آشنایی با اندیشه سیاسی شهید مطهری رحمه الله صفحه 100

در نقطه مقابل انقلاب، اصلاح قرار دارد. معمولاً تغییراتی که در یک جامعه روی می دهد اگر بنیادی نباشد، یعنی جامعه را از نظر بنیاد و ساختمان اصلی و نظامات حاکم دگرگون نسازد، بلکه تنها تغییراتی در جهت بهبودی اوضاع به وجود آورد، اصلاح می نامند. (1)

3. تفاوت انقلاب اسلامی و اسلام انقلابی

این دو اصطلاح، در تعابیر و اندیشه گروه های مختلف بیان شده است؛ گروه های فرقان و منافقین، نقش پررنگی در رایج شدن اصطلاح اسلام انقلابی داشتند. البته ممکن است افراد و گروهای دیگری نیز این اصطلاح را به کار برده باشند، بدون آنکه مقصود آنها را در نظر داشته باشند.

استاد مطهری به بیان تفاوت این دو عبارت (انقلاب اسلامی و اسلام انقلابی) پرداخته و انقلاب اسلامی را تصدیق و اسلام انقلابی را رد کرده است. ایشان در بیان تفاوت این دو می گوید:

1. انقلاب اسلامی، انقلابی است که ماهیت اسلامی و راه اسلامی و هدف اسلامی دارد و اسلام انقلابی، یعنی اسلامی که ماهیت و راه و هدف انقلابی دارد، به عبارت دیگر، فرق میان آنجا که اسلام هدف و معیار انقلاب است با آنجا که انقلاب هدف و معیار است.

2. در مسئله نقش وارد کردن خودآگاهی طبقاتی و تضاد طبقاتی در شعور مردم از نظر اسلام انقلابی، یگانه راه همین است؛ بر خلاف انقلاب اسلامی که به هویت اسلامی و هویت الهی قائل است.

3. راجع به ریشه مذهب، از دید اسلام انقلابی، خود اسلام و مذهب راستین تاریخ، برخاسته از طبقه محروم است و همیشه جنگ ها جنگ مذهب علیه مذهب بوده است و کفر، خود مذهب است، نه بی مذهبی، و اینکه اسلام همواره دعوت به جنگ با مذهب کفر کرده است نه به جنگ با لامذهبی مثلا