آشنایی با اندیشه سیاسی شهید مطهری رحمه الله صفحه 139

مردم هم تأثیر دارد. گذشته از این، خود فقر و احتیاج، یکی از زمینه های گناه است و اگر با احساس مغبونیّت و حسرت کشیدن از تجملات عده ای دیگر توأم شود، از آن هم بدتر خواهد بود.

علی علیه السلام به فرزندش محمد حنفیه می گوید:

«یا بنیّ! إنی اخاف علیک الفقر، فاستعذ بالله منه، فإن الفقر منقصه للدین، مدهشهٌ للعقل، داعیهٌ للمقت; (1)فرزند عزیزم! من از دیو فقر بر تو می ترسم. از آن به خدا پناه ببر که فقر موجب نقصان دین، پریشانی عقل و فکر ملامت می گردد. شاید مقصود فقره آخر این است که سبب می شود مردم را مسئول بدبختی خود بدانی و با آنها دشمنی کنی». (2)

قرآن، منشأ اصلی عدل

اینکه کلام اسلامی بیش از هر چیز به مسئله عدل پرداخته است و در فقه اسلامی قبل از هر چیزی مسئله عدل مطرح شده، در سیاست اسلامی بیش از هر کلمه ای کلمه عدل شنیده می شود و در همه حوزه ها سخن از عدل است، باید ریشه و سرمنشأ خاصی داشته باشد.

از نظر استاد مطهری، ریشه اصلی مسئله عدل را در درجه اول، در خود قرآن کریم باید جست وجو کرد. قرآن است که بذر اندیشه عدل را در دل ها کاشت و آبیاری کرد و دغدغه آن را - چه از نظر فکری و فلسفی و چه از نظر عملی و اجتماعی - در روح ها ایجاد کرد. این قرآن است که مسئله عدل و ظلم را در چهره های گوناگونش (عدل تکوینی، عدل تشریعی، عدل اخلاقی و عدل اجتماعی) طرح کرد. (3)

1- (1) . نهج البلاغه، حکمت311.
2- (2) . بیست گفتار، ص 112-94.
3- (3) . مرتضی مطهری، عدل الهی، ص26.