ایمان و کفر صفحه 100

صحت حج، اسلام است که وی نداشته است.(1) در دیدگاه وهابیان، اشاعره کافرند و معنی شهادتین را نمی دانند؛(2) هرگونه ارتباط با کفار و مشرکان، مانند یهود و نصاری، از قبیل استخدام

آن ها، معاملات تجاری با آنان، و لباس پوشیدن مانند ایشان موجب کفر است و حتی مسافرت به سرزمین آن ها باعث کفر می شود؛(3) این در حالی است که اگر شخصیت های انگلیسی مانند کلنل ویلیام شکسپیر، سنت جون فیلبی و مستشاران انگلیسی و آمریکایی را از مکتب وهابیت حذف کنیم، نامی از وهابیت باقی نمی ماند.

ازآن جاکه دمیدن بر کوره ی تکفیر، ابعاد آن را گسترده تر می کند، در بسیاری از مقاطع تاریخی، آتش تکفیر دامن خود وهابیان را نیز گرفته است و گروهی از وهابیان، گروهی دیگر را به کفر متهم کرده اند. «اخوان التوحید» که رهبری آن را فیصل الدویش و سلطان بن بجاد برعهده داشتند، یکی از این نمونه هاست. بی تردید، وهابیان در سایه ی قساوت ها و کشتارهای گسترده ی حرکت اخوان توانستند بر عربستان حاکم شوند. اعراب اخوانی وفادارترین افراد به اندیشه های محمدبن عبدالوهاب بودند؛ اما همین که آنان مکه را تصرف کردند و به انحرافات عبدالعزیز از عقاید وهابیت اعتراض کردند، توسط علمای وابسته به آل سعود تکفیر شدند: «در کفر و ارتداد این افراد اخوان شکی نیست... و از بزرگ ترین دلایل

ارتداد آن ها، سرپیچی از فرامین عبدالعزیز است...».(4)

پس از این فتوا، عبدالعزیز به قلع و قمع گروه اخوان التوحید پرداخت و خود، فیصل الدویش را به شدیدترین وضع کشت.(5)

1- . همان، ص138.
2- . همان، ج1، ص312، 320، 324، 362 و 364.
3- . همان، ج15، ص471، 476 تا 482، و 491.
4- . این فتوا توسط افرادی همانند محمدبن عبداللطیف، محمدبن ابراهیم، سلیمان بن سمحان و صالح بن عبدالعزیز صادر شد. (عبدالرحمن بن محمد العاصمی، الدرر السنیه، ج9، ص209).
5- . برای آشنایی با جریان اخوان التوحید، ر.ک: سید مهدی علیزاده موسوی، سلفی گری وو هابیت، ج1، فصل 17. هم چنین هنگامی که میان فرزندان فیصل بن ترکی عبدالله و سعود جنگ قدرت درگرفت، علمای درباری وابسته به هر یک، گروه دیگر را به شدت تکفیر کردند.