پاسخ های استاد مطهری (ره) به مسائل اجتماعی صفحه 57

زکات، رمزِ تعاون و پیوند صحیح انسان ها با یکدیگر است.(1) زکات، مالیات نیست. زکات در مورد چیزهایی وضع شده که انسان آنها را با کمک طبیعت به وجود می آورد، آن هم طبیعت سهل و ساده؛ یعنی انسان [در مقایسه با طبیعت] کار کمی انجام می دهد و طبیعت کار بیشتری انجام می دهد و [محصول را] رایگان در اختیار انسان می گذارد. مثلاً گندم که انسان به وجود می آورد، در قسمت کمی فکر و عمل او دخالت دارد. قسمت بیشتر، فعالیت طبیعت است. [از این رو،] اسلام به انسان می گوید اینجا که از سخاوت طبیعت استفاده می کنی، مقداری از آن را باید در راه های دیگر بدهی.(2)

9. مضاربه چیست؟

نوعی شرکت عقدی است، ولی نه شرکت دو یا چند سرمایه، بلکه شرکت سرمایه و کار. یعنی اینکه چند نفر، سرمایه ای برای تجارت می گذارند و یک یا چند نفر دیگر به عنوان «عامل»، عملیات تجاری را بر عهده می گیرند. باید در تقسیم سود به نسبت [معین، به] توافق [برسند] و صیغه مضاربه جاری شود یا [دست کم] پیمان منعقد شود.(3)

10. شرکت چیست؟

اینکه مالی یا حقّی به بیش از یک نفر تعلق داشته باشد، مثلاً ثروتی به فرزندان به ارث می رسد و تا مادامی که قسمت نکرده اند، با یکدیگر شریکند. [یا این] که دونفر مشترکا اتومبیل یا اسب یا زمینی را می خرند یا

1- 1.مجموعه آثار، ج 6، صص 71 و 72 [ با تلخیص ] ؛ همان، ص 782؛ مجموعه آثار، ج 13، صص 542 و 830 .
2- 2.مرتضی مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، ص 539.
3- 3.آشنایی با علوم اسلامی، ج 3، ص 132.