- مقدّمه 1
- اشاره 1
- دور نمای تکیه در سال 1373ق از نگاه استاد جلال الدین همایی 4
- تأسیس 4
- ورودی 6
- معماری 6
- صحن 7
- بقعه 9
- علاّمه میر محمّد صادق خاتون آبادی 11
- فصل اول : فقهأ و مجتهدین 11
- اشاره 11
- تولّد و خاندان: 11
- تحصیلات و اساتید: 18
- اشاره 18
- اوصاف و مقامات علمی: 22
- اشاره 26
- از زبان شاگردان: 26
- 1. حیدر علی خان برومند 26
- 2. سیّد محمّد باقر شهیدی گلپایگانی 27
- 3. استاد محمود شهابی تربتی 27
- شاگردان: 29
- 4. سیّد مرتضی پسندیده 29
- تذکّر: 40
- حکایت: 41
- مهاجرت قم: 42
- تألیفات: 44
- تقریرات: 49
- وفات: 49
- مراثی: 50
- فرزندان: 52
- سنگ نوشته: 52
- تولّد و خاندان: 58
- اشاره 58
- آیت اللّه سیّد محمّد نجف آبادی 58
- تحصیلات و اساتید: 59
- معاصرین: 63
- تدریس: 64
- از زبان شاگردان: 66
- 1. حاج شیخ حیدر علی محقّق 66
- 2. حاج شیخ عباسعلی ادیب 67
- شاگردان: 67
- 3. حاج شیخ علی مشکوه 67
- فضایل اخلاقی: 78
- تألیفات: 80
- تذکّر : 85
- اجازات: 86
- وفات: 91
- مراثی: 91
- سنگ نوشته: 92
- حجه الاسلام والمسلمین حاج سیّد حسین مدرّس نجف آبادی 93
- اولاد: 93
- نوادگان شهید: 94
- اشاره 94
- شهید سیّد مهدی مدرّس 94
- شهید حاج حبیب اللّه موحّدیان عطّار 95
- شهید مهندس محمّدرضا موحّدیان 96
- آیت اللّه سیّد عبدالحسین سیدالعراقین 97
- اشاره 97
- خاندان: 97
- تحصیلات و اساتید: 99
- اشاره 100
- خدمات: 100
- 1. عضویت در هیئت علمیه و انجمن معارف اصفهان: 102
- 2. همراهی با قیام آیه اللّه حاج آقا نور اللّه نجفی1نجفی، آقا نوراللّه، 18: 103
- 4. تولیت مدرسه چهارباغ: 108
- 3. ریاست و حفظ حوزه علمیه اصفهان: 108
- اوصاف: 113
- شاگردان: 114
- کتابخانه سیدالعراقین: 118
- وفات: 120
- اشاره 120
- فرزندان: 120
- سیّد مصطفی المدرّس 121
- سید مهدی میرعمادی 121
- سید ابراهیم میرعمادی 123
- یک حکایت: 123
- سنگ نوشته: 125
- آیت اللّه شیخ محمّد علی مدرّس دزفولی 126
- اشاره 126
- شمّه ای از حالات کوچکی و کودکی 126
- تولّد و تحصیلات: 126
- [شروع تحصیل] 127
- [تحصیل علوم دینی] 128
- [تحصیلات عالییه] 130
- [اشتغال به ریاضات شرعی] 132
- کیفیت ریاضات و سلوک شرعی: 133
- [عزیمت به اراک و تدریس در آن شهر] 135
- [عزیمت به اصفهان و سکونت در آن] 137
- [ازدواج] 138
- [خاطراتی از مشکلات ایّام تحصیل و سعی و تلاش وافر ایشان] 138
- شرح حال منظوم: 140
- اوصاف: 143
- چند حکایت: 145
- اشاره 145
- حکایت اوّل: 145
- حکایت دوّم: 146
- حکایت سوّم: 147
- حکایت چهارم: 148
- حکایت پنجم: 149
- حکایت ششم: 149
- حکایت هفتم: 150
- حکایت هشتم: 151
- حکایت نهم: 152
- حکایت دهم: 152
- حکایت یازدهم: 153
- شاگردان: 154
- تألیفات: 156
- وفات: 159
- اشاره 160
- 1. مرثیه آیت اللّه سیّد حسن مدرس هاشمی: 160
- مراثی: 160
- 2. مرثیه شیخ غلامعلی بکائی 161
- فرزندان: 163
- آیت اللّه شیخ محمّد رضا جرقویه ای 165
- تولد و خاندان: 165
- اشاره 165
- تحصیلات و اساتید: 166
- اجازه اجتهاد آیت اللّه جرقویه ای از آیت اللّه العظمی فشارکی 168
- بازگشت به اصفهان: 171
- شاگردان: 172
- خصوصیّات اخلاقی: 175
- تألیفات: 176
- چند خاطره: 177
- اشاره 177
- خاطره اول: 178
- خاطره دوّم: 179
- خاطره سوّم: 182
- خاطره چهارم: 183
- خاطره پنجم 183
- وفات: 184
- شهیدی از تبار آیه الله جرقویه ای 185
- سنگ نوشته: 185
- میرزا ابوالحسن قهی 188
- اشاره 188
- گذری بر زندگانی شیخ محمّد رضا جرقویه ای دستگردی 190
- تولّد و خاندان: 193
- اشاره 193
- تحصیلات: 193
- آیت اللّه شیخ محمّد حسن داورپناه 193
- تدریس: 194
- شاگردان: 197
- مراثی: 198
- 1. مرثیه استاد جلال الدین همایی 198
- اشاره 198
- وفات: 198
- 2. مرثیه مرحوم منوچهر قدسی 199
- 3. مرثیه استاد فضل اللّه اعتمادی (برنا): 201
- تذکر: 202
- سنگ نوشته: 202
- آیت اللّه سیّد عباس صفی دهکردی 205
- تولّد و خاندان: 205
- اشاره 205
- تحصیلات و اساتید: 206
- تدریس: 208
- شاگردان: 209
- سنگ نوشته: 212
- وفات: 212
- دکتر سیّد فضل اللّه صفا 213
- وفات: 214
- اشاره 215
- فصل دوم : خطبا و وعّاظ 215
- اشاره 216
- تولّد و خاندن: 216
- شیخ محمّدرضا حسام الواعظین 216
- تحصیلات: 218
- بر منبر وعظ و خطابه: 219
- خصوصیّات اخلاقی: 227
- حسام و هنر خوشنویسی: 230
- شعر حسام: 232
- چند حکایت: 233
- حکایت اوّل: 233
- حکایت دوّم: 234
- حکایت سوّم: 236
- حکایت چهارم: 237
- وفات: 238
- اشاره 240
- مراثی: 240
- 1. مرثیه شکیب اصفهانی 240
- 2. مرثیه سیّد فخرالدین روضاتی 241
- 3. مرثیه استاد فضل اللّه اعتمادی (برنا) 242
- 4. مرثیه آقای محمّد حقوقی 244
- سنگ نوشته 245
- برادرش: شیخ مهدی حقوقی 246
- فرزندان: 246
- مرثیه سیّد فخرالدین روضاتی 248
- وفات: 248
- سنگ نوشته: 249
- اشاره 251
- بر منبر تدریس و وعظ: 251
- سید آقاجان نوربخش 251
- تولّد و تحصیلات: 251
- شاگردان: 253
- فرزندش: سیّد محمود نوربخش 254
- وفات: 254
- خاندان: 256
- اشاره 256
- سید محمّد صدرالواعظین 256
- اوصاف: 259
- وفات: 263
- اشاره 266
- شیخ عباسعلی معین الواعظین گورتانی 266
- تولّد و خاندان: 266
- نمونه اشعار: 268
- تألیفات: 272
- وفات: 277
- فرزندان: 277
- اشاره 279
- سید سلیمان ابطحی 279
- حکایت: 279
- سیّد نوراللّه ابطحی 281
- فرزندان: 281
- وفات: 281
- سیّد مرتضی ابطحی 282
- اشاره 284
- شیخ اسماعیل تاج الواعظین 284
- دو حکایت: 284
- وفات: 288
- سنگ نوشته: 289
- مرثیه صغیر اصفهانی 289
- شیخ احمد جوهری 291
- خاندان: 291
- اشاره 291
- وفات: 293
- سنگ نوشته: 293
- شیخ عبدالکریم جوهری 295
- اوصاف: 298
- میرزا محمّد صدرالواعظین آزادانی 298
- اشاره 298
- تولّد و تحصیلات: 298
- سنگ نوشته: 299
- سید نور الدین تجویدی 300
- اشاره 300
- خاندان: 300
- تحصیلات: 303
- اوصاف: 304
- وفات: 305
- سید محمّد منجّمی 306
- خاندان: 306
- اشاره 306
- وفات: 307
- سنگ نوشته: 308
- فرزندان: 308
- تولّد و تحصیلات: 309
- خدمات: 309
- اشاره 309
- شیخ مصطفی ارسطویی 309
- وفات: 310
- اشاره 311
- فصل سوّم : فضلأ 311
- اشاره 312
- تحصیلات: 312
- میرزا عبدالغفّار پاقلعه ای 312
- اوصاف: 313
- شاگردان: 315
- وفات: 316
- میرزا محمّد پاقلعه ای 317
- اوصاف: 317
- اشاره 317
- خاندان: 317
- وفات: 318
- تولّد و خاندان: 319
- میر محمود خاتون آبادی 319
- اوصاف: 319
- اشاره 319
- تألیفات: 320
- وفات: 322
- سنگ نوشته: 323
- فرزندان: 324
- اشاره 325
- سید بحر العطأ مهدوی هرستانی 325
- تحصیلات: 326
- فرزندان: 328
- 1. آیت اللّه سیّد مصطفی مهدوی هرستانی 328
- اشاره 328
- 3. سیّد مجتبی مهدوی هرستانی 331
- 2. سیّد مرتضی مهدوی هرستانی 331
- وفات: 332
- سنگ نوشته: 333
- سید هدایت اللّه مهدوی 334
- فرزندان: 336
- حجّه الاسلام والمسلمین حاج سیّد ناصر مهدوی 337
- میرزا عبدالحسین تاج العلمأ اصفهانی 339
- اشاره 339
- تولّد و تحصیلات: 339
- وفات: 342
- اوصاف: 342
- سید محمّد ابطحی 343
- تحصیلات: 343
- اشاره 343
- تولّد و خاندان: 343
- اوصاف: 345
- وفات: 346
- فرزندان: 346
- سید عبد العلی عقدایی 347
- اشاره 347
- وفات: 348
- سنگ نوشته: 349
- تحصیلات: 350
- تولّد و خاندان: 350
- سید عبدالرسول حجازی دهاقانی 350
- حکایت: 351
- وفات: 352
- سید هدایه اللّه امامی سمیرمی 353
- تحصیلات: 353
- تولّد و خاندان: 353
- اوصاف و خدمات: 354
- وفات: 355
- سنگ نوشته: 355
- تولّد و خاندان: 357
- میرزا محمّد حسن معلّم 357
- اوصاف و خدمات: 358
- وفات: 360
- سنگ نوشته: 361
- شیخ محمد علی اعتزازیان 362
- خاندان: 363
- سید محمود صدر العلمأ اردستانی 363
- وفات: 364
- اوصاف: 364
- سنگ نوشته: 365
- میرزاعبدالغفور شمس القرّأ 366
- اشاره 366
- وفات: 367
- سنگ نوشته: 367
- تولّد و تحصیلات: 368
- سید حسین هاشمی طالخونچه ای 368
- خاندان: 368
- وفات: 372
- نمونه اشعار: 372
- مرثیه آیت اللّه سیّد اسماعیل هاشمی 373
- اشاره 374
- وفات: 374
- سید مجید میر احمدی 374
- سنگ نوشته: 375
- اشاره 376
- میرزا محمّد ابراهیم فیض 376
- سنگ نوشته: 376
- فصل چهارم : شعرا 377
- اشاره 377
- میرزا عباس شیدا 378
- اساتید: 378
- تولّد و خاندان: 378
- اشاره 378
- فعالیت های سیاسی و اجتماعی: 379
- خدمات فرهنگی: 380
- اوصاف: 384
- خوشنویسی: 386
- نمونه اشعار: 388
- وفات: 393
- 1. مرثیه سیّد مجتبی کیوان 394
- مراثی: 394
- اشاره 394
- 2. مرثیه عبدالمجید اوحدی 395
- 4. مرثیه شکیب اصفهانی 396
- 3. مرثیه سیّد رضا بهشتی 396
- 5. مرثیه میرزا حبیب اللّه نیّر 396
- 6. مرثیه صغیر اصفهانی 397
- 7. مرثیه استاد جعفر نوا: 397
- گل ناکام 399
- سنگ نوشته: 403
- فرزندان: 403
- میرزا محمود شیدا: 404
- علی عبدالرسولی 406
- تولّد و خاندان: 406
- اشاره 406
- تحصیلات: 407
- اوصاف و کمالات: 410
- آثار: 412
- نمونه اشعار 413
- وفات: 421
- سنگ نوشته: 422
- عبد الحسین مشفق 424
- اوصاف: 424
- اشاره 424
- نمونه اشعار 427
- شرح شهادت حضرت شاهزاده علی اکبر علیه السلام 428
- وفات: 431
- مرثیه صغیر اصفهانی 432
- محمّد حسن خاکیا 433
- اشاره 433
- تولّد و اوصاف: 433
- نمونه اشعار: 434
- وفات: 434
- سنگ نوشته: 435
- نمونه اشعار: 438
- اشاره 438
- نصراللّه خان شه ناصری 438
- وفات: 440
- مرثیه استاد برنا: 441
- سنگ نوشته: 443
- محمود پروانه 444
- نمونه اشعار: 444
- اشاره 444
- وفات: 445
- عبدالحسین عبدی 446
- اشاره 447
- مراد پرچمی 447
- نمونه اشعار: 447
- وفات: 448
- اشاره 449
- فصل پنجم : اطبأ و پزشکان 449
- خاندان: 450
- اشاره 450
- اوصاف: 450
- سید مصطفی مؤیّد الاطبأ 450
- فرزندان: 452
- وفات: 452
- وفات: 454
- سنگ نوشته: 454
- اشاره 454
- دکتر عیسی خان علاج 454
- دکتر سیّد هدایت اللّه قوام 455
- دکتر سیّد امین اللّه جلوه اردستانی 456
- وفات: 456
- اشاره 456
- اشاره 458
- فصل ششم : هنرمندان 458
- اشاره 459
- اوصاف 459
- استاد سیّد محمّد عریضی 459
- سنگ نوشته: 460
- استاد عبدالغفّار مصدّق زاده 463
- اشاره 463
- وفات: 464
- استاد محمّد خلیل گلریز خاتمی 466
- استاد مهدی جوهری 468
- فصل هفتم : متفرقه 469
- اشاره 469
- اوصاف: 470
- اشاره 470
- سرهنگ سیّد حسین نوربخش 470
- وفات: 470
- سنگ نوشته: 471
- حاج نوراللّه اسلامی 473
- خاندان: 473
- سنگ نوشته: 473
- اشاره 473
- اشاره 475
- میرزا محمّد هادی امین 475
- جمال الدین ترجمان 476
- سنگ نوشته: 476
- اشاره 478
- رضا نجفی 478
- مرثیه مرحوم منوچهر قدسی 478
- مرثیه صبا 479
- اشاره 481
- درویش متین اصفهانی 481
- وفات: 484
- استاد جلال تاج 485
- اشاره 485
- اوصاف: 486
- مراثی: 488
- وفات: 488
- سنگ نوشته: 490
- فصل هشتم : مادّه تاریخ ها 491
- اشاره 491
- سید محمّد زرگر 492
- حاج سیّد مصطفی کیوان 493
- شهاب السلطنه بختیاری 494
- محمّد تقی محمّدی 495
- شیخ ابراهیم جواد پور هرندی 496
- فتحعلی انصاری 497
- غلامرضا فرشچیان 497
- شیخ علی اکبر امین زاده هرندی 498
- شیخ محمّد جواد حقوقی(عماد الواعظین) 498
- عزیز اللّه اعزاز نیک پی 499
- سیّد صالح خلخالی 500
- عباس ناصح 500
- خاتمه 501
- تذکر: 504
- فهرست اهمّ منابع 506
- فهرست اعلام 511
- فهرست کتب 528
جهت یا جهاتی چهره ای شاخص یافتند، امّا تنها هنری که هر سه برادر در آن دستی
توانا داشتند، خط خوش بود.
به نوشته آقای محمّد حقوقی: «برادر کهتر، آقا میرزا علینقی در عین جوانی در
بیست و چند سالگی درگذشت در حالی که در خطّ نستعلیق مهارت بسیار داشت، تا
آنجا که با توجه به همین دو سه نمونه خطّ باقی مانده از او میتوان ادّعا کرد که اگر از
عمری طبیعی برخوردار میشد، خطّ او تا حد خطّ میر عماد بزرگ پیش می رفت»(1)
حاج میرزا محمّد علی پس از وفات در قبرستان مقابل تکیه آباده ای مدفون شد.
مرحوم جلال الدین همایی می نویسد: «بیرون تکیه سیّد محمّد ترک، تقریبا
مقابل درب مدخل تکیه، کناره جاده، دست چپ، واعظ روضه خوان شهیر حاج
میرزا محمّد علی پاقلعه ای متوفی یک شنبه دوم ذی القعده 1325 قمری، پدر آقای
شیخ محمّد رضا حسام الواعظین سلمه اللّه تعالی مدفون است که هیچ اثر قبر
ندارد، و مکرّر دیده ام که آقای حسام روی زمین مقابل دکان جنب تکیه می نشیند و
برای پدر بزرگوارش فاتحه می خواند. مرحوم حاج میرزا محمّد علی در آخرین
سفری که به زیارت کربلای معلی می رفت فجأه درگذشت. پسر بزرگش مرحوم حاج
شیخ اسماعیل معروف به آقا بزرگ(2)همراه پدر بود. جنازه را به اصفهان برگردانیده،
در مدرسه خان پاقلعه، پای منبر برادرش شیخ محمّد رضا حسام گذاردند و از آن جا
به تخت فولاد بردند. پیداست که حسام را از دیدن جنازه پدر بی خبر چه حال
دست داده است!»(3)
در موقع تعریض خیابان قبر حاج میرزا محمد علی در خیابان قرار گرفت و
1- زندگی نامه حسام الواعظین، از محمّد حقوقی، مخطوط
2- در اطاق مقبره مرحوم حسام الواعظین سنگی متعلق به: محدث نبیل و واعظ جلیل شیخ محمّد اسماعیل، متوفی 1357ق قرار دارد که گویا هم ایشان است
3- تاریخ اصفهان (فصل تکایا و مقابر): 282