پاسخ های استاد مطهری (ره) به مسائل اجتماعی صفحه 101

باشند که در مقابل تعهد پول بدهند، چون تعهد یک امر مشخصی است، هیچ یک از موانعی که در فقه مسطور است، در اینجا وجود ندارد و معامله، معامله صحیحی است. بنابراین، یکی از مشکلاتی که در باب بیمه هست؛ یعنی مشکل مجهول بودن، به این طریق حل می شود.(1)

11. آیا در بیمه باید زمان مشخص باشد؟

در معاملات، همان[گونه] که عوضین باید مشخص و معین باشند، اگر زمان در آن دخالت دارد، زمان هم باید مشخص باشد و نمی تواند مجهول باشد. مثلاً در بیع، زمان دخالت ندارد، ولی در اجاره زمان دخالت دارد. در هرجا که زمان دخالت دارد، مدت، از اول تا به آخر باید مشخص باشد. اگر مدت، مشخص نباشد، باز معامله مجهول می شود. مثلاً در مهمان خانه ها اغلب این طور است که مسافر می پرسد: «شبی چند؟» می گویند مثلاً شبی پنجاه تومان، ولی مسافر معین نمی کند که این اتاق تا کی در اجاره من است. مدتی را که اجاره میان مؤجر و مستأجر برقرار است و در تمام آن مدت او مالک منفعت آن اتاق است که از آن استفاده کند، معین نمی کند. فقط معین می کند که هرقدر ماندم، شبی پنجاه تومان می دهم. این  اجاره از نظر شرعی باطل است؛ یعنی اجاره صحیحی نیست. به همین جهت، اثرش در اینجا ظاهر می شود که اگر بعدها میان صاحب هتل و مسافر اختلاف شود، قراردادی که بسته اند، هیچ اساسی ندارد؛ یعنی دیگر شبی پنجاه تومان میزان نیست؛ چون آن قرارداد باطل بوده [است]، بلکه اجرت المثل میزان