- مقدمه پژوهشگاه بین المللی المصطفی صلی الله علیه و آله 1
- اشاره 3
- 2. دوران تحصیل و اساتید 4
- 3. تقوا، معنویت و تهذیب نفس 6
- 4. فعالیت های علمی و فرهنگی 7
- اشاره 7
- الف) تدریس 7
- ج) آثار شهید مطهری 8
- ب) سخنرانی در مجالس و محافل مختلف علمی، فرهنگی و مذهبی 8
- 5. فعالیت های سیاسی و اجتماعی 10
- اشاره 10
- ب) هدایت و رهبری هیئت های مؤتلفه اسلامی 11
- الف) حضور فعال در قیام 15 خرداد 1342 11
- د) ارتباط با حضرت امام خمینی 13
- ج) ارائه ایدئولوژی اسلامی 13
- اشاره 16
- 1. مبانی هستی شناختی 17
- 2. مبانی انسان شناختی 20
- اشاره 27
- 3. مبانی معرفت شناختی 27
- الف) نص گرایی 34
- ب) عقل گرایی 35
- 4. مبانی جامعه شناختی 36
- اشاره 40
- 2. مفهوم ولایت فقیه 44
- اشاره 44
- ج) مفهوم اصطلاحی ولایت در اندیشه شهید مطهری 45
- ب) تفاوت وِلایت و وَلایت 45
- د) مفهوم فقه و فقیه 49
- اشاره 52
- الف) نظریه آنارشیسم 52
- ب) نظریه ضرورت وجود حکومت 53
- الف) مفهوم مشروعیت 56
- 4. مشروعیت حکومت اسلامی و نظریه انتصاب و انتخاب در بحث ولایت فقیه 56
- یکم) قرارداد اجتماعی 57
- ب) مبنای مشروعیت 57
- اشاره 57
- پنجم) نظریه الهی 58
- سوم) نظریه عدالت یا ارزش های اخلاقی 58
- چهارم) نظریه سنّت و وراثت 58
- ج) منشأ مشروعیت و چگونگی انتخاب ولی فقیه 61
- یکم) نظریه انتصاب 61
- اشاره 61
- دوم) نظریه انتخاب 63
- د) صفات و شرایط ولی فقیه 64
- ه) ادله ولایت فقیه 66
- اشاره 66
- جامعیت، اکملیّت و خاتمیّت دین اسلام 67
- یکم) ادله عقلی 67
- دوم) ادلّه نقلی 69
- توقیع شریف منسوب به حضرت حجّت عجل الله تعالی فرجه الشریف 69
- مقبوله عمربن حنظله 70
- و) حدود و اختیارات ولی فقیه 72
- اشاره 76
- 1. آزادی و زندگی فردی 77
- الف) آزادی فلسفی 77
- اشاره 77
- ب) آزادی معنوی 80
- ج) آزادی عقیده 82
- 2. آزادی و زندگی اجتماعی 84
- الف) آزادی اجتماعی 84
- اشاره 84
- اشاره 86
- یکم) آزادی انتخابات و رأی 86
- ب) آزادی سیاسی 86
- دوم) آزادی بیان 88
- سوم) آزادی تشکیل اجتماعات و احزاب 90
- اشاره 94
- الف) معنای لغوی انقلاب 95
- اشاره 95
- ب) معنای اصطلاحی انقلاب 95
- 2. تفاوت انقلاب، کودتا و اصلاح 99
- 3. تفاوت انقلاب اسلامی و اسلام انقلابی 100
- 4. اقسام انقلاب 101
- 5. نظریه های پیدایش انقلاب 104
- اشاره 109
- 6. نهضت اسلامی ایران 109
- ب) ماهیت انقلاب اسلامی 110
- الف) ضرورت تحلیل نهضت اسلامی 110
- اشاره 110
- یکم) رهبری انقلاب اسلامی 113
- ج) عوامل تداوم انقلاب اسلامی 122
- اشاره 122
- یکم) عدالت اجتماعی 123
- اشاره 128
- د) آفات انقلاب اسلامی 128
- یکم) آسیب های فرهنگی و اجتماعی 129
- اشاره 136
- اشاره 138
- 1. نقش عدالت اجتماعی در رشد معنوی 138
- قرآن، منشأ اصلی عدل 139
- 2. علت انحراف مسلمانان از عدل 142
- 3. اقسام عدل به حسب موضوع 144
- الف) موزون بودن 145
- اشاره 145
- 4. مفهوم عدل 145
- ب) تساوی 146
- ج) رعایت حقوق افراد 147
- د) رعایت استحقاق ها (قابلیت ها) 147
- 5. معیار عدالت 149
- 7. محوریت بُعد اجتماعی عدالت 155
- 8. ایمان و معنویت، ضامن اجرای عدالت 160
- 9. عدالت و مساوات 162
- 10. عدالت و آزادی 166
- 11. عدالت و حق 169
دوم) نظریه زور و غلبه
قائلین به این نظریه، ملاک مشروعیت را پیروزی و غلبه می دانند.
سوم) نظریه عدالت یا ارزش های اخلاقی
در اینجا ارزش های اخلاقی و عدالت، ملاک مشروعیت حکومت دانسته شده است؛ یعنی اگر سعی و تلاش حکومت، ایجاد عدالت و سعادت افراد جامعه باشد، آن حکومت مشروعیت داشته و دستوراتش برای مردم الزام آور است و منشأ مشروعیت و فرمان روایی و عدالت، سعادت و ارزش های اخلاقی است. البته این نظریه نیز به جهت ابهامی که در معنای عدالت وجود دارد، قابل خدشه و ردّ است.
چهارم) نظریه سنّت و وراثت
این نظریه، منشأ مشروعیت حکومت را در توارث یا آداب و سنن می داند. «ماکس وبر» طرف دار این نظریه است و انواع مهمّ مشروعیت سنتی را عبارت از، وراثت، خون، نژاد و قبیله، نخبه گرایی و... می داند. این نظریه گرچه مصادیقی دارد، ولی در جهان معاصر قابل پذیرش نیست.
پنجم) نظریه الهی
قائلین به این نظریه، منشأ مشروعیت حکومت را خدا می دانند. در دیدگاه اسلام این نظریه مورد قبول است و حکومتی که براساس این نظریه مشروعیت پیدا می کند، «حکومت دینی» نامیده می شود.
بر اساس این نظریه، مشروعیت حکومت ریشه در اعتقادات و معارف دینی دارد؛ یعنی براساس اعتقادات دینی و توحیدی، این خداوند است که خالق، ربّ و صاحب اختیار جهان هستی و انسان ها است و تصرّف در این جهان هستی باید