ایمان و کفر صفحه 25

اعراب [بر تو منّت گذارده و] گفتند: ما [بی جنگ و نزاع] ایمان آوردیم. بگو: شما که ایمانتان [از زبان] به قلب وارد نشده است، به حقیقت هنوز ایمان نیاورده اید؛ لیکن بگویید: ما اسلام آوردیم [و از خوف جان به ناچار تسلیم شدیم].

علامه حلی در شرح کلام خواجه، این نظر را تأیید کرده است.(1)

فاضل مقداد نیز چنین عقیده ای دارد.(2)

مرحوم مجلسی در بحار می­گوید: «ایمان، عبارت است از تسلیم خداوند بودن و تصدیق به آن چه نبی آورده است، به زبان و قلب».(3)

فِرق کلامی اهل سنت و مفهوم ایمان

با توجه به آن چه بیان شد، بیش تر مذاهب اسلامی بر این عقیده اند که عمل جزء ایمان نیست و از صفات کمال(4) و یا فروع ایمان(5)

شمرده می شود.

اشاعره

اشاعره به پی روی از رهبر خود ابوالحسن اشعری ایمان را به «تصدیق بالجنان»(6)

معنی کرده اند. آنان در معنی اصطلاحی ایمان، بیش تر به همان معنی لغوی نظر داشته اند. به گفته ی اشعری:

اگر گفته شود: ایمان به خدا در نزد شما چیست، در پاسخ می گوییم: ایمان، تصدیق خداوند است و تمامی اهل لغتی که قرآن به آن زبان نازل شده است، بر این معنی اجماع

کرده اند... بنابراین، هنگامی که گفته می شود: فلانی به عذاب قبر و شفاعت ایمان دارد، مراد این است که این امور را تصدیق می کند...(7)

1- . حسن بن یوسف حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص405.
2- . ابن عبدالله المقداد، ارشاد الطالبین الی نهج المسترشدین، ص442.
3- . محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج68، ص296.
4- . جعفر سبحانی، الایمان والکفر فی الکتاب والسنه، ص15.
5- . عبدالکریم شهرستانی، الملل والنحل، ج1، ص114.
6- . تصدیق به قلب.
7- . ابوالحسن الاشعری، اللمع فی الرد علی أهل الزیغ والبدع، ص154.