- دیباچه 1
- زن 5
- 1. زن دراسلام چه جایگاهی دارد و اسلام چگونه نظریه های تحقیرآمیز درباره زن را ردّ کرده است؟ 5
- 2. زن و مرد از نظر احساسات و روان، چه تفاوت هایی با هم دارند؟ 8
- 3. منظور از تفاوت های موجود میان زن و مرد چیست؟ آیا منظور اصلی همان نقص و کمال است؟ 10
- 4. زن حامل کدام امانت انسانی است؟ 13
- 5. این اندیشه که زن عنصر گناه و فریب است، از کجا سرچشمه گرفته است، و به طور کلی، نظر اسلام در این زمینه چیست؟ 14
- 6. در یک نگاه کلی، کدام یک از زن و مرد در ساختن شخصیت دیگری بیشترین تأثیر را دارد؟ 15
- 7. عوامل سستی نظام خانواده در غرب چیست؟ 16
- 8 . علّت کمبود محبت و عواطف انسانی در میان خانواده های غربی چیست؟ 17
- 9. نظر قرآن درباره استقلال اقتصادی زن چیست؟ 18
- ازدواج 19
- 1. نظام طبیعی حاکم بر روابط زن و مرد چیست؟ اسلام برای پایداری این رابطه چه توصیه هایی می کند؟ 19
- 2. چرا ازدواج با اینکه پدیده ای شهوانی است، در اسلام امری مقدس به شمار می رود؟ 21
- 3. آیا در ازدواج، شرط بلوغ و عقل کافی است یا اینکه دختر و پسر باید به مرحله ای از رشد نیز برسند؟ 22
- 4. حقیقت مهریه در اسلام چیست؟ 23
- 5. آیا خوش بختی زناشویی در تک همسری است یا چند همسری؟ 24
- 6. آیا چند شوهری، سابقه ای داشته است؟ 25
- 7. چرا چند شوهری موافق طبیعت هیچ یک از زن و مرد نیست؟ 27
- 1. منظور از اینکه طلاق حلال مبغوض است، چیست؟ 29
- طلاق 29
- 2. اسلام برای جلوگیری از طلاق مکرر چه تدبیری به کار برده است؟ 30
- 1. اسلام با سیاست چه نسبتی دارد؟ با فرض وجود نسبت، چگونه این دو از هم جدا شدند؟ 36
- حکومت دینی 36
- 2. حکومت عدل از دیدگاه امیرالمؤمنین علی علیه السلام چه ضرورتی دارد؟ 37
- 3. رابطه حکومت با مردم در اندیشه سیاسی اسلام چگونه است؟ 38
- 4. با توجه به بحث «ولایت فقیه»، اختیارات حاکم مسلمانان تا چه اندازه ای گسترده است؟ 40
- 5. از دیدگاه اسلام، نیاز به رهبری بر چه اصولی مبتنی است؟ 41
- 7. مقصود از جمهوری اسلامی چیست؟ 43
- 6. آیا ولایت فقیه با دموکراسی در تضاد نیست؟ 43
- 8. اگر روزی مسئولیت رهبری نظام به دست روشن فکران بیفتد، آیا این انقلاب می تواند به حیات خود ادامه دهد؟ 44
- 9. روحانیت به شکل عام و مسئولان حکومت به طور خاص در زندگی معیشتی خود چه مسئولیتی دارند؟ 45
- 1. روابط اقتصادی چیست؟ 47
- 2. آیا ارث در اسلام مانع فعالیت اقتصادی نیست؟ 49
- 3. اقتصاد سالم به چه معناست؟ به طور کلی، اسلام با چه بینشی به مسائل اقتصادی نگریسته است؟ 50
- 4. چرا اسلام، پول و ثروت اندوزی را نکوهش کرده است، حال آنکه یکی از آرمان های هر انسانی، ثروتمند شدن و زیستن در آسایش به شمار می رود؟ 51
- 5. نظر اسلام را درباره سبق و رمایه بیان کنید؟ 53
- 6 . سرمایه داری چیست؟ 54
- 7. تجارت چیست؟ 55
- 8. زکات چیست؟ 56
- 9. مضاربه چیست؟ 57
- 10. شرکت چیست؟ 57
- 11. قرض چیست و چه انواعی دارد؟ 58
- 13. میان معاوضه، بیع و عقد چه نسبتی وجود دارد؟ 61
- 14. آیا هر معامله ای باید در شمار یکی از عنوان های فقهی مثل بیع و اجاره و امثال آن قرار گیرد یا اعم از آن است؟ 62
- 16. معاملات به معنی اعم آن که در مقابل عبادات است، چند گونه است؟ 64
- 17. کارهایی نظیر پزشکی، بیع هستند یا چیز دیگر؟ در پزشکی، پولی که بیمار می دهد، در ازای چیست؟ 65
- 19. اسکناس و سند چه تفاوتی باهم دارند؟ 68
- 20. آیا معامله و بیع دین جایز است یا همیشه باید بیع عین باشد؟ 68
- کار 69
- 1. کار در نگاه دین چه جایگاهی را به خود اختصاص داده است؟ 69
- 2. دیدگاه بزرگان درباره کار چیست؟ 71
- 3. کار تا چه اندازه در احساس شخصیت انسان تأثیر دارد؟ 73
- 4. کار با رشد استعدادهای انسان چه ارتباطی دارد؟ 74
- 5. توضیح دهید که کار چگونه می تواند سبب خودآزمایی و شناخت استعدادهای آدمی شود؟ 75
- 6. آیا کار روی احساس انسان تأثیر می گذارد؟ 76
- 7. کار در کنترل قوه خیال چه نقشی دارد؟ 77
- 8 . بی کاری زنان چه نقشی در روی آوردن آنان به گناهانی مانند غیبت دارد؟ 78
- 1. جایگاه ربا را در قرآن و حدیث بیان کنید؟ 80
- 2. انواع ربا را بیان کنید؟ 83
- اشاره 84
- 3. علل حرمت ربا را نقد و بررسی فرمایید؟ 84
- [اول _ ] اصطناع معروف 87
- اشاره 88
- [سوم _ ] فاصله طبقاتی 88
- اشکال 89
- 4. آیا می توان با حیله هایی، حرمت ربا را از بین برد؟ 89
- 5. اختلاف گذاشتن بین بهای نقد و نسیه از نظر شرع چگونه است؟ 93
- 7. ضمان چیست و چند قسم دارد؟ 96
- 8 . ضمان عهده و ضمان دَرَک چیست؟ 97
- 9. بیمه، عقد لازم است یا جایز؟ 98
- 10. آیا بیمه، معامله معلوم است؟ 99
- 11. آیا در بیمه باید زمان مشخص باشد؟ 101
- 12. بیمه با قمار چه تفاوتی دارد؟ 102
- 13. بیمه عمر چیست؟ 103
- 14. بیمه مسئولیت یا بیمه شخص ثالث را توضیح دهید؟ 105
- 15. مقدار خسارت چگونه تعیین می شود؟ 106
- دین 108
- 1. یکی از نشانه های فطری و طبیعی بودن دین را بیان کنید؟ 108
- 2. نقش دین در زندگی فردی و اجتماعی را تبیین کنید؟ 109
- 3. عوارض و بحران های تمدن جدید را که نتیجه دوری از دین است، تحلیل و بررسی کنید؟ 111
- 4. دین چگونه و با چه شرایطی مسئولیت را در انسان پدید می آورد؟ 113
- 5. آثار دین را بیان کنید؟ 114
- 6. نقش دین را در با وقار بودن بیان کنید 116
- عدالت 117
- 1. عدل از دیدگاه حضرت علی علیه السلام چه تعریفی دارد؟ 117
- 2. جایگاه عدل را در اجتماع توضیح دهید و تفاوتش را با جود بیان کنید؟ 118
- 3. راز تفاوت موجودات در چیست؟ 119
- 4. فلسفه وجود شیطان و حدود نفوذش را در انسان بیان کنید؟ 120
- 5. آیا لازمه عدالت، مساوات مطلق و نفی هرگونه تفاوت است؟ 122
- 6. علت اهتمام مسلمانان به مسئله عدالت چیست؟ 123
- 7. در نظام تکوین، بین شرور و زیبایی ها و آسایش و سختی ها چه رابطه ای وجود دارد؟ 124
- 8 . علت اصلی انحراف مسلمانان از عدل اسلامی چه بود؟ 126
- تکامل و پیشرفت اجتماعی انسان 128
- 1. تکامل طبیعی با تکامل اجتماعی چه تفاوت هایی دارد؟ 128
- 2. آیا تکامل، همان پیشرفت و پیشرفت، همان تکامل است؟ 130
- 3. آیا انسان ها با وجود پیشرفت در صنعت، تکنولوژی و تشکیلات اجتماعی، در حسن روابط با یکدیگر نیز پیشرفت کرده اند؟ 133
- 4. [با توجه به تکامل] روابط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، آیا خود دین هم باید تکامل یابد؟ 136
- 5. در جامعه ای که فساد آن زیاد است، برای رسیدن به تکامل معنوی و اخلاقی چه باید کرد؟ 137
- رشد 138
- 1. رشد را تعریف و انواع آن را بیان کنید؟ 138
- اشاره 138
- دو _ رشد ملّی 139
- یک _ رشد فردی و اخلاقی 139
- 2. منظور از رشد در اصطلاح اسلامی چیست؟ 140
- 3. برای تحصیل رشد چه شرایطی لازم است؟ 141
- 4. جایگاه آموزش و پرورش را در مقوله رشد بیان کنید؟ 145
- 1. جایگاه امر به معروف و نهی از منکر را در دین بیان کنید؟ 147
- امر به معروف و نهی از منکر 147
- 2. اساسی ترین اصل ضامن بقای اسلام چیست؟ 149
- 3. دو رکن اساسی امر به معروف و نهی از منکر چیست؟ 151
- 4. هر یک از مراحل امر به معروف لفظی و عملی، به چند طریق انجام می شود؟ 151
- 5. مراحل امر به معروف و نهی از منکر را بیان کنید؟ 152
- 6. عوامل کم رنگ شدن بحث امر به معروف و نهی از منکر را از نظر تاریخی بیان کنید؟ 154
- 9. در انجام امر به معروف و نهی از منکر، آیا حد و مرزی ترسیم شده است؟ 158
- اسلام و مقتضیات زمان 159
- 1. معنا و تفسیر خودتان را از اصل مقتضیات زمان بیان کنید؟ 159
- 2. زندگی اجتماعی انسان چه ویژگی ممتازی دارد؟ 162
- 3. اسلام چگونه با مقتضیات زمان هماهنگ است؟ 164
- 4. تفسیر نادرستی را که از تطابق اسلام با مقتضیات زمان ارائه شده است، نقد و بررسی کنید؟ 166
- 5. مقتضیات زمان، با چه جریان های افراطی و تفریطی روبه رو است؟ 170
- 6 . چه مقیاسی می تواند ما را در شناخت دگرگونی های خوب و بد یاری دهد؟ 172
- 7. گاهی افراد به موازات ضرورت های اجتماعی، یک سری هوس هایی را هم ابتکار می کنند و... 174
- جوان 177
- 1. نسل جوان به چه طبقه ای گفته می شود و چگونه باید با این نسل ارتباط داشت؟ 177
- 2. مسئولیت رهبری نسل جوان متوجه چه کسانی است و چه آسیب شناسی هایی را باید در این زمینه انجام داد؟ 178
- 3. امروزه در میان نسل جوان، پرسش ها و تردیدهایی درباره مسائل دینی ایجاد شده است. آیا این گونه شک ها و تردیدها خطرناک است؟ 179
- 1. جایگاه تعلیم و تربیت در اسلام چگونه است؟ 181
- 2. تعلیم چیست و نقش معلم را توضیح دهید؟ 183
- 3. تربیت در نظر علمای قدیم، چه جایگاهی داشت؟ 184
- 4. تربیت نزد علمای غرب چه [جایگاهی] دارد؟ 185
- 5. تربیت چند گونه است؟ 187
- 6 . تفاوت میان صنعت و تربیت را بیان کنید؟ 189
- 7. تربیت با اخلاق چه تفاوتی دارد؟ 190
- 8 . عادت ها چند گونه اند و کدام یک، از عوامل خارجی تأثیر می پذیرد؟ 192
- 9. درباره عوامل تربیت صحیح توضیح دهید؟ 193
- 10. شکل عبادت، با برنامه های تربیتی چه رابطه ای دارد؟ 195
- 11. تقویت اراده و تسلط بر نفس چه نقشی در تربیت انسان دارد؟ 195
- 13. نقش محبت در تعلیم و تربیت اسلامی چیست؟ 198
- 14. مراقبه و محاسبه در تربیت اسلامی چه نقشی دارند؟ 199
- 15. عادت کردن به تفکر در تربیت و اصلاح چه جایگاهی دارد؟ 202
- 17. نقش تربیتی ازدواج را بیان کنید؟ 204
- 1. اندیشه حاکم بر تفکر روشن فکران امروزی چیست؟ 206
- جریان روشن فکری 206
- 2. منشأ شبهه های برخی روشن فکران در قوانین اسلامی چیست؟ 208
- 3. روحانیت در رویارویی با زمان چه مسئولیتی دارد؟ 210
- 4. در میان همه روشن فکران، اقبال، دارای چه ویژگی هایی است؟ 211
- 1. واژه ملّت در زبان فارسی به چه معناست؟ 212
- ملیّت 212
- 2. ملّیت دارای چه ویژگی هایی هست؟ 213
- 3. ناسیونالیسم و ملیت پرستی چه پی آمدهای منفی به دنبال دارد؟ 216
- 4. آیا ملیت می تواند مقیاس درستی باشد؟ 220
- 5. آیا اسلام از ابتدای ظهور، داعیه جهانی شدن داشت؟ 222
- 6 . تفاوت مقیاس اسلامی را که مقیاس جهانی است، با مقیاس های ملی، قومی، نژادی بیان کنید؟ 224
- 7. چگونه برخی افراد در قالب دفاع از ملیت ایرانی، بزرگ ترین توهین ها را به این ملت روا داشته اند؟ 225
[معلول] قوانین قدیم متقدمان اروپا و اصلاحات متجدّدانشان است. [به همین دلیل،] برای ما مردم مسلمان مشرق زمین هیچ ضرورتی ندارد که از راهی که آنها رفته اند برویم و در منجلابی که آنها فرو رفته اند، فرو رویم. ما باید به زندگی غربی، هوشیارانه بنگریم. [باید در کنار ]استفاده و اقتباس علوم و صنایع و تکنیک و پاره ای مقررات اجتماعی قابل تحسین و [نیز] تقلیدشان، از اخذ و تقلید رسوم و عادات و قوانینی که برای خود آنها هزاران بدبختی به وجود آورده است _ که تغییر قوانین مدنی ایران و روابط خانوادگی و تطبیق آن با قوانین اروپایی یکی از آنهاست(1) _ بپرهیزیم.(2)
8 . علّت کمبود محبت و عواطف انسانی در میان خانواده های غربی چیست؟
می گویند در اروپا تا حدود زیادی عدالت هست، ولی عواطف بسیار کم است. حتی در میان برادران، پدران و فرزندان، عواطف کمی مشاهده می شود، برخلاف مردم مشرق زمین. چرا؟ برای اینکه این گونه عواطف در کانون های باصفا و صمیمی و پرمهر خانوادگی رشد می کند، ولی در اروپا چنین صفا و صمیمیت و وحدت و یگانگی میان زنان و شوهران وجود ندارد. در آنجا عواطف جنسی میان زن و مرد به یکدیگر اختصاص ندارد. هرکدام می توانند [بدون هیچ محدودیتی] دست کم از تمتعات نظری و لمسی در اجتماع بهره مند شوند. وقت آن است که غرب، با همه [پیشرفتی]
1- 1. این سخنان مربوط به دوران پیش از انقلاب است.
2- 2. نظام حقوق زن در اسلام، صص 38 و 39.