رهیافت 1 (پاسخ های شهید مطهری به پرسش های روز) صفحه 237

معترف است، در عین حال اوّلین چیزی که در گفتار این مرد جلب توجّه می کند و آن را در اشعار خودش به صورت منظوم بیان کرده است، این است که آن چیزی که امروز آن را «تمدّن اروپایی» می گویند، یعنی مجموع شئون زندگی اروپایی، ایده آلهایی که تمدّن امروز اروپایی به بشر می دهد، راه و رسمی که به بشر می آموزد، اخلاق و عادات و بالأخره مسیری که اروپای امروز دارد، را نه تنها یک چیز خوبی نمی داند، بلکه یک امر بسیار بسیار خطرناکی، هم برای بشریّت و هم برای خود مردم اروپا می داند.

یعنی اقبال اروپا رفته و اروپا شناخته، آینده ی تمدّن اروپا را بسیار شوم و خطرناک می داند و این قسمت ها را در کلمات خودش زیاد گنجانده است و من مایل هستم آن قسمت ها را که از نوشته های خود اقبال یادداشت کرده ام، برای شما بخوانم تا ببینید این مرد چه نظری راجع به تمدن امروز اروپا دارد. با این که به علم اروپایی خوش بین است، با تمدّن اروپایی تا چه حدود بدبین است و تا چه اندازه مشرق زمینی ها و مخصوصا مسلمین را پرهیز می دهد که تحت تأثیر تمدّن اروپا قرار نگیرند، از جمله در کلمات خودش چنین می گوید:

آن ها که چشمشان از تقلید و بردگی کور شده است، نمی توانند حقایق را بی پرده درک کنند، این فرهنگ و تمدّن نیم مرده ی اروپایی چگونه می تواند کشورهای ایران و عرب را حیات نوین بخشد، هنگامی که خود به لب گور رسیده است.

باز می گوید:

تاریخ جدید، سرعت عظیمی است که جهان اسلام با آن سرعت از لحاظ روحی در حال حرکت به طرف مغرب زمین است.