بوستان فضیلت صفحه 215

تولّد و تحصیلات

سیّد محمّد در سال 1290ش. در خاندانی روحانی و مبلّغ دین در محلهی صراف های اصفهان به دنیا آمد. وی دوران کودکی را در این خانواده روحانی پشت سر گذاشت، و مانند اسلاف گذشته اش راهی حوزهی علمیه شد. مقدمات و سطح را نزد اساتید زمان فراگرفت و بنا به نقل دوستانش از استعدادی وافر برخوردار بود، از اوان تحصیل ضمن کسب فقه و اصول به عرفان اسلامی امعان نظر داشت و همراه با دیگر علوم مقدمات و مبادی، فلسفه و عرفان را نیز آموخت تا اینکه علاقه مخصوصی نسبت به عرفای بزرگ اسلامی پیدا کرد در بین آنها مخصوصاً اُنسی با آثار معنوی مولوی داشت. مثنوی را خوب می خواند و خوب می فهمید، تا اینکه این ذوق عرفانی در اعماق روح او اثر کرد و همه ی زندگی و وجود او را تحت تاثیر قرار داد، و همانند عرفای بزرگ آثار این عرفان به صورت بی اعتنایی به دنیا، بی توجهی به مال و منال دنیوی، با روحیه ی اجتناب از زراندوزی و بی اعتنایی به صاحبان زر و زور و انس و مهربانی با محرومان در او متجلی شد. وی با شرکت در مجالس و بیان کلمات طنز آمیز و بهلول گونه حقایق و انتقادات زمان خود را بیان می نمود.

در تهذیب نفس تا آنجا پیش رفت که پرده ها و حجاب ها از مقابل چشمانش دریده و گاه و بیگاه کر امت هایی از او بروز می کرد و خبرهایی می گفت امّا خود را بی خبر از همه جا می نمود.(1)