- مقدمه 1
- اشاره 6
- ام اَیْمَن 7
- أم علی همسر شهید [اول (م786ق)] «ره» 8
- حمیده دخترمولانا محمد شریف بن شمس الدین محمد رویدشتی اصفهانی 8
- فاطمه دختر شیخ محمد بن احمد بن عبداللّه بن حازم عکبری 10
- حُسْنیه 10
- آمنه خاتون دختر ملا محمد تقی مجلسی 11
- دختر شیخ علی منشار 11
- دختر مسعود ورّام 12
- دختر سیّد مرتضی 13
- مادر سید بن طاووس 13
- خواهر ملا رحیم اصفهانی 14
- دختران شیخ طوسی 14
- سیده سکینه دختر مکرمه مولانا حسین بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 14
- شرح نهج البلاغه ابن میثم به خط زنی فاضل 14
- اشاره 16
- ابو اسامه 17
- ابو احمد موسوی 17
- ابو اسحاق بن بحیراصفهانی 17
- ابو اسحاق سَبیعی 18
- «باب باء» 24
- ابو ایّوب انصاری [52ه / 672م، نام او خالدبن زید خزرجی است] 24
- ابوالاسود دئَلی / دُؤَلی 24
- ابو البدر 24
- ابوالبرکات 27
- ابوبکر گرگانی 28
- ابوبکر خوارزمی 28
- ابوالبرکات خوزی 31
- ابوالبرکات مشهدی 31
- ابوبکر تایبادی 32
- ابوالبرکات مشهدی / علوی 32
- ابوبکر بن دُرید ازدی 33
- ابوبکر جعابی 33
- ابوبکر دوری 33
- ابوبکر صولی 34
- ابوبکر بن عیّاش 34
- ابوبکر مدائنی کاتب 34
- ابوالتحف 35
- ابوبکر قاضی 35
- «باب تاء» 35
- ابوتراب حسنی 36
- ابو تراب بن رؤیه قزوینی 36
- ابوتراب خطیب 36
- ابو جعفر 37
- ابو تمّام 37
- «باب جیم» 37
- ابو جعفر بن رستم طبری 38
- ابو جعفر بن فقیه أمیرکا بن أبو النجمی مصدری مقیم قریه جنبده 38
- ابو جعفر بن جریر طبری 38
- ابو جعفر اشعری 38
- ابو جعفر کمیح 39
- ابو جعفر طوسی متأخر 39
- ابو جعفر بن محسن حلبی 39
- ابو جعفر طوسی 39
- ابو جعفر بن مولانا محمد امین استرآبادی 40
- ابو جعفر بن معیّه حسنی 40
- ابو جعفر بن مهدی بن عابد ابوالحرب حسینی مرعشی 40
- ابو جعفر نیشابوری 40
- ابو جعفر بن هارون بن موسی تلعکبری 41
- ابو جعفر بن قِبَهْ 41
- ابو جعفریون 41
- ابو الجود بن نصراللّه تتوی 42
- ابو حاتم رازی 42
- ابو حبیش متکلم 42
- «باب حاء» 42
- ابوالحسن بن احمد شاذان 43
- ابوالحسن 43
- ابوالحسن فقیه شاذانی 43
- ابوالحسن بن ملا احمد ابیوردی کاشانی 44
- ابوالحسن ایادی 45
- ابوالحسن کاشی 45
- ابوالحسن شرفه 46
- ابوالحسن باوردی 46
- ابوالحسن بغدادی سورائی بزاز 46
- ابوالحسن سمری 47
- ابوالحسن بصری کاتب 47
- ابوالحسن بصروی 47
- ابوالحسن بکری 48
- ابوالحسن خازن 49
- ابوالحسن بن سعدویه قمی 51
- ابوالحسن راوندی 51
- ابوالحسن بن شاذان 51
- ابوالحسن فارسی 52
- ابوالحسن بن صفّار 52
- ابوالحسن سمسی 52
- ابوالحسن طبری 52
- ابوالحسن شعرانی 53
- ابوالحسن بن عریضی 53
- ابوالحسن بن طباطبا علوی شاعر 54
- ابوالحسن بن طباطبا علوی 55
- ابوالحسن بن علوان حسینی شامی عاملی 55
- ابوالحسن بن علی بن محمد بن مهدی 55
- ابوالحسن بن شیخ ابوالقاسم زیدبن حسین بیهقی 56
- ابوالحسن فراهانی شیرازی 56
- ابوالحسن قاینی 58
- ابوالحسن کیدری 60
- ابوالحسن منصوری 60
- ابوالحرب بن علی حسینی 60
- ابوالحسن لؤلؤیی 60
- ابوالحسن علی بن ابی طالب هموسه فرزادی 61
- ابوالحسن موسوی عاملی 61
- ابوالحسن مجاشعی 61
- ابوالحسن نحوی 62
- سید ابوالحسن بن نورالدین علی بن علی بن حسین بن ابی الحسن موسوی عاملی جبعی 62
- ابوالحسین بن ابو جیّد قمی 62
- ابوالحسن نحوی 62
- ابوالحسین راوندی 63
- ابوالحسین بن احمد قمی 63
- ابوالحسین بن علی بن مرائی علوی 63
- ابوالحسین بن احمد عطّار 63
- ابوالحمد 64
- ابوالحسین بن محمد بن ابی سعید 64
- «باب خاء» 65
- ابوالحسین وارانی 65
- ابو خلیفه 65
- ابوالحسین نصیبی 65
- ابوالحسین بن مهلوس علوی موسوی 65
- ابودَجانه 66
- ابوذر [ت 32ه / 652م] 67
- «باب ذال» 67
- ابوالدنیا 67
- «باب را» 68
- ابوالرضا حسنی راوندی 68
- ابوالرضا حسینی راوندی 68
- ابوالربیع شامی عاملی 68
- ابوسعد بن طاهر 69
- ابوزید کبابکی کحی حسینی گرگانی 69
- ابوالسعادات 69
- «باب سین» 69
- ابوسعد بن حسن صلتی 69
- ابوسعید خُدَری 70
- ابوسعید نیشابوری 70
- ابوسعد [بن] فرخان، نزیل کاشان 70
- ابوسعید خزاعی 70
- ابوسهل بغدادی 71
- ابو سلیمان فخرالدین داوود بن ابوالفضل مولانا تاج الدین محمد بن داوود 71
- «باب شین» 73
- ابوالشرف اصفهانی 73
- «باب صاد» 74
- ابوصابر بن احمد 74
- ابوصالح حلبی 74
- ابوالصلت بن عبدالقاهر 75
- ابوالصلاح حلبی 75
- ابو صمصام 75
- ابوصمصام بن معبد حسینی 76
- «باب طا» 76
- ابوطالب استرآبادی 76
- ابوطالب بن امیر ابوالفتح حسینی 76
- ابوطالب بن شیخ اسماعیل رازانی 77
- ابوطالب استرآبادی 77
- ابوطالب امامی اصفهانی 78
- ابوطالب حسینی قصبی 79
- ابوطالب حسینی بسی 79
- ابوطالب استرآبادی 79
- ابوطالب تبریزی 79
- ابوطالب بن عبدالسمیع 80
- ابوطالب بن رجب 80
- ابوطالب بن غرور 80
- ابوطالب، والد ارجمند حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 80
- ابوطالب بن مهدی علوی سیلقی 81
- ابوطالب هروی 81
- ابوطالب هاشمی 81
- ابوطیب 82
- «باب عین» 82
- ابوالعباس مستغفری 82
- ابو عبداللّه 83
- ابو عبدالرحمن بزوفری 84
- ابو عبداللّه بن شاذان 84
- ابو عبداللّه بزوفری 84
- ابوالعباس بن نوح 84
- ابو عبدالرحمن مسعودی 84
- ابو عبداللّه بن حمّاد انصاری 85
- ابو عبداللّه بن خمری خزّاز 85
- ابو عبداللّه بزوفری 85
- ابو عبداللّه حلوانی 85
- ابو عبداللّه دوریستی 86
- ابو عبداللّه بن فارسی 86
- ابو عبداللّه معروف به نعمت 86
- ابو عبداللّه قزوینی 86
- ابو عبداللّه بن محمّد حسنی 87
- ابو عبداللّه دوریستی 87
- ابو عبداللّه نیشابوری 87
- ابو عبداللّه مرزبانی 87
- ابو علی محمد بن منصور حسینی 88
- ابو علی 88
- ابو العلاء حافظ 88
- ابو عفان بن احمد بن بندار 88
- ابو العتاهیه 88
- ابو عمرو زاهد 89
- ابو علی بزوفری 89
- ابو علی بن طاهر سیوری 90
- ابو علی تنوخی 90
- ابو علی طبرسی 90
- ابو علی بن جنید 90
- ابو علی بن حمزه موسوی 90
- ابو عیسی زرّاق 91
- ابو علی صولی 91
- ابو علی موضح 91
- ابو علی طوسی 91
- ابو علی بن همّام 92
- ابو علی بن محمد بن اشعث کندی کوفی 92
- ابو عمروبن مهدی 92
- ابو غالب زراری 93
- «باب غین» 93
- ابو غالب بن ابو هاشم حسینی مرعشی 93
- ابو غالب بن علی بن قسوره 94
- ابو غانم بن ابو غانم بن ابو علی جوانه 94
- ابو غانم علی بن ابوطالب جوانی 95
- ابو غانم عُصمی هروی 95
- ابو غیاث بن بسطام 95
- ابوالفتح بن امیر مخدوم حسینی قزوینی عربشاهی 96
- ابوالفتح بستی 98
- ابوالفتوح 98
- ابوالفتح کراچکی 98
- ابوالفتح حفّار 98
- ابوالفتح بن حسین بن ابوبکر اربلی 98
- ابوالفتوح رازی 99
- ابوالفضل 99
- ابوالفضل صابونی 100
- ابوالفضل شعبی 100
- ابوالفضل جعفی 100
- ابوفراس حمدانی 100
- ابوالفضل طبرسی 101
- ابوالفضل صابونی معروف به ابن ابوالعباس عامری 101
- ابوالفضل کرمانی 101
- ابوالفتح شرفه 102
- ابوالفرج بن ابو قرّه 103
- ابوالفتح واسطی 103
- ابوالفتح صیداوی 103
- ابوالفتح متولّی مسجد جامع کوفه 103
- ابوالفضل حصکفی شاعر 103
- ابوالفضل حسینی سروی 104
- ابوالفتح بن جلی 104
- ابوالفضل بن محمد هروی 104
- ابوالفتح بن جندی 105
- «باب قاف» 105
- ابوالقاسم بن اسماعیل بن عنان کتبی ورّاق حلّی 105
- ابوالقاسم جرفادقانی (گلپایگانی) 106
- ابوالقاسم حسکانی 106
- ابوالقاسم بن ابو محمد بن منتهی حسینی مرعشی 106
- ابوالقاسم تنوخی 106
- ابوالقاسم 106
- ابوالقاسم بن طی عاملی 108
- ابوالقاسم دارمی 108
- ابوالقاسم تبریزی اسکوئی 108
- ابوالقاسم الروحی 108
- ابوالقاسم بن سهل واسطی عدل 109
- ابوالقاسم دعبلی 109
- ابوالقاسم فندرسکی موسوی حسینی 109
- ابوالقاسم کوفی 113
- ابوالقاسم بن شبل و کیل بن اسد 114
- ابوالقاسم بن محمد تنوخی 114
- ابوالقاسم بن کمیح 114
- ابوالقاسم بن محمد 115
- ابوالقاسم وزیر مغربی 115
- ابوالقاسم بن محمد بن ابوالقاسم حاسمی 115
- ابولؤلؤ 119
- «باب لام» 119
- ابواللطیف بن احمد بن ابولطیف زرقویه 120
- ابوالمحاسن گرگانی 121
- ابوالمحاسن رویانی 121
- ابوالمکارم 121
- ابومحمد اطروش 123
- ابومحمد فحّام 123
- ابومحمد بن ابوالفتح واسطی 123
- ابومحمد بن حسن بن محمد بن نصر 123
- ابومحمد بن حسن بن داوود قمی 124
- ابومحمد بن حسن بن عبدالواحد زربی 124
- ابومحمد کرخی 124
- ابومحمد صیمری 124
- ابومحمد بن منتهی مرعشی 125
- ابومخنف 125
- ابومحمد عفجری 125
- ابومطهر صیدلانی 126
- ابوالمعالی بن بدرالدین حسن حسینی استرآبادی 126
- ابومحمد علوی 126
- ابومعبد حسینی 126
- ابوالمفاخر بن محمد رازی[شیخ شمس الدین -] 127
- ابومحمد فحّام 127
- ابوالمفضل شیبانی 127
- ابوالمفضل 127
- ابومنصور بن عبداللّه 128
- ابومنصور سکری 128
- ابومنصور طبرسی 128
- ابوالمکارم بن زهره 128
- ابو منصور پسر عموی سید رضی الدین، علی بن طاووس حسنی 129
- ابومنصور عکبری 129
- ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی 129
- ابومحمد حسینی 130
- ابومحمد مجدی 131
- ابومحمد محمدی 131
- ابومحمد حسینی قائنی 133
- ابومحمد بن حسن بن زبیب الدین، ابوطالب بن ابوالمجد یوسفی 134
- ابوالنجف مصری 134
- «باب نون» 134
- ابو نصر غاری 135
- ابو نعیم 135
- أبو نصر 135
- ابوالنعیم 136
- ابوالنعیم بن محمد بن کاشانی 137
- ابونواس 137
- ابوالولی بن محمد هادی حسینی شیرازی 139
- «باب واو» 139
- ابوالولی بن شیرازی 139
- ابوالولی بن شاه محمود انجوی 140
- «باب ها» 141
- ابوهاشم علوی 141
- ابوالهیثم بن تَیَّهانْ 143
- ابویزید ثانی بسطامی 144
- «باب یاء» 144
- ابویزید بن شریعه الدین محمد زاکانی 145
- ابویعلی 146
- ابویعلی بن ابو هیجاء علوی عمری 147
- ابویعلی بن حیدر بن مرعش مرعشی 147
- ابویعلی هاشمی عباسی 148
- ابویعلی بن علی بن عبداللّه بن احمد جعفری 148
- اشاره 149
- ابن ابی ثلج 150
- ابن ابو جیّد قمی 150
- ابن ابرز حسینی 150
- ابن اشناس 151
- ابن ادریس 151
- ابن ابی شیبه 151
- ابن ابی الصلت 151
- ابن ابی جامع 151
- ابن ابی عقیل 152
- ابن ابی عمیر 152
- ابن ام مکتوم 152
- ابن اعلم 152
- ابن اقساسی 153
- «باب باء» 154
- ابن برّاج 154
- ابن ابی اوس 154
- ابن ابی قرّه 154
- ابن ابی العزّ 154
- ابن باقی 155
- ابن بدر همدانی کوفی 156
- ابن بابویه 156
- ابن بطریق 156
- بابا شجاع الدین 156
- ابن جمهور لحساوی 157
- ابن تیّهان 157
- «باب جیم» 157
- ابن جنید 159
- ابن جوالیقی 159
- ابن حجاج 160
- ابن حمزه 160
- ابن حاشر 160
- ابن حمّاد علوی حسینی 160
- ابن حمزه 161
- «باب خا» 162
- ابن خیّاط عاملی 162
- ابن درید 163
- «باب دال» 163
- ابن داوود 163
- «باب را» 164
- «باب زا» 164
- ابن راوندی 164
- ابن زریک 164
- ابن زهره 165
- بنو زهره 165
- «باب سین» 166
- ابن سکون 166
- ابن سکّیت 166
- ابن شرفشاه حسینی 167
- «باب شین» 167
- ابن شریفه و اسطی 168
- ابن شهریار خازن 168
- «باب صاد» 169
- ابن صائغ 169
- ابن شهرآشوب 169
- ابن طاووس 170
- «باب طاء» 170
- ابن طیّ 171
- «باب عین» 172
- «باب ظاء» 172
- ابن عبدالعالی 172
- ابن نوبخت 172
- ابن عباس 173
- ابن عقده 173
- ابن عمید 173
- ابن عبدون 174
- ابن علقمی 174
- ابن عقیل 174
- ابن عیسی رمانی 175
- ابن عین زربی 176
- ابن العشره الکرکی 176
- ابن عصام 176
- ابن عودی 177
- ابن عیّاش 177
- ابن قضاعه 178
- ابن فهد 178
- «باب قاف» 178
- ابن قولویه 179
- «باب میم» 179
- ابن مکی 179
- ابن قدامه 179
- ابن کمال پاشا 179
- ابن میثم 180
- ابن مطهر 180
- ابن متّوج 180
- ابن محمود 180
- ابن معلّم 181
- ابن مسعود 181
- ابن معافی 181
- ابن معیّه 182
- ابن ماهیار 182
- ابن نجّار 182
- «باب نون» 182
- ابن نما 183
- ابن نجد 183
- ابن نوبخت 184
- بنی نوبخت 184
- ابن همام 185
- «باب هاء» 185
- اشاره 186
- یادداشتهای مترجم 199
- اشاره 202
وابیاتی را که قطیفی در آن اجازه آورده به شرح زیر است:
یقولون لی فَضّیل علیّا علیهم
فلست أقول التبر أعلی من الحصا
اذا أنا فضلت الامام علیهم
اکن بالذی فضلته متنقصا
ألم تر أن السیف یزری بحده
مقاله هذا السیف امضی من العصا
از من می خواهند تا علی علیه السلام را بر دیگران برتری بدهم، هیچ گاه نخواهم گفت که طلا بهتر از سنگ ریزه است. و هرگاه امام را بر آنها برتری بدهم چنان است که از مرتبه امام علیه السلام کاسته باشم آیا متوجه نیستی، شمشیر ناراحت می شود هرگاه بگویند این شمشیر برنده تر از عصاست.(1)
«باب لام»
ابولؤلؤ
فیروز ایرانی است که شیعه او را به بابا شجاع الدین، می شناسد و عید بابا شجاع را به وی نسبت می دهد و آن، روز نهم ربیع الاول و یا روز بیست و چهارم ذیحجه و یا بیست و هشتم ذیحجه و یا بیست و ششم آن ماه است. بعضی گفته روز نهم ربیع الاول، روزی است که عمربن سعد، قاتل حضرت سیدالشهدا علیه السلام در آن روز کشته شده است و یا مصادف با روزی است که سر بریده او را از کوفه برای حضرت علی بن الحسین علیهماالسلامبه مدینه فرستادند.
باری، فیروز، غلام و زر خرید مغیره بن شعبه و به ابولؤلؤ مکنی است.
معروف است که ابو لؤلؤ از شیعیان گزیده حضرت مولی علی علیه السلام است و گاهی او را از عامه دانسته اند. در روزگار ما همین قول شایع است و ممکن است عامی بودن وی
1- صورت این اجازه در مجلد 108/116 بحارالانوار آورده شده است و تاریخ آن آخر محرم سال 1071ه . ق است وسه بیت مزبور را پس از اندک توصیفی از حضرت مولی علیه السلام ایراد کرده و گوید: هو علی العلی الشأن عندالعلی الشأن حسبی بذلک و کفی: یقولون لی فضل علیا علیهم تا به آخر - م.