دیگرش باشد. بعد می گوید:«سخن مرا باور کنید که اروپای امروز، بزرگ ترین مانع در راه پیشرفت اخلاق بشریّت است.»
این یک نکته در روح آقای اقبال که این را زیاد تبلیغ می کند و علاقه مند است مسلمانان، مخصوصا جوانان مسلمان، آن کسانی که کم و بیش با ظاهر فرهنگ غربی آشنا هستند، به این نکته از این مرد خبیرِ آگاهِ مطّلع، آگاه شوند.
نکته دوّمی که این مرد روی آن باز بسیار اصرار دارد، این است که آن نقصی که در فرهنگ و تمدّن اروپایی امروز وجود دارد، در فرهنگ و تمدّن اصیل اسلامی وجود ندارد، آن انتقادهای اصیل و اساسی که بر فرهنگ اروپا که فرهنگ مادّی و عقلی محض است وارد است، بر فرهنگ اسلامی وارد نیست. لهذا باز در قسمت دیگر کلام خودش، کوشش می کند که پایه های اساسی فرهنگ اسلامی و مزایای فرهنگ و تمدّن اسلامی را معرّفی کند که من باز قسمتی از آن ها را برای شما می خوانم تا بعد وارد مسأله احیاء تفکّر دینی شوم. در آن قسمت از سخنان خودش این جور می گوید:
مسلمانان، مالک اندیشه ها و کمال مطلوبهای نهایی مطلق مبتنی بر وحیی می باشند که چون از درونی ترین ژرفنای زندگی بیان می شود، به ظاهری بودن آن، رنگ باطنی می دهد. برای فرد مسلمان شالوده ی روحانی زندگی، امری اعتقادی است و برای دفاع از این اعتقاد به آسانی جان خود را فدا می کند.
خلاصه حرفش را برایتان توضیح بدهم، می گوید: اسلام آن چه را که برای بشر پیشنهاد می کند، چون پشتوانه اش ایمان مذهبی است، چون از وحی سرچشمه گرفته است، می تواند تا اعماق روح بشر نفوذ بدهد، همین