- تقدیم به: 1
- اشاره 6
- اشاره 7
- اهل بیت علیه السّلام 12
- عدالت 14
- 1 - تاریخ الیعقوبی 16
- معرفی منابع اصلی پژوهش 16
- 3 - مروج الذهب و معادن الجوهر 23
- 5 - الفهرست 29
- اشاره 32
- الف - مفهوم تشیع و شیعه 33
- اشاره 33
- ب - چند دیدگاه در مورد پیدایش تشیع 35
- 1) تشیع مذهب سیاسی محض 35
- اشاره 36
- اشاره 40
- 2 - گسترش تشیع 40
- الف - عوامل گسترش 41
- 1) اتخاذ روشهای مناسب و متفاوت در سطح رهبری تشیع 41
- اشاره 41
- 4) اتحاد عباسیان و علویان به نام هاشمیان 46
- اشاره 47
- ب - قلمرو گسترش 47
- سرزمین حجاز 47
- عراق (کوفه و بصره) 48
- یمن 49
- غور 50
- جبل عامل 50
- قم 51
- سایر مناطق جبال 52
- مناطق خراسان 52
- انشعابات تشیع در قرن اول و دوم هجری 53
- 3 - بررسی جایگاه سیاسی و اجتماعی شیعیان در قرن اول و دوم هجری 54
- الف - عصر خلفا نخستین 54
- ب - امویان و تشیع 56
- د - عباسیان و تشیع «از منصور تا مأمون» 57
- ج - اواخر عصر اموی و آغاز عصر عباسی 57
- اشاره 61
- الف - موالی در لغت 62
- ب - موالی در اصطلاح کتابهای تاریخی، رجال و تراجم 67
- اشاره 71
- 2 - چگونگی پیدایش و گسترش «موالی» 71
- نقش جنگ ها و فتوحات در افزایش تعداد موالی 74
- الف - آزادی اسرای جنگی 74
- ب - داخل شدن سرزمین های فتح شده در قلمرو اسلام 76
- ج - اشتراک عرب و غیر عرب در محل سکونت 78
- د - پیمان با فاتحان 79
- اشاره 79
- موانع پذیرش اجتماعی موالی 81
- اشاره 89
- الف - جایگاه اجتماعی موالی در عصر پیامبرصلی الله علیه وآله 89
- اشاره 90
- موالیِ پیامبرصلی الله علیه وآله 90
- 2) ارزش دادن به موالی با محو سنت های غلط 101
- 3) جایگاه سلمان نزد پیامبرصلی الله علیه وآله 106
- 4) جایگاه بلال نزد پیامبرصلی الله علیه وآله 114
- ب - جایگاه اقتصادی موالی در عصر پیامبرصلی الله علیه وآله 118
- اشاره 118
- ج - جایگاه موالی در اقدامات سیاسی پیامبرصلی الله علیه وآله 123
- د - جایگاه نظامی موالی در عصر پیامبرصلی الله علیه وآله 125
- اشاره 125
- اسامه بن زید و مأموریتی مهم 126
- 4. جایگاه موالی در عصر خلافت ابوبکر 128
- اشاره 128
- الف - جایگاه سیاسی موالی 129
- ب - جایگاه اجتماعی موالی 130
- 5 - جایگاه موالی در عصر خلافت عمربن الخطاب 132
- اشاره 132
- الف - جایگاه اجتماعی موالی 134
- ب - جایگاه اقتصادی موالی 139
- الف - جایگاه سیاسی و اجتماعی موالی 142
- 6 - جایگاه موالی در عصر عثمان بن عفان 142
- ب - جایگاه اقتصادی موالی 144
- اشاره 145
- الف - سیاست عدالت اقتصادی 145
- ب - جایگاه اجتماعی موالی 148
- ج - جایگاه سیاسی موالی 150
- د - جایگاه نظامی موالی 152
- الف - سفیانیان و موالی 155
- اشاره 161
- ب - مروانیان و موالی 161
- عمربن عبدالعزیز و موالی 164
- اشاره 166
- الف - جایگاه سیاسی، اجتماعی موالی 170
- ب - جایگاه اقتصادی موالی 177
- ج - نقش نظامی موالی 178
- 11 - موالی و نهضت شعوبیه 185
- الف - شعوبیه در لغت و اصطلاح 185
- ب - پیدایش شعوبیه 186
- اشاره 190
- اشاره 191
- عدالت در کلام امامام شیعه 192
- اشاره 192
- الف - ائمه علیه السّلام و عدالت 192
- ب - ائمه علیه السّلام و تربیت و پرورش دینی موالی 194
- ج - ترغیب «موالی» به وسیله ی ائمه علیه السّلام به کسب علم 197
- الف - موضع گیری تشیع در برابر امویان 200
- 2 - هدایتهای رفتاری تشیع نسبت به موالی 200
- ب - آزادی بردگان از سوی اهل بیت علیه السّلام 202
- 3 - نگرش حمایتی ائمه شیعه علیه السّلام به موالی 208
- اشاره 208
- الف - اصل تساوی انسانها 209
- ب - اصل آزادی انسانها 211
- الف - زمینه های اجتماعی 214
- 1 - عوامل گرایش موالی به تشیع 214
- اشاره 214
- 1) نگاه منفی اعراب به موالی 214
- اشاره 214
- 2) مهاجرت سادات علوی 215
- ب - زمینه سیاسی - نگاه منفی خلفا به موالی 219
- ج - زمینه اقتصادی 222
- 2 - همراهی موالی با تشیع 223
- اشاره 223
- اشاره 224
- الف - تأثیر گذاری موالی در سرکوب دشمنان تشیع 224
- 1) جریان عاشورا و حضور موالی 225
- الف) حضور موالی در کربلا 225
- ب) چگونگی ارتباط «موالی» با عاشورا 227
- 3) قیام زید و حضور موالی 232
- 4) حرکتهای زیدیه و حضور موالی 236
- 3 - اطاعت «موالی» از ائمّه علیه السّلام و دوری از دشمنان آنان 239
- اشاره 241
- الف - گسترش جغرافیایی و انسانی 241
- گسترش جغرافیایی تشیع 242
- ایران 242
- سند و غور 243
- اشاره 247
- ب - گسترش فرهنگی 247
- ابان بن تغلب 249
- آل اعین 250
- ابورافع مولی رسول خدا صلی الله علیه وآله 251
- هشام بن حکم 253
- فراء نحوی 256
- اشاره 266