ریاض العلماء و حیاض الفضلاء صفحه 177

محمد فرزند شهید اول است.

ابن عودی

شیخ بهاءالدین محمد بن علی بن حسن عودی عاملی جزینی. شاگرد(1) شهید ثانی و

مؤلف رساله ای است که مشتمل بر احوال استادش شهید «رضی اللّه عنهما» است در اجازه ای که بر پشت سرائر ابن ادریس دیده ام چنین آمده است:

اجازه مزبور از شیخ محمد بن موسی بن حسین بن عود که برای شیخ [...]الدین حسین بن شیخ امام نصیرالدین موسی، مرقوم داشته است و ممکن است شیخ محمد، جدّ مترجم حاضر باشد.

ابن عیّاش

عیّاش با یای تشدیددار و شین منقوطه، عنوان شیخ احمد بن محمد بن عیّاش است که از فضلا و رؤسای شیعه به شمار می آید و کتاب مقتضب الاثر فی النص علی الائمه الاثنی عشر(2) از تألیفات اوست. استاد استناد هم او را به عنوان مزبور در فهرست بحار یاد کرده است.

کفعمی در کتاب مصباح، کتاب الاغسال را به ابن عیاش نسبت داده است. ممکن است مراد وی، مترجم حاضر یا دیگری و من از روزگار وی اطلاعی ندارم به خاطر می رسد مقتضب الاثر از آن دیگری غیر از ابن عیاش باشد و برای چگونگی آن به امل الامل و کتاب های دیگر مراجعه شود.(3)

1- در الدرالمنثور، 2/149 گوید: رساله بغیه المرید فی الکشف عن احوال الشهید تألیف شیخ فاضل اجل محمد بن علی بن حسن عودی جزینی یکی از شاگردان شهید است. این رساله هم مانند کتاب های دیگر از میان رفته و اوراق چندی از آن باقی مانده است و همان باقی مانده را که مشتمل بر مقدمه و سه فصل از آن رساله است در الدر المنثور ایراد نموده است - م.
2- مقتضب... یک بار در 1346ق در نجف و بار دیگر در 1379ق در قم و 1405 در بیروت به چاپ رسیده است. این کتاب حاوی مجموعه ای از احادیث - عمدتا از طریق اهل سنت - در اثبات ائمه اثنا عشر است. و خزاز قمی علی بن محمد بن علی شاگرد ابن عیاش از آن تأثیر گرفته واثر خود را بنام کفایه الاثر فی نص علی الائمه الاثنی عشر در جهت تکمیل کار استاد تألیف کرده است. ن. ک: ذریعه 22/21، رجال نجاشی، ص 119، مصفی المقال فی مصنفی علم الرجال، ص62، النابس فی القرن الخامس، ص23 - 25.
3- شیخ و نجاشی، کتاب مقتضب الاثر را از تألیفات ابن عیاش نام برده اند و در امل الامل به ترجمه اواشاره ای نکرده است لیکن در ذیل احوال عبداللّه بن ایوب عاملی به نام کتاب مقتضب که ازاحمد بن عیاش است اشاره نموده است. نجاشی می نویسد: ابو عبداللّه احمد بن محمد بن عبیداللّه بن عیاش احادیث بسیاری سماع کرده است و در آخر عمر، اضطراب عقیده پیدا کرده و جد و پدرش از موجهان بغداد بوده اند. کتابهائی دارد از جمله مقتضب الاثر و الاغسال و کتاب الاشتمال، ابن عیاش دوست من و پدرم بود و بهره های بسیار از او بردم اساتید ما او را تضعیف می کرده به همین مناسبت از روایت کردن از او خودداری می کردم. ابن عیاش در فن ادب مهارت داشت و خوب شعر می گفت و خطی خوب داشت و سال 401ه . ق درگذشت. شیخ طوسی در فهرست نوشته است: کتاب ها و روایت های او را از گروهی از اصحاب خود از وی روایت کرده ایم. - م.