جایگاه مردم در نظام سیاسی - دینی از منظر آیت الله نائینی و شهید صدر صفحه 157

جزیه پرداخت کنند؛ مگر اینکه ناگزیر باشند و یا مسلمانی در دست آنها اسیر باشد و مورد اهانت قرار بگیرد که دراین صورت می تواند با دادن مال او را آزاد کنند؛ زیرا این کار به مصلحت فرد مسلمان است. (1)

6. امام خمینی (رحمه الله) :

الافضل بل الاحوط دفع الزکاه إلی الفقیه فی عصر الغیبه سیما إذا طلبها، لانّه أعرف بمواقعها، وإن کان الاقوی عدم وجوبه إلا إذا حکم بالدفع إلیه لمصلحه الاسلام أو المسلمین، فیجب اتباعه وإن لم یکن مقلدا له ؛ (2) افضل بلکه احتیاط واجب این است که در عصر غیبت، زکات را به فقیه بدهد؛ به ویژه اگر فقیه آن را بخواهد؛ چون فقیه بیشتر و بهتر موارد مصرف آن را می داند اگرچه اقوی این است که واجب نیست مگر اینکه حکم کند که به دلیل مصلحت اسلام و مسلمین زکات را به او بدهد؛ دراین صورت واجب است که به او بدهد اگرچه مقلد او هم نباشد.

امام خمینی (رحمه الله) در مدتی که در رأس نظام اسلامی قرار داشت، به عنوان فقیه جامع الشرایط در موارد متعددی احکام حکومتی و مصلحتی صادر کرد. امام خمینی (رحمه الله) در تاریخ 1363/10/16 خطاب به رئیس جمهور وقت ضمن مطالبی به مصادیق احکام حکومتی و مصلحتی اشاره دارد: «مسئله جلوگیری از ورود و خروج ارز گمرکات، جلوگیری از پخش مواد مخدر، منع اعتیاد، مشروبات الکلی، حمل اسلحه، خیابان کشی که مستلزم تصرف در منزل باشد، اعزام الزامی نظام وظیفه به جبهه ها و...» (3) همو می گوید:

باید عرض کنم حکومت شعبه ای از ولایت مطلقه رسول الله صلی الله علیه و آله و یکی از احکام اولیه اسلام و مقدم بر تمام احکام فرعیه حتی نماز، روزه و حج است. حاکم اسلامی می تواند مسجد یا منزلی را که در مسیر خیابان است، خراب کند و پول منزل را به صاحبش رد کند؛ حاکم می تواند مساجد را در موقع لزوم تعطیل کند؛ می تواند از حج که از فرایض مهم الهی است، در مواقعی که مخالف صَلاح کشور اسلامی است، به طور موقت جلوگیری کند. (4)

1- (1) . محمدبن الحسن الطوسی، المبسوط، ج 2، ص 52.
2- (2) . امام خمینی (رحمه الله) ، تحریر الوسیله، ج 1، ص 171.
3- (3) . همان، ص 313.
4- (4) . امام خمینی، صحیفه امام، ج 20، ص 451.