سیره اخلاقی علما صفحه 64

ص:72

سیدابوالحسن اصفهانی رحمه الله و همچنین، بر کتاب عروه الوثقی حاشیه داشتند و با اینکه آن وقت­ها ما به منزل ایشان زیاد رفت وآمد داشتیم و از شاگردان و دوستان ایشان بودیم، نفهمیده بودیم که امام رحمه الله بر این دو کتاب حاشیه دارند. اینها از نظر خصوصیات کسی که بخواهد مرجع بشود، دخیل است؛ یعنی اگر کسی خواستار مرجعیت باشد، حداقل به دوستان نزدیکش می­فهماند که این چنین کتاب­های فقهی را نوشته است، ولی امام رحمه الله حتی به ما هم ابراز نکرده بود که ما بفهمیم. لذا ما حتی گاهی مسئله­ای از امام می­پرسیدیم و فتوای خود امام را هم می خواستیم. ایشان فتوای خودش را نقل می­کرد، اما نمی فرمود در حاشیه بر عروه یا حاشیه بر تحریر الوسیله این طور نوشته ام».(1)

حجت الاسلام انصاری کرمانی می گوید: هنوز آن طور که باید و شاید، روی معنویات، عرفان و معرفی شخصیت امام کار نشده است. علت آن امر نیز بزرگواری و تقوای ایشان بود که اجازه نمی دادند درباره مسائل عرفانی، اخلاقی و معرفی ایشان چیزی نوشته شود و همواره می گفتند: «من نیازی به معرفی شدن در جامعه ندارم».(2)

٭ ٭ ٭

یکی از کتاب­های آیت الله سیدمحمدباقر صدر، اقتصادنا نام دارد که برای نخستین بار در بیروت چاپ شد. شهرت کم سابقه این کتاب و نویسنده آن موجب شد ناشر، عکس کوچکی را همراه با زندگی نامه مختصری از آیت الله صدر، پشت جلد کتاب چاپ کند تا خوانندگان