- مقدمه 1
- اشاره 6
- ام اَیْمَن 7
- أم علی همسر شهید [اول (م786ق)] «ره» 8
- حمیده دخترمولانا محمد شریف بن شمس الدین محمد رویدشتی اصفهانی 8
- فاطمه دختر شیخ محمد بن احمد بن عبداللّه بن حازم عکبری 10
- حُسْنیه 10
- آمنه خاتون دختر ملا محمد تقی مجلسی 11
- دختر شیخ علی منشار 11
- دختر مسعود ورّام 12
- دختر سیّد مرتضی 13
- مادر سید بن طاووس 13
- سیده سکینه دختر مکرمه مولانا حسین بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 14
- خواهر ملا رحیم اصفهانی 14
- شرح نهج البلاغه ابن میثم به خط زنی فاضل 14
- دختران شیخ طوسی 14
- اشاره 16
- ابو اسحاق بن بحیراصفهانی 17
- ابو احمد موسوی 17
- ابو اسامه 17
- ابو اسحاق سَبیعی 18
- ابو ایّوب انصاری [52ه / 672م، نام او خالدبن زید خزرجی است] 24
- «باب باء» 24
- ابو البدر 24
- ابوالاسود دئَلی / دُؤَلی 24
- ابوالبرکات 27
- ابوبکر گرگانی 28
- ابوبکر خوارزمی 28
- ابوالبرکات مشهدی 31
- ابوالبرکات خوزی 31
- ابوالبرکات مشهدی / علوی 32
- ابوبکر تایبادی 32
- ابوبکر دوری 33
- ابوبکر جعابی 33
- ابوبکر بن دُرید ازدی 33
- ابوبکر مدائنی کاتب 34
- ابوبکر بن عیّاش 34
- ابوبکر صولی 34
- ابوالتحف 35
- ابوبکر قاضی 35
- «باب تاء» 35
- ابوتراب حسنی 36
- ابو تراب بن رؤیه قزوینی 36
- ابوتراب خطیب 36
- ابو جعفر 37
- «باب جیم» 37
- ابو تمّام 37
- ابو جعفر اشعری 38
- ابو جعفر بن رستم طبری 38
- ابو جعفر بن جریر طبری 38
- ابو جعفر بن فقیه أمیرکا بن أبو النجمی مصدری مقیم قریه جنبده 38
- ابو جعفر طوسی متأخر 39
- ابو جعفر بن محسن حلبی 39
- ابو جعفر طوسی 39
- ابو جعفر کمیح 39
- ابو جعفر نیشابوری 40
- ابو جعفر بن معیّه حسنی 40
- ابو جعفر بن مولانا محمد امین استرآبادی 40
- ابو جعفر بن مهدی بن عابد ابوالحرب حسینی مرعشی 40
- ابو جعفریون 41
- ابو جعفر بن قِبَهْ 41
- ابو جعفر بن هارون بن موسی تلعکبری 41
- ابو الجود بن نصراللّه تتوی 42
- ابو حاتم رازی 42
- ابو حبیش متکلم 42
- «باب حاء» 42
- ابوالحسن 43
- ابوالحسن بن احمد شاذان 43
- ابوالحسن فقیه شاذانی 43
- ابوالحسن بن ملا احمد ابیوردی کاشانی 44
- ابوالحسن ایادی 45
- ابوالحسن کاشی 45
- ابوالحسن باوردی 46
- ابوالحسن شرفه 46
- ابوالحسن بغدادی سورائی بزاز 46
- ابوالحسن بصری کاتب 47
- ابوالحسن سمری 47
- ابوالحسن بصروی 47
- ابوالحسن بکری 48
- ابوالحسن خازن 49
- ابوالحسن بن سعدویه قمی 51
- ابوالحسن بن شاذان 51
- ابوالحسن راوندی 51
- ابوالحسن فارسی 52
- ابوالحسن سمسی 52
- ابوالحسن بن صفّار 52
- ابوالحسن طبری 52
- ابوالحسن شعرانی 53
- ابوالحسن بن عریضی 53
- ابوالحسن بن طباطبا علوی شاعر 54
- ابوالحسن بن علوان حسینی شامی عاملی 55
- ابوالحسن بن علی بن محمد بن مهدی 55
- ابوالحسن بن طباطبا علوی 55
- ابوالحسن بن شیخ ابوالقاسم زیدبن حسین بیهقی 56
- ابوالحسن فراهانی شیرازی 56
- ابوالحسن قاینی 58
- ابوالحسن لؤلؤیی 60
- ابوالحسن منصوری 60
- ابوالحسن کیدری 60
- ابوالحرب بن علی حسینی 60
- ابوالحسن علی بن ابی طالب هموسه فرزادی 61
- ابوالحسن موسوی عاملی 61
- ابوالحسن مجاشعی 61
- سید ابوالحسن بن نورالدین علی بن علی بن حسین بن ابی الحسن موسوی عاملی جبعی 62
- ابوالحسن نحوی 62
- ابوالحسین بن ابو جیّد قمی 62
- ابوالحسن نحوی 62
- ابوالحسین بن احمد عطّار 63
- ابوالحسین راوندی 63
- ابوالحسین بن احمد قمی 63
- ابوالحسین بن علی بن مرائی علوی 63
- ابوالحمد 64
- ابوالحسین بن محمد بن ابی سعید 64
- ابو خلیفه 65
- ابوالحسین نصیبی 65
- «باب خاء» 65
- ابوالحسین وارانی 65
- ابوالحسین بن مهلوس علوی موسوی 65
- ابودَجانه 66
- ابوالدنیا 67
- «باب ذال» 67
- ابوذر [ت 32ه / 652م] 67
- ابوالرضا حسینی راوندی 68
- «باب را» 68
- ابوالرضا حسنی راوندی 68
- ابوالربیع شامی عاملی 68
- ابوسعد بن طاهر 69
- «باب سین» 69
- ابوسعد بن حسن صلتی 69
- ابوزید کبابکی کحی حسینی گرگانی 69
- ابوالسعادات 69
- ابوسعید خُدَری 70
- ابوسعید خزاعی 70
- ابوسعد [بن] فرخان، نزیل کاشان 70
- ابوسعید نیشابوری 70
- ابو سلیمان فخرالدین داوود بن ابوالفضل مولانا تاج الدین محمد بن داوود 71
- ابوسهل بغدادی 71
- ابوالشرف اصفهانی 73
- «باب شین» 73
- ابوصابر بن احمد 74
- «باب صاد» 74
- ابوصالح حلبی 74
- ابوالصلاح حلبی 75
- ابو صمصام 75
- ابوالصلت بن عبدالقاهر 75
- ابوطالب استرآبادی 76
- ابوصمصام بن معبد حسینی 76
- «باب طا» 76
- ابوطالب بن امیر ابوالفتح حسینی 76
- ابوطالب استرآبادی 77
- ابوطالب بن شیخ اسماعیل رازانی 77
- ابوطالب امامی اصفهانی 78
- ابوطالب حسینی قصبی 79
- ابوطالب تبریزی 79
- ابوطالب حسینی بسی 79
- ابوطالب استرآبادی 79
- ابوطالب بن غرور 80
- ابوطالب بن عبدالسمیع 80
- ابوطالب، والد ارجمند حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 80
- ابوطالب بن رجب 80
- ابوطالب هروی 81
- ابوطالب بن مهدی علوی سیلقی 81
- ابوطالب هاشمی 81
- «باب عین» 82
- ابوطیب 82
- ابوالعباس مستغفری 82
- ابو عبداللّه 83
- ابو عبداللّه بن شاذان 84
- ابوالعباس بن نوح 84
- ابو عبدالرحمن بزوفری 84
- ابو عبدالرحمن مسعودی 84
- ابو عبداللّه بزوفری 84
- ابو عبداللّه بزوفری 85
- ابو عبداللّه حلوانی 85
- ابو عبداللّه بن خمری خزّاز 85
- ابو عبداللّه بن حمّاد انصاری 85
- ابو عبداللّه دوریستی 86
- ابو عبداللّه بن فارسی 86
- ابو عبداللّه قزوینی 86
- ابو عبداللّه معروف به نعمت 86
- ابو عبداللّه مرزبانی 87
- ابو عبداللّه نیشابوری 87
- ابو عبداللّه بن محمّد حسنی 87
- ابو عبداللّه دوریستی 87
- ابو العتاهیه 88
- ابو عفان بن احمد بن بندار 88
- ابو العلاء حافظ 88
- ابو علی 88
- ابو علی محمد بن منصور حسینی 88
- ابو عمرو زاهد 89
- ابو علی بزوفری 89
- ابو علی تنوخی 90
- ابو علی بن حمزه موسوی 90
- ابو علی بن جنید 90
- ابو علی بن طاهر سیوری 90
- ابو علی طبرسی 90
- ابو علی طوسی 91
- ابو عیسی زرّاق 91
- ابو علی صولی 91
- ابو علی موضح 91
- ابو علی بن همّام 92
- ابو عمروبن مهدی 92
- ابو علی بن محمد بن اشعث کندی کوفی 92
- ابو غالب بن ابو هاشم حسینی مرعشی 93
- «باب غین» 93
- ابو غالب زراری 93
- ابو غانم بن ابو غانم بن ابو علی جوانه 94
- ابو غالب بن علی بن قسوره 94
- ابو غیاث بن بسطام 95
- ابو غانم عُصمی هروی 95
- ابو غانم علی بن ابوطالب جوانی 95
- ابوالفتح بن امیر مخدوم حسینی قزوینی عربشاهی 96
- ابوالفتح بستی 98
- ابوالفتح حفّار 98
- ابوالفتوح 98
- ابوالفتح بن حسین بن ابوبکر اربلی 98
- ابوالفتح کراچکی 98
- ابوالفتوح رازی 99
- ابوالفضل 99
- ابوالفضل جعفی 100
- ابوالفضل صابونی 100
- ابوفراس حمدانی 100
- ابوالفضل شعبی 100
- ابوالفضل طبرسی 101
- ابوالفضل کرمانی 101
- ابوالفضل صابونی معروف به ابن ابوالعباس عامری 101
- ابوالفتح شرفه 102
- ابوالفرج بن ابو قرّه 103
- ابوالفضل حصکفی شاعر 103
- ابوالفتح صیداوی 103
- ابوالفتح متولّی مسجد جامع کوفه 103
- ابوالفتح واسطی 103
- ابوالفضل بن محمد هروی 104
- ابوالفضل حسینی سروی 104
- ابوالفتح بن جلی 104
- «باب قاف» 105
- ابوالفتح بن جندی 105
- ابوالقاسم بن اسماعیل بن عنان کتبی ورّاق حلّی 105
- ابوالقاسم جرفادقانی (گلپایگانی) 106
- ابوالقاسم تنوخی 106
- ابوالقاسم 106
- ابوالقاسم حسکانی 106
- ابوالقاسم بن ابو محمد بن منتهی حسینی مرعشی 106
- ابوالقاسم دارمی 108
- ابوالقاسم تبریزی اسکوئی 108
- ابوالقاسم بن طی عاملی 108
- ابوالقاسم الروحی 108
- ابوالقاسم دعبلی 109
- ابوالقاسم فندرسکی موسوی حسینی 109
- ابوالقاسم بن سهل واسطی عدل 109
- ابوالقاسم کوفی 113
- ابوالقاسم بن محمد تنوخی 114
- ابوالقاسم بن کمیح 114
- ابوالقاسم بن شبل و کیل بن اسد 114
- ابوالقاسم بن محمد بن ابوالقاسم حاسمی 115
- ابوالقاسم بن محمد 115
- ابوالقاسم وزیر مغربی 115
- «باب لام» 119
- ابولؤلؤ 119
- ابواللطیف بن احمد بن ابولطیف زرقویه 120
- ابوالمکارم 121
- ابوالمحاسن گرگانی 121
- ابوالمحاسن رویانی 121
- ابومحمد اطروش 123
- ابومحمد بن ابوالفتح واسطی 123
- ابومحمد بن حسن بن محمد بن نصر 123
- ابومحمد فحّام 123
- ابومحمد کرخی 124
- ابومحمد بن حسن بن داوود قمی 124
- ابومحمد بن حسن بن عبدالواحد زربی 124
- ابومحمد صیمری 124
- ابومحمد بن منتهی مرعشی 125
- ابومحمد عفجری 125
- ابومخنف 125
- ابومحمد علوی 126
- ابومطهر صیدلانی 126
- ابوالمعالی بن بدرالدین حسن حسینی استرآبادی 126
- ابومعبد حسینی 126
- ابوالمفاخر بن محمد رازی[شیخ شمس الدین -] 127
- ابومحمد فحّام 127
- ابوالمفضل 127
- ابوالمفضل شیبانی 127
- ابوالمکارم بن زهره 128
- ابومنصور طبرسی 128
- ابومنصور سکری 128
- ابومنصور بن عبداللّه 128
- ابو منصور پسر عموی سید رضی الدین، علی بن طاووس حسنی 129
- ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی 129
- ابومنصور عکبری 129
- ابومحمد حسینی 130
- ابومحمد مجدی 131
- ابومحمد محمدی 131
- ابومحمد حسینی قائنی 133
- «باب نون» 134
- ابومحمد بن حسن بن زبیب الدین، ابوطالب بن ابوالمجد یوسفی 134
- ابوالنجف مصری 134
- أبو نصر 135
- ابو نصر غاری 135
- ابو نعیم 135
- ابوالنعیم 136
- ابوالنعیم بن محمد بن کاشانی 137
- ابونواس 137
- ابوالولی بن محمد هادی حسینی شیرازی 139
- «باب واو» 139
- ابوالولی بن شیرازی 139
- ابوالولی بن شاه محمود انجوی 140
- ابوهاشم علوی 141
- «باب ها» 141
- ابوالهیثم بن تَیَّهانْ 143
- ابویزید ثانی بسطامی 144
- «باب یاء» 144
- ابویزید بن شریعه الدین محمد زاکانی 145
- ابویعلی 146
- ابویعلی بن ابو هیجاء علوی عمری 147
- ابویعلی بن حیدر بن مرعش مرعشی 147
- ابویعلی هاشمی عباسی 148
- ابویعلی بن علی بن عبداللّه بن احمد جعفری 148
- اشاره 149
- ابن ابرز حسینی 150
- ابن ابی ثلج 150
- ابن ابو جیّد قمی 150
- ابن اشناس 151
- ابن ابی شیبه 151
- ابن ابی جامع 151
- ابن ابی الصلت 151
- ابن ادریس 151
- ابن ابی عقیل 152
- ابن اعلم 152
- ابن ابی عمیر 152
- ابن ام مکتوم 152
- ابن اقساسی 153
- ابن ابی قرّه 154
- ابن برّاج 154
- ابن ابی العزّ 154
- ابن ابی اوس 154
- «باب باء» 154
- ابن باقی 155
- بابا شجاع الدین 156
- ابن بدر همدانی کوفی 156
- ابن بطریق 156
- ابن بابویه 156
- ابن جمهور لحساوی 157
- ابن تیّهان 157
- «باب جیم» 157
- ابن جنید 159
- ابن جوالیقی 159
- ابن حمّاد علوی حسینی 160
- ابن حجاج 160
- ابن حاشر 160
- ابن حمزه 160
- ابن حمزه 161
- ابن خیّاط عاملی 162
- «باب خا» 162
- ابن درید 163
- ابن داوود 163
- «باب دال» 163
- «باب زا» 164
- «باب را» 164
- ابن راوندی 164
- ابن زریک 164
- ابن زهره 165
- بنو زهره 165
- ابن سکون 166
- ابن سکّیت 166
- «باب سین» 166
- ابن شرفشاه حسینی 167
- «باب شین» 167
- ابن شریفه و اسطی 168
- ابن شهریار خازن 168
- ابن صائغ 169
- ابن شهرآشوب 169
- «باب صاد» 169
- ابن طاووس 170
- «باب طاء» 170
- ابن طیّ 171
- ابن عبدالعالی 172
- ابن نوبخت 172
- «باب عین» 172
- «باب ظاء» 172
- ابن عقده 173
- ابن عمید 173
- ابن عباس 173
- ابن عقیل 174
- ابن عبدون 174
- ابن علقمی 174
- ابن عیسی رمانی 175
- ابن العشره الکرکی 176
- ابن عین زربی 176
- ابن عصام 176
- ابن عیّاش 177
- ابن عودی 177
- ابن فهد 178
- ابن قضاعه 178
- «باب قاف» 178
- ابن مکی 179
- ابن قدامه 179
- «باب میم» 179
- ابن قولویه 179
- ابن کمال پاشا 179
- ابن میثم 180
- ابن متّوج 180
- ابن مطهر 180
- ابن محمود 180
- ابن معافی 181
- ابن معلّم 181
- ابن مسعود 181
- ابن نجّار 182
- ابن ماهیار 182
- ابن معیّه 182
- «باب نون» 182
- ابن نما 183
- ابن نجد 183
- ابن نوبخت 184
- بنی نوبخت 184
- «باب هاء» 185
- ابن همام 185
- اشاره 186
- یادداشتهای مترجم 199
- اشاره 202
علوی حسینی نوشته است. از ظاهر حال پیداست مراد از سید عمیدالدین، همان سید عمیدالدین مشهور است که شارح قواعد علامه و کتاب های دیگر است. واستبعادی ندارد که شارح، آن را به نام وی تألیف کرده باشد زیرا از وی به غایت علم و فضل واوصاف دیگر ستوده است. و من آن شرح را که در ضمن یک مجلد تدوین شده بود در کتاب های ملا رضی الدین، مدرس در هرات دیده ام. خلاصه کلام از نام شارح، اطلاعی ندارم و در هرات به نسخه دیگری از این شرح بر خوردم که حاشیه های فراوانی داشت و بر پدر شیخ بهائی قرائت شده بود و خط وی بر آن نسخه، دیده می شد.
یادداشتهای مترجم
سپاس خدا را که با کمال بی بضاعتی موفق شدم مجلدات پنج گانه ریاض العلماء را که در حال حاضر با فهرست هائی که به آن ضمیمه شده با بخشی از مجلد پنجم که به صورت جلد ششم درآمده و به طبع رسیده است در روز یکشنبه پنجم ماه رجب المرجب سال 1409ه . ق درجوار روضه مبارکه رضویه به اتمام رسانیدم(1) و از خدای متعال توفیق انجام خدمات دیگری را دارم.
به طریقی که در ترجمه های مجلدات قبلی معمول این مترجم بوده به پاره ای از مطالب که پس از اتمام ترجمه بدست آورده پرداخته ام در این جا هم به بخشی از آن گونه
مطالب که مربوط به این مجلد است اشاره می نمایم.
مطلب اول: کتاب ها و مدارک دیگر که در این مجلد مورد توجه مؤلف بوده است:
اجازه امیر سید ابوالحسن قاینی به ملا محمد یوسف دهخوارقانی، اجازه شیخ ابراهیم قطیفی به سید شریف شوشتری، اجازه شیخ بیصائی به شیخ احمد ابو جامع عاملی، اجازه ملا حاج حسین نیشابوری به ملا نوروز علی تبریزی، اجازه شیخ حسین حمّاد
1- ذکر این نکته لازم است که تا پایان صفحه 216 جلد ششم اثر مرحوم ساعدی است و نمایه های پس از آن در بنیاد پژوهشهای اسلامی فراهم آمده است - ویراستار.