رهیافت 1 (پاسخ های شهید مطهری به پرسش های روز) صفحه 242

مسلمین چندین قرن در علوم و صنایع و فلسفه و هنر و اخلاق و نظامات عالی اجتماعی بر همه جهانیان تفوّق داشتند و دیگران از خرمن فیض آن ها توشه می گرفتند.

تمدّن عظیم و حیرت انگیز جدید اروپایی که چشم ها را خیره و عقل ها را حیران کرده است و امروز بر سراسر جهان سیطره دارد، به اقرار و اعتراف محقّقین بی غرض غربی، بیش از هر چیز دیگر از تمدّن با شکوه اسلامی مایه گرفته است. «گوستاولوبون» می گوید:

بعضی ها (از اروپائیان) عار دارند که اقرار کنند یک قوم کافر و ملحدی (یعنی مسلمانان(1)) سبب شده اروپای مسیحی از حال توحّش و جهالت خارج گردد. و لذا آن را مکتوم می دارند، ولی این نظر به درجه ای بی اساس و تأسّف آور است که به آسانی می توان آن را ردّ کرد.... نفوذ اخلاقی همین اعراب زاییده ی اسلام، آن اقوام وحشی اروپا را که سلطنت روم را زیر و زبر نمودند، داخل در طریق آدمیّت نمود، و نیز نفوذ عقلانی آنان دروازه ی علوم و فنون و فلسفه را که از آن به کلّی بی خبر بودند، به روی آن ها باز کرده و تا ششصد سال استاد ما اروپائیان بودند.(2)

«ویل دورانت» در تاریخ تمدّن می گوید:

پیدایش و اضمحلال تمدّن اسلامی از حوادث بزرگ تاریخ است. اسلام طیّ پنج قرن، از سال 81 هجری تا 597 هجری، از لحاظ نیرو و نظم و بسط قلمرو و اخلاق نیک و تکامل سطح زندگانی و قوانین منصفانه انسانی و تساهل دینی (احترام به عقاید و افکار دیگران) و ادبیّات و تحقیق علمی و علوم و طبّ و فلسفه، پیشاهنگ جهان بود.(3)

1- 1 - چون این مرد غربی، مسیحی است، مسلمین را به پندار باطل خود، ملحد می خواند. «ن».
2- 2 - تمدّن اسلام و عرب، چاپ چهارم، ص 751.
3- 3 - تاریخ تمدّن، ج 11، ص 317.