پاسخ های استاد مطهری (ره) به مسائل اجتماعی صفحه 68

می شود.(1)

19. اسکناس و سند چه تفاوتی باهم دارند؟

می گویند اسکناس مالیت دارد و قبض یا سند یا سفته مالیت ندارد؛ زیرا سند فقط دلیل است برای شی ء دیگر و آنکه مالیت دارد، خود سند نیست، ولی اسکناس خودش مالیت دارد. نتیجه این می شود که اگر سند در دست شخص تلف شود، مالش تلف نشده، ولی اگر اسکناس در دست او تلف شود، مالش تلف شده است؛ یعنی اگر من ازکسی سفته بگیرم و آن سفته از بین برود، واقعیت امر تغییر نکرده، ولی اگر اسکناس بگیرم و از بین برود، مال من از بین رفته است. بنابراین، نمی شود گفت خود سند مالیت دارد.(2)

20. آیا معامله و بیع دین جایز است یا همیشه باید بیع عین باشد؟

یک وقت من عین کالا را مثلاً یک ضبط صوت را می فروشم و یک وقت دین را. مثلاً از شما یک خروار گندم طلبکار هستم. این گندم وجود عین ندارد و فقط وجود ذمّه ای دارد. این گندم را که طلب دارم، به شخص ثالثی می فروشم. مانعی ندارد که انسان، دین خودش را بفروشد، ولی می گویند دین به دین نباید فروخته شود. یعنی اگر بگویم گندمی را که من از کسی طلبکار هستم، به پولی که شما از شخص چهارمی طلب دارید، می فروشم. در این صورت، مبادله میان دین ها صورت گرفته و این [را] فقه