- در مدح مولا علی علیه السلام 36
- در مدح امام حسن مجتبی علیه السلام 37
- در نعت امام حسین علیه السلام 38
- در نعت امام سجاد علیه السلام 39
- در مدح امام باقر علیه السلام 40
- در مدح امام صادق علیه السلام 42
- در مدح امام کاظم علیه السلام 43
- در مدح امام رضا علیه السلام 45
- در مدح امام تقی علیه السلام 46
- در مدح امام هادی علیه السلام 47
- در مدح امام حسن عسکری علیه السلام 49
- در مدح امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف 50
- در کویِ دوست 51
- در مدح حضرت معصومه علیه السلام 52
- از نسل پیمبر صلی الله علیه و آله 54
- لافتی الاّ علی 54
- اشاره 56
- 3. مرثیه سرایی (Elegy) 56
- شهادت علی اکبر 57
- شهادت علی اصغر علیه السلام 60
- در سوگ حضرت زهرا علیهاالسلام 64
- مصایب شب عاشورا 66
- حوادث شب عاشورا 69
- 4. غزلیات و اشعار عاشقانه (lyricism) 73
- اشاره 73
- قابل لطف تو 74
- قبله گهِ جان ها 75
- شمع محفل 76
- خبر از جنّت 77
- اشک خونین 78
- آتش طور 79
- طعمِ گفت و گو 81
- بازار آفتاب 82
- گلزار زندگی 83
- هوای وصل 84
- آهِ سینه 85
- راه عشق 86
- سوز عشق 87
- جام وحدت 88
- اشکباران 89
- یاد دوست 90
- راز دل 91
- کعبه صدق 92
- سرّ عشق 93
- اصحاب طریقت 94
- چشم بیمار 95
- از داغِ غمت 96
- قبله حق 97
- راه وفا 98
- مژده رحمت 99
- مرتبه عرفان 100
- یاد یار 101
- راهِ احسان 102
- بازار وصال 103
- چشمه کوثر 104
- سوختن و ساختن 105
- کرشمه ساقی 106
- ساقیا بده جامی... 107
- تمنایِ وصال 108
- کعبه مقصود 111
- ناز و نیاز 112
- مطالعه نور 113
- فیض وصال 114
- آه نیمه شب 115
- هاتف غیب 116
- آسمانِ مهر 117
- خرمنِ حُسن 120
- شمع محفل اُنس 120
- مسند جامِ جام 122
- دعوت فردوس 123
- کفر و ایمان 124
- مهر و ماه 125
- تمنّایِ دوست 126
- گنج پنهان 127
- کیش خوبان 128
- کیش مهر 129
- 5. ساقی نامه (Drinkingsong) 132
- اشاره 132
- شست و شوی روح 133
- آب حیات 136
- اشاره 139
- 6. حبسیّه(Prison poem) 139
- دوایِ دردِ استبداد 140
- عروس وصل 141
- اشاره 142
- مقدمه 142
- اشاره 142
- فصل سوم: ادبیات تعلیمی 142
- در معالجت امراضِ نفس 144
- نردبانِ معرفت 146
- در آداب خواب رفتن و بیدار شدن 148
- شناختن نفس، شناختن خدا 150
- تأثیر شناختن نفس در تهذیب اخلاق 151
- مهرِ حیدر 152
- مژده ای صاحب نظران 155
- نماز، معراج مؤمن 157
- یاد آخرت 159
- کلماتِ قصار مولی علی علیه السلام 161
- اشاره 163
- کوچ گاه 163
- اشعار اخلاقی 163
- در مکتبِ دین 165
- در خزان 166
- هان ای دل 167
- حدیث در ادب فارسی 168
- اشاره 168
- آداب نماز شب 172
- فقه در ادب فارسی 174
- اشاره 174
- احکام نماز جماعت 177
- تفسیر قرآن در ادب فارسی 180
- اشاره 183
- تفسیر سوره حمد 183
- تفسیر بسم اللّه الرحمن الرحیم 183
- الرحمن الرحیم 184
- مالک یوم الدین 184
- ایاک نعبد و ایاک نستعین 185
- اهدنا الصراط المستقیم 185
- عرفان در ادب فارسی 186
- اشاره 186
- صراط الذین انعمت علیهم غیرالمغضوب علیهم و لاالضّالّین 186
- در محبّت 189
- سفر معنوی 191
- آداب مراقبه 194
- نامه ای عرفانی 197
- آداب نماز 198
- عارف کیست؟ 200
- می خواهم دل باشم 202
- بشنو از نی 204
- لذتِ شهود و معرفت اللّه 207
- فصل چهارم: ادبیات داستانی 209
- مقدمه 209
- اشاره 209
- حکایات و لطایف 210
- کمیل بن زیاد نخعی 213
- اشاره 213
- بهلول عاقل 213
- مُحبانِ خاص 213
- لطایف معنوی 216
- فرود آمدن حضرت آدم و حوا به زمین 218
- در بیانِ قصه حضرت سلیمان 220
- خاطراتِ نجف 222
- حکایت از نماز 225
- فضایل امام رضا علیه السلام 228
- داستانِ راستان 230
- دقیقه های شیرین 232
- فرهنگ واژگان 236
- کتاب نامه 240
ص:81
سَبَق عشق تو در مدرسه تکرار کنند
گر شوند از میِ اسرار تو واقف، زهّاد
سال ها خادمیِ خانه خمّار کنند
پیش روی تو بود سجده ارباب یقین
گرچه کوته نظران روی به دیوار کنند
آن گروهی که در انکار منند از عشقت
گر ببینند رخت را، همه اقرار کنند
سالکانِ سر کویت چو «نسیمی» شب و روز
در طواف حرمِ کعبه شدن عار کنند(1)
عماد الدین نسیمی (748 _ 837)
اشک خونین
اشک خونین
به خرابات روم بهر نگهداریِ دل
تا برِ پیر کنم شِکوه ز بیماریِ دل
او شب و روز بسوزد ز غم هجر بتان
من بسازم به غم و رنج و گرفتاریِ دل
چه زیان ها که نمودم ز رهِ دل خواهی
1- دیوان نسیمی، ص 203