جایگاه مردم در نظام سیاسی - دینی از منظر آیت الله نائینی و شهید صدر صفحه 1

پیشگفتار

بررسی شأن و جایگاه مردم در نظام های مردم سالار از اهمیتی ویژه برخوردار است. ازاین روست که نظام های مردم سالار امروزه در افکار عمومی جایگاه ویژه ای یافته اند. رژیم های استبدادی و دیکتاتوری در سراسر جهان با چالش های غیر قابل علاج روبه رو هستند. رژیم های استبدادی ناگزیرند، دیر یا زود تسلیم خواسته های بر حق مردم خویش گردند. تأمین حقوق اساسی مردم، تسلیم رأی اکثریت شدن، فراهم ساختن زمینه مشارکت مردم در تعیین سرنوشت خویش، کمترین مؤلفه هایی است که این رژیم ها باید به مردم خویش اعطا کنند.

در نظام های دموکراسی که «مردم» محور تصمیم گیری ها بوده و دولتمردان تنها وظیفه اجرای بی کم و کاست آرای شهروندان را دارند، نقش مردم بسیار پررنگ و فراگیر گردیده است که البته این فرایند نیز در جای خود نقض و ابرام های بسیاری دارد. مردم در بسیاری از شرایط، مصالح راستین خویش را درک نکرده و بیشترین نگاهشان معطوف به امور مادی است. نگاه «انسان محورانه» که امروزه در فرایند شکل گیری و تداوم نظام سیاسی مبتنی بر اندیشه دموکراسی لیبرال مطرح است، پیامدهای منفی خود را همواره به دنبال داشته است؛ مصالح معنوی انسان، آموزه های متعالی دینی، امور وحیانی و نگاه به فراسوی جهان مادیت در آن هیچ جایگاهی ندارد؛ در یک کلام، در این نظام انسان سرچشمه و محور تصمیم گیری هاست. بنابراین، همان سان که رژیم های استبدادی از نظر منطق رفتاری محکوم به فنایند، رژیم های