- مقدمه 1
- اشاره 6
- ام اَیْمَن 7
- أم علی همسر شهید [اول (م786ق)] «ره» 8
- حمیده دخترمولانا محمد شریف بن شمس الدین محمد رویدشتی اصفهانی 8
- فاطمه دختر شیخ محمد بن احمد بن عبداللّه بن حازم عکبری 10
- حُسْنیه 10
- آمنه خاتون دختر ملا محمد تقی مجلسی 11
- دختر شیخ علی منشار 11
- دختر مسعود ورّام 12
- دختر سیّد مرتضی 13
- مادر سید بن طاووس 13
- خواهر ملا رحیم اصفهانی 14
- دختران شیخ طوسی 14
- سیده سکینه دختر مکرمه مولانا حسین بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 14
- شرح نهج البلاغه ابن میثم به خط زنی فاضل 14
- اشاره 16
- ابو اسحاق بن بحیراصفهانی 17
- ابو اسامه 17
- ابو احمد موسوی 17
- ابو اسحاق سَبیعی 18
- ابو البدر 24
- «باب باء» 24
- ابوالاسود دئَلی / دُؤَلی 24
- ابو ایّوب انصاری [52ه / 672م، نام او خالدبن زید خزرجی است] 24
- ابوالبرکات 27
- ابوبکر گرگانی 28
- ابوبکر خوارزمی 28
- ابوالبرکات مشهدی 31
- ابوالبرکات خوزی 31
- ابوبکر تایبادی 32
- ابوالبرکات مشهدی / علوی 32
- ابوبکر جعابی 33
- ابوبکر دوری 33
- ابوبکر بن دُرید ازدی 33
- ابوبکر مدائنی کاتب 34
- ابوبکر صولی 34
- ابوبکر بن عیّاش 34
- ابوالتحف 35
- «باب تاء» 35
- ابوبکر قاضی 35
- ابوتراب خطیب 36
- ابوتراب حسنی 36
- ابو تراب بن رؤیه قزوینی 36
- «باب جیم» 37
- ابو جعفر 37
- ابو تمّام 37
- ابو جعفر بن رستم طبری 38
- ابو جعفر بن فقیه أمیرکا بن أبو النجمی مصدری مقیم قریه جنبده 38
- ابو جعفر اشعری 38
- ابو جعفر بن جریر طبری 38
- ابو جعفر طوسی متأخر 39
- ابو جعفر طوسی 39
- ابو جعفر کمیح 39
- ابو جعفر بن محسن حلبی 39
- ابو جعفر بن مولانا محمد امین استرآبادی 40
- ابو جعفر نیشابوری 40
- ابو جعفر بن مهدی بن عابد ابوالحرب حسینی مرعشی 40
- ابو جعفر بن معیّه حسنی 40
- ابو جعفریون 41
- ابو جعفر بن هارون بن موسی تلعکبری 41
- ابو جعفر بن قِبَهْ 41
- ابو حبیش متکلم 42
- ابو حاتم رازی 42
- «باب حاء» 42
- ابو الجود بن نصراللّه تتوی 42
- ابوالحسن بن احمد شاذان 43
- ابوالحسن فقیه شاذانی 43
- ابوالحسن 43
- ابوالحسن بن ملا احمد ابیوردی کاشانی 44
- ابوالحسن ایادی 45
- ابوالحسن کاشی 45
- ابوالحسن باوردی 46
- ابوالحسن شرفه 46
- ابوالحسن بغدادی سورائی بزاز 46
- ابوالحسن سمری 47
- ابوالحسن بصروی 47
- ابوالحسن بصری کاتب 47
- ابوالحسن بکری 48
- ابوالحسن خازن 49
- ابوالحسن بن شاذان 51
- ابوالحسن بن سعدویه قمی 51
- ابوالحسن راوندی 51
- ابوالحسن بن صفّار 52
- ابوالحسن سمسی 52
- ابوالحسن فارسی 52
- ابوالحسن طبری 52
- ابوالحسن بن عریضی 53
- ابوالحسن شعرانی 53
- ابوالحسن بن طباطبا علوی شاعر 54
- ابوالحسن بن طباطبا علوی 55
- ابوالحسن بن علی بن محمد بن مهدی 55
- ابوالحسن بن علوان حسینی شامی عاملی 55
- ابوالحسن بن شیخ ابوالقاسم زیدبن حسین بیهقی 56
- ابوالحسن فراهانی شیرازی 56
- ابوالحسن قاینی 58
- ابوالحرب بن علی حسینی 60
- ابوالحسن لؤلؤیی 60
- ابوالحسن کیدری 60
- ابوالحسن منصوری 60
- ابوالحسن موسوی عاملی 61
- ابوالحسن علی بن ابی طالب هموسه فرزادی 61
- ابوالحسن مجاشعی 61
- ابوالحسن نحوی 62
- ابوالحسین بن ابو جیّد قمی 62
- ابوالحسن نحوی 62
- سید ابوالحسن بن نورالدین علی بن علی بن حسین بن ابی الحسن موسوی عاملی جبعی 62
- ابوالحسین بن احمد عطّار 63
- ابوالحسین بن احمد قمی 63
- ابوالحسین راوندی 63
- ابوالحسین بن علی بن مرائی علوی 63
- ابوالحمد 64
- ابوالحسین بن محمد بن ابی سعید 64
- ابوالحسین وارانی 65
- ابوالحسین بن مهلوس علوی موسوی 65
- ابو خلیفه 65
- «باب خاء» 65
- ابوالحسین نصیبی 65
- ابودَجانه 66
- «باب ذال» 67
- ابوالدنیا 67
- ابوذر [ت 32ه / 652م] 67
- ابوالرضا حسنی راوندی 68
- ابوالرضا حسینی راوندی 68
- «باب را» 68
- ابوالربیع شامی عاملی 68
- «باب سین» 69
- ابوسعد بن طاهر 69
- ابوسعد بن حسن صلتی 69
- ابوزید کبابکی کحی حسینی گرگانی 69
- ابوالسعادات 69
- ابوسعید خُدَری 70
- ابوسعید نیشابوری 70
- ابوسعید خزاعی 70
- ابوسعد [بن] فرخان، نزیل کاشان 70
- ابوسهل بغدادی 71
- ابو سلیمان فخرالدین داوود بن ابوالفضل مولانا تاج الدین محمد بن داوود 71
- ابوالشرف اصفهانی 73
- «باب شین» 73
- «باب صاد» 74
- ابوصالح حلبی 74
- ابوصابر بن احمد 74
- ابو صمصام 75
- ابوالصلاح حلبی 75
- ابوالصلت بن عبدالقاهر 75
- ابوصمصام بن معبد حسینی 76
- ابوطالب استرآبادی 76
- ابوطالب بن امیر ابوالفتح حسینی 76
- «باب طا» 76
- ابوطالب بن شیخ اسماعیل رازانی 77
- ابوطالب استرآبادی 77
- ابوطالب امامی اصفهانی 78
- ابوطالب تبریزی 79
- ابوطالب حسینی بسی 79
- ابوطالب استرآبادی 79
- ابوطالب حسینی قصبی 79
- ابوطالب، والد ارجمند حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام 80
- ابوطالب بن عبدالسمیع 80
- ابوطالب بن غرور 80
- ابوطالب بن رجب 80
- ابوطالب بن مهدی علوی سیلقی 81
- ابوطالب هروی 81
- ابوطالب هاشمی 81
- «باب عین» 82
- ابوطیب 82
- ابوالعباس مستغفری 82
- ابو عبداللّه 83
- ابو عبداللّه بزوفری 84
- ابو عبدالرحمن بزوفری 84
- ابو عبداللّه بن شاذان 84
- ابو عبدالرحمن مسعودی 84
- ابوالعباس بن نوح 84
- ابو عبداللّه حلوانی 85
- ابو عبداللّه بزوفری 85
- ابو عبداللّه بن حمّاد انصاری 85
- ابو عبداللّه بن خمری خزّاز 85
- ابو عبداللّه بن فارسی 86
- ابو عبداللّه معروف به نعمت 86
- ابو عبداللّه دوریستی 86
- ابو عبداللّه قزوینی 86
- ابو عبداللّه نیشابوری 87
- ابو عبداللّه دوریستی 87
- ابو عبداللّه مرزبانی 87
- ابو عبداللّه بن محمّد حسنی 87
- ابو علی محمد بن منصور حسینی 88
- ابو علی 88
- ابو عفان بن احمد بن بندار 88
- ابو العلاء حافظ 88
- ابو العتاهیه 88
- ابو عمرو زاهد 89
- ابو علی بزوفری 89
- ابو علی تنوخی 90
- ابو علی بن حمزه موسوی 90
- ابو علی طبرسی 90
- ابو علی بن جنید 90
- ابو علی بن طاهر سیوری 90
- ابو علی طوسی 91
- ابو علی صولی 91
- ابو عیسی زرّاق 91
- ابو علی موضح 91
- ابو علی بن محمد بن اشعث کندی کوفی 92
- ابو عمروبن مهدی 92
- ابو علی بن همّام 92
- ابو غالب زراری 93
- ابو غالب بن ابو هاشم حسینی مرعشی 93
- «باب غین» 93
- ابو غانم بن ابو غانم بن ابو علی جوانه 94
- ابو غالب بن علی بن قسوره 94
- ابو غانم عُصمی هروی 95
- ابو غیاث بن بسطام 95
- ابو غانم علی بن ابوطالب جوانی 95
- ابوالفتح بن امیر مخدوم حسینی قزوینی عربشاهی 96
- ابوالفتوح 98
- ابوالفتح حفّار 98
- ابوالفتح بستی 98
- ابوالفتح کراچکی 98
- ابوالفتح بن حسین بن ابوبکر اربلی 98
- ابوالفضل 99
- ابوالفتوح رازی 99
- ابوالفضل جعفی 100
- ابوفراس حمدانی 100
- ابوالفضل صابونی 100
- ابوالفضل شعبی 100
- ابوالفضل کرمانی 101
- ابوالفضل طبرسی 101
- ابوالفضل صابونی معروف به ابن ابوالعباس عامری 101
- ابوالفتح شرفه 102
- ابوالفتح صیداوی 103
- ابوالفرج بن ابو قرّه 103
- ابوالفتح واسطی 103
- ابوالفتح متولّی مسجد جامع کوفه 103
- ابوالفضل حصکفی شاعر 103
- ابوالفتح بن جلی 104
- ابوالفضل حسینی سروی 104
- ابوالفضل بن محمد هروی 104
- ابوالقاسم بن اسماعیل بن عنان کتبی ورّاق حلّی 105
- «باب قاف» 105
- ابوالفتح بن جندی 105
- ابوالقاسم تنوخی 106
- ابوالقاسم 106
- ابوالقاسم حسکانی 106
- ابوالقاسم جرفادقانی (گلپایگانی) 106
- ابوالقاسم بن ابو محمد بن منتهی حسینی مرعشی 106
- ابوالقاسم تبریزی اسکوئی 108
- ابوالقاسم بن طی عاملی 108
- ابوالقاسم الروحی 108
- ابوالقاسم دارمی 108
- ابوالقاسم فندرسکی موسوی حسینی 109
- ابوالقاسم دعبلی 109
- ابوالقاسم بن سهل واسطی عدل 109
- ابوالقاسم کوفی 113
- ابوالقاسم بن شبل و کیل بن اسد 114
- ابوالقاسم بن کمیح 114
- ابوالقاسم بن محمد تنوخی 114
- ابوالقاسم وزیر مغربی 115
- ابوالقاسم بن محمد بن ابوالقاسم حاسمی 115
- ابوالقاسم بن محمد 115
- ابولؤلؤ 119
- «باب لام» 119
- ابواللطیف بن احمد بن ابولطیف زرقویه 120
- ابوالمکارم 121
- ابوالمحاسن گرگانی 121
- ابوالمحاسن رویانی 121
- ابومحمد بن حسن بن محمد بن نصر 123
- ابومحمد اطروش 123
- ابومحمد فحّام 123
- ابومحمد بن ابوالفتح واسطی 123
- ابومحمد بن حسن بن داوود قمی 124
- ابومحمد صیمری 124
- ابومحمد بن حسن بن عبدالواحد زربی 124
- ابومحمد کرخی 124
- ابومخنف 125
- ابومحمد بن منتهی مرعشی 125
- ابومحمد عفجری 125
- ابومحمد علوی 126
- ابوالمعالی بن بدرالدین حسن حسینی استرآبادی 126
- ابومعبد حسینی 126
- ابومطهر صیدلانی 126
- ابوالمفاخر بن محمد رازی[شیخ شمس الدین -] 127
- ابوالمفضل 127
- ابومحمد فحّام 127
- ابوالمفضل شیبانی 127
- ابوالمکارم بن زهره 128
- ابومنصور بن عبداللّه 128
- ابومنصور سکری 128
- ابومنصور طبرسی 128
- ابومنصور عکبری 129
- ابو منصور پسر عموی سید رضی الدین، علی بن طاووس حسنی 129
- ابومنصور بن عبدالمنعم بن نعمان بغدادی 129
- ابومحمد حسینی 130
- ابومحمد مجدی 131
- ابومحمد محمدی 131
- ابومحمد حسینی قائنی 133
- ابومحمد بن حسن بن زبیب الدین، ابوطالب بن ابوالمجد یوسفی 134
- «باب نون» 134
- ابوالنجف مصری 134
- ابو نصر غاری 135
- ابو نعیم 135
- أبو نصر 135
- ابوالنعیم 136
- ابونواس 137
- ابوالنعیم بن محمد بن کاشانی 137
- ابوالولی بن محمد هادی حسینی شیرازی 139
- «باب واو» 139
- ابوالولی بن شیرازی 139
- ابوالولی بن شاه محمود انجوی 140
- «باب ها» 141
- ابوهاشم علوی 141
- ابوالهیثم بن تَیَّهانْ 143
- «باب یاء» 144
- ابویزید ثانی بسطامی 144
- ابویزید بن شریعه الدین محمد زاکانی 145
- ابویعلی 146
- ابویعلی بن حیدر بن مرعش مرعشی 147
- ابویعلی بن ابو هیجاء علوی عمری 147
- ابویعلی هاشمی عباسی 148
- ابویعلی بن علی بن عبداللّه بن احمد جعفری 148
- اشاره 149
- ابن ابرز حسینی 150
- ابن ابی ثلج 150
- ابن ابو جیّد قمی 150
- ابن ابی الصلت 151
- ابن ابی جامع 151
- ابن ادریس 151
- ابن ابی شیبه 151
- ابن اشناس 151
- ابن ابی عمیر 152
- ابن ابی عقیل 152
- ابن ام مکتوم 152
- ابن اعلم 152
- ابن اقساسی 153
- ابن ابی العزّ 154
- ابن ابی قرّه 154
- ابن برّاج 154
- «باب باء» 154
- ابن ابی اوس 154
- ابن باقی 155
- ابن بابویه 156
- ابن بطریق 156
- ابن بدر همدانی کوفی 156
- بابا شجاع الدین 156
- ابن جمهور لحساوی 157
- ابن تیّهان 157
- «باب جیم» 157
- ابن جوالیقی 159
- ابن جنید 159
- ابن حمزه 160
- ابن حجاج 160
- ابن حمّاد علوی حسینی 160
- ابن حاشر 160
- ابن حمزه 161
- «باب خا» 162
- ابن خیّاط عاملی 162
- ابن داوود 163
- ابن درید 163
- «باب دال» 163
- «باب زا» 164
- «باب را» 164
- ابن راوندی 164
- ابن زریک 164
- ابن زهره 165
- بنو زهره 165
- ابن سکون 166
- «باب سین» 166
- ابن سکّیت 166
- ابن شرفشاه حسینی 167
- «باب شین» 167
- ابن شریفه و اسطی 168
- ابن شهریار خازن 168
- ابن شهرآشوب 169
- ابن صائغ 169
- «باب صاد» 169
- ابن طاووس 170
- «باب طاء» 170
- ابن طیّ 171
- ابن عبدالعالی 172
- ابن نوبخت 172
- «باب عین» 172
- «باب ظاء» 172
- ابن عقده 173
- ابن عباس 173
- ابن عمید 173
- ابن عبدون 174
- ابن عقیل 174
- ابن علقمی 174
- ابن عیسی رمانی 175
- ابن عین زربی 176
- ابن عصام 176
- ابن العشره الکرکی 176
- ابن عیّاش 177
- ابن عودی 177
- «باب قاف» 178
- ابن فهد 178
- ابن قضاعه 178
- «باب میم» 179
- ابن کمال پاشا 179
- ابن مکی 179
- ابن قدامه 179
- ابن قولویه 179
- ابن محمود 180
- ابن متّوج 180
- ابن میثم 180
- ابن مطهر 180
- ابن معافی 181
- ابن معلّم 181
- ابن مسعود 181
- ابن نجّار 182
- ابن ماهیار 182
- ابن معیّه 182
- «باب نون» 182
- ابن نجد 183
- ابن نما 183
- بنی نوبخت 184
- ابن نوبخت 184
- «باب هاء» 185
- ابن همام 185
- اشاره 186
- یادداشتهای مترجم 199
- اشاره 202
مؤلف الجواهر السنیه فی طبقات الحنیفه در اواخر آن کتاب، ضمن فائده ای اظهار داشته است در الهدایه(1) در باب احکام جنازه ها نوشته است آن گاه که میت را در قبر می گذارند، کسی که متصدی این کار است می گوید: بسم اللّه و علی مله رسول اللّه، همین
جمله را رسول خدا صلی الله علیه و آله در هنگامی که ابو دجانه را به خاک سپرد بیان فرموده. شیخ طوسی هم در مبسوط به نحوی که اهل سنت گفته اند ایراد کرده و گوید: در حدیث صحیح آمده است هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله می خواست ابو دجانه را به خاک بسپارد از جانب قبله، جسد ابودجانه را وارد قبر کرد و چنان گفت. مؤلف گوید: آنچه کتاب الهدایه
نقل و شیخ طوسی تأیید کرده است اشتباه است، زیرا ابو دجانه پس از رحلت رسول خدا صلی الله علیه و آله زنده بود و در خلافت ابوبکر در جنگ یمامه شرکت داشت.
ابوالدنیا
ابوالدنیا معمّر مغربی است که در باب القاب به ترجمه او می پردازیم.
«باب ذال»
ابوذر [ت 32ه / 652م]
جندب بن جناده غفاری از صحابه بزرگوار و بنام رسول خدا صلی الله علیه و آله و از کسانی است که
1- کتاب الهدایه در شرح بدایه المبتدی است که برهان الدین ابوالحسن علی مرغینانی آن را نگاشته است. برهان الدین از علمای حنفی مذهب قرن ششم هجری است و در سال 593ه . ق وفات یافته است. در ص 93 ذیل آداب دفن میت آورده که رسول خدا هنگام دفن ابو دجانه چنان جمله ای را ایراد فرموده است. در پاورقی پیش نوشتیم که ابو دجانه در جنگ یمامه شرکت کرده و به قولی هم در جنگ صفین به شهادت رسیده است - م.