آشنایی با اندیشه سیاسی شهید مطهری رحمه الله صفحه 141

عدل» می داند؛ ازاین رو، در پاسخ به درخواست ابراهیم برای استمرار امامت در نسل او می فرماید: امامت پیمانی است الهی و ستمکاران را در آن نصیبی نیست؛ (لا یَنالُ عَهْدِی الظّالِمِینَ) . (1)

قرآن، انسان اخلاقی را صاحب عدل می نامد. در چند جای قرآن که سخن از داوری و یا گواهی انسان هایی است که از نظر تربیتی و اخلاقی و روحی قابل اعتماد باشند، آنها را به همین عنوان نام می برد، مثل اینکه می فرماید: (یَحْکُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ مِنْکُمْ) 2 و یا می فرماید: (وَ أَشْهِدُوا ذَوَیْ عَدْلٍ مِنْکُمْ) . (2)

در موضوع معاد و محاسبه رستاخیز و پاداش و کیفر اعمال می فرماید: (وَ نَضَعُ الْمَوازِینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیامَهِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَیْئاً وَ إِنْ کانَ مِثْقالَ حَبَّهٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَیْنا بِها وَ کَفی بِنا حاسِبِینَ) ؛ (3) ترازوهای عدالت را در روز رستاخیز می نهیم، به احدی ستم نخواهد شد و اگر هم وزن دانه خردل باشد آن را می آوریم؛ این بس که حسابگر هستیم.

پس از ترجمه آثار یونانی در جهان اسلام، این جمله افلاطون معروف شد که «عدالت، مادر همه فضایل اخلاقی است»؛ ولی در حدود دو قرن پیش از آنکه سخن افلاطون در میان مسلمانان شناخته بشود، آنها از زبان قرآن این سخن را شنیده بودند. استاد مطهری می فرماید:

بیشترین آیات مربوط به عدل درباره عدل جمعی و گروهی است، اعم از خانوادگی، سیاسی، قضایی و اجتماعی؛ تا آنجا که نگارنده به تقریب به دست آورد در حدود 16 آیه در این زمینه وجود دارد. در قرآن از توحید

1- (1) . بقره، 124.
2- (3) . طلاق، 2.
3- (4) . انبیاء، 47.