پاسخ های استاد مطهری (ره) به مسائل اجتماعی صفحه 88

[دوم _ ] رکود اقتصاد

برخی گفته اند قرض های ربوی موجب رکود اقتصاد می شود و از نظر اقتصادی مضرّ است. اگر مقصود از رکود اقتصاد، رکود سرمایه؛ یعنی خارج شدن پول از جریان باشد، چنان که در ذخیره کردن است، واضح است که چنین نیست؛ زیرا قرض گیرنده، پول را به جریان می اندازد. اگر مقصود از رکورد اقتصاد این است که رباگیرنده، تنبل و مفت خوار بار می آید و سرمایه انسانی راکد می ماند، صحیح است، ولی نقض می شود به مستغلّ داری و مضاربه. به هرحال این وجه در نظر ما درست نیست. البته ما قبول داریم که سرمایه دو نوع است؛ یعنی آنچه از لحاظ اقتصادی موجب تولید می شود، دو چیز است: یکی ثروت و دیگری سرمایه انسانی؛ یعنی کار و ابتکار. قبول داریم که نظام رباخواری، تنبل پرور است و موجب رکود سرمایه انسانی است، ولی این اصل اقتصادی را که می گوید «هر چیزی که موجب رکود سرمایه می شود، باید تحریم شود»، قبول نداریم. می دانیم که در اسلام هرچند افراد به کار تشویق شده اند، ولی اجبار اقتصادی الجاء به کار مورد نظر شارع اسلام نبوده است. اسلام نخواسته همه راه های [کسب معاش] را بر اشخاص ببندد جز راه کار را، تا اشخاص مُلجأ به کار کردن بشوند؛ به دلیل آنکه ارث را تحریم نکرده است، هبات را تجویز کرده است و اجاره داری و مضاربه را صحیح دانسته است. پس نمی توان تحریم ربا را در اسلام از این راه دانست.

[سوم _ ] فاصله طبقاتی

اشاره

برخی گفته اند که نظام رباخواری موجب پدید آمدن فاصله طبقاتی