کار در زندگی فردی و اجتماعی از دیدگاه قرآن صفحه 165

الف) حمل بر صحت

اگر محیط سالم باشد، مثلاً انسان با افرادی سر و کار دارد که کارهایشان بر اساس موازین اسلامی است، در این جا باید کار آن ها را حمل بر صحت نمود؛ مگر این که خلاف آن ثابت شود.

ب) حمل بر فساد

اگر محیط به گونه ای است که افراد موازین اسلامی را در کارها رعایت نمی کنند، در این صورت باید کار آن ها را حمل بر فساد نمود و جانب احتیاط را رعایت کرد تا احراز صحت شود.

2. فرق بین «تطیّر» و «تفأّل» از دیدگاه اسلام

در بینش اسلامی از تطیّر نهی و به تفأّل امر شده است.

نبی اکرم، صلی الله علیه و آله خود تفأّل می زدند و بدان سفارش می کردند:

تَفَأَلُّوا بِالْخَیرِ تَجدُوهُ؛

کارها را به فال نیک بگیرید تا به آن برسید.

در مورد «تطیّر»، بر اساس قرآن نمی تواند حق را باطل و یا باطل را حق گرداند؛ بلکه عاقبت امور با خدای سبحان است.

3. اثر روانی این امر

بارها آن چه را که انسان انتظار دارد، اعم از خیر و شر، واقع می شود، به ویژه در شر، و این بیانگر تأثیر روانی آن است.

امور دیگری که عوام «شوم» می دانند نیز به همین بحث مربوط است؛ مانند یک بار عطسه کردن هنگام تصمیم بر انجام دادن کاری و غیره. در روایات از فال بد زدن به این امور