ایمان و کفر صفحه 32

موهومات و تفاخرها نمی رفتید). شما قطعاً جهنم را خواهید دید!

سپس(با ورود در آن) آن را به عین الیقین مشاهده خواهید کرد.

در سوره ی واقعه نیز خداوند می فرماید:

)إِنَّ هَذَا لَهُوَ حَقُّ الْیَقِینِ(؛(1)

قطعاً این سخن، راست و درست است و شکّ و تردیدی در آن نیست.

با عنایت به این آیات، به خوبی مشاهده می شود که مراتب یقین، نقش مهمی در درجات ایمان دارد. هرچه یقین قلبی بیش تر باشد، انسان می تواند به درجات بالاتری دست یابد. یقین، خود دارای سه مرحله یا سه درجه است:

1. علم الیقین: علمی که در آن، انسان از دلایل مختلف، به چیزی ایمان آورد؛ مانند کسی که با مشاهده ی دود، به وجود آتش ایمان پیدا می کند.

2. عین الیقین: مرتبه ای که در آن، انسان به درجه ی مشاهده می رسد و با چشم خود، مثلاً آتش را مشاهده می کند.

3. حق الیقین: بالاترین مرتبه ی یقین است. انسان در این مرتبه، همانند کسی است که وارد آتش شده و سوزش آن را لمس کند و به صفات آتش متصف گردد.(2)

مرحله ی نخست یقین، جنبه ی عمومی دارد؛ مرحله ی دوم، برای پرهیزگاران؛ و مرحله ی سوم، مخصوص خاصان و مقربان است.

به پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله وسلم عرض شد: شنیده ایم برخی از یاران عیسی( روی آب راه می رفتند؟! حضرت فرمود:

«لو کان یقینه اشدّ من ذلک لمشی علی الهواء»؛

«اگر یقینش از آن محکم تر بود، بر هوا راه می رفت!»(3)

مرحوم علامه طباطبایی پس از ذکر این حدیث می افزاید:

1- . واقعه، آیه 95.
2- . ناصر مکارم شیرازی و دیگران، تفسیر نمونه، ج27، ص285.
3- . همان.