- پیشگفتار 1
- اشاره 4
- بخش اول-مفاهیم و کلیات 4
- الف) نظام سیاسی - دینی 5
- اشاره 5
- 1 -مفاهیم 5
- ب) مفهوم دموکراسی 7
- د) مفهوم مشروعیت و مقبولیت 8
- ج) مفهوم مردم سالاری دینی 8
- پیشینه مردم سالاری 11
- 2 -کلیات 11
- 1- چگونگی پیدایش نخستین نهادهای دموکراتیک 11
- اشاره 12
- یکم) دموکراسی مستقیم 12
- 2- انواع دموکراسی 12
- دوم) مردم سالاری غیرمستقیم 13
- یکم) اسپینوزا 14
- 3- پیشاهنگان سیستم نمایندگی 14
- دوم) جان لاک 16
- سوم) ژان ژاک روسو 17
- الف) زندگی نامه علمی آیت الله نائینی 19
- اشاره 19
- 3- نگاهی به زندگی نامه علمی آیت الله نائینی و آیت الله شهید سید محمدباقر صدر 19
- 2- برخی از آثار نائینی 20
- 1- شخصیت علمی نائینی 20
- اشاره 21
- 3- نگاهی به کتاب تنبیه الامه و تنزیه الملّه 21
- یکم) منابع الهام گیری نائینی 22
- دوم) ترتیب کتاب تنبیه الامه و تنزیه الملّه 22
- اشاره 24
- ب) زندگی نامه علمی آیت الله شهید سید محمدباقر صدر (رحمه الله) 24
- 2- شخصیت اجتماعی سیاسی شهید محمدباقر صدر 25
- 1- مقام علمی شهید صدر 25
- یکم) نگاه سیاسی - دینی شهید صدر 27
- 3- نگاهی به کتاب الاسلام یقود الحیاه (شهید محمدباقر صدر (2003/ 1424ق) 27
- اشاره 27
- دوم) نظریه های سه گانه شهید صدر در باب حکومت دینی 29
- اشاره 30
- بخش دوم-جایگاه مردم در فرایند قدرت و بررسی انواع حکومت ها 30
- اشاره 32
- الف) رژیم های دیکتاتور 32
- 1 -بررسی انواع حکومت ها 32
- 1- دیکتاتوری سنتی 33
- 2- دیکتاتوری جدید 34
- 3- فاشیسم 36
- اشاره 37
- ب) حکومت های مردم سالار 37
- 1- اصول و مؤلفه های اساسی مردم سالاری 38
- 2- مردم سالاری؛ ارزش یا روش 40
- 3- انواع دموکراسی 41
- 1- تعریف حکومت مردم سالار دینی 43
- ج) حکومت های مردم سالار دینی 43
- یکم) تأمین منابع مالی دولت اسلامی 44
- اشاره 44
- 2- اهداف مردم سالاری دینی 44
- دوم) تأمین امنیت فراگیر 45
- چهارم) توسعه و عمران 45
- سوم) گسترش تعلیم و تربیت 45
- 3- عناصر و مؤلفه های مردم سالاری دینی 46
- یکم) بیعت 47
- 1- حکومت پیامبر صلی الله علیه و آله 47
- د) نمونه های حکومت های مردم سالار دینی در صدر اسلام 47
- دوم) شورا 50
- سوم) حق انتقاد، اعتراض و آزادی بیان 51
- چهارم) میثاق مدینه 51
- 2- حکومت علوی 52
- یکم) بیعت 52
- دوم) نظارت 53
- 2 -نظریه مرحوم نائینی 57
- اشاره 57
- 1- حکومت تملیکیه 59
- الف) انواع حکومت از دیدگاه مرحوم نائینی 59
- 2- حکومت ولایتیه 60
- 1- وجوب نهی ازمنکر 61
- ب) مقدمات تحدید سلطنت از دیدگاه مرحوم نائینی 61
- 3- لزوم تحدید غاصب 62
- 2- نیابت فقها در عصر غیبت 62
- اشاره 63
- الف) تعریف حکومت 63
- 3 -نظریه آیت الله شهید صدر 63
- ج) شکل حکومت در اسلام 64
- ب) انواع حکومت 64
- د) حکومت مطلوب شهید صدر 66
- ه) ارکان حکومت اسلامی 67
- و) مبانی حکومت اسلامی 68
- ز) ویژگی های حکومت اسلامی 70
- الف) نقاط اشتراک دو نظریه 71
- 4 -بررسی و مقایسه بین دو نظریه 71
- ب) نقاط اختصاصی نظریه نائینی 72
- ج) نقاط اختصاصی نظریه شهید صدر 73
- بخش سوم-جایگاه مردم در مرکز تصمیم گیری 75
- اشاره 75
- اشاره 77
- 1 -مشروعیت 77
- 1- مشروعیت در حوزه فلسفه سیاسی 78
- الف) کاربرد مشروعیت در حوزه های فلسفه سیاسی، جامعه شناسی سیاسی و اندیشه سیاسی اسلام 78
- 2- مشروعیت در حوزه جامعه شناسی سیاسی 80
- 3- مشروعیت در اندیشه سیاسی اسلام 81
- ب) مشروعیت و حق حاکمیت در اسلام 84
- 2 -مرجعیت دینی در نظام سیاسی 92
- اشاره 92
- الف) ولایت حسبیه 93
- ب) جواز تصرف 93
- ج) ولایت عامه 94
- 3 -نظریه آیت الله نائینی 96
- الف) مشروعیت 96
- مؤلفه های مردم سالاری دینی از دیدگاه مرحوم نائینی 99
- اشاره 99
- ب) مقبولیت 99
- 1- شورا 99
- 2- امربه معروف و نهی ازمنکر 103
- 3- اصل نمایندگی و حقوقی اجتماعی مردم 104
- الف) مشروعیت 110
- اشاره 110
- 4 -نظریه شهید صدر 110
- 1- حکومت انتخابی بر اساس شورا 111
- یکم) سیر تاریخی خلافت و گواهی انسان 111
- 2- نظریه ولایت عامه انتصابی فقیه 111
- 3- نظریه خلافت مردم با نظارت مرجعیت 111
- دوم) کارویژه مرجعیت رشیده بر اساس نظریه شهید صدر 112
- سوم) تبیین نظریه خلافت انسان و شهادت أنبیاء علیهم السلام 113
- اشاره 117
- ب) مقبولیت 117
- امت 118
- مؤلفه های مردم سالاری دینی از دیدگاه شهید صدر 120
- 1- شورا 120
- 2- بیعت 122
- 3- امربه معروف و نهی ازمنکر 124
- 4- تغییر 125
- 5- نصیحت 127
- الف) نقاط اجتماع دو نظریه 129
- 5 -بررسی و مقایسه دو نظریه 129
- ب) نقاط اختصاصی نظریه مرحوم نائینی 130
- ج) نقاط اختصاصی نظریه شهید صدر 131
- بخش چهارم-جایگاه مردم در قلمرو دخالت دولت 133
- اشاره 133
- 1 -مفهوم حوزه های عمومی و خصوصی 135
- اشاره 135
- اهمیت بحث 135
- الف) حوزه عمومی 137
- اشاره 140
- ب) حوزه خصوصی 140
- 1- حوزه (حریم) خصوصی، به مفهوم قلمرو روابط شخصی و خانوادگی 141
- 2- حوزه خصوصی به معنای مبادله کالا و کار اجتماعی 142
- 2 -گستره قدرت در نظریه اهل سنت و شیعه 144
- اشاره 144
- الف) اهل سنت 145
- اشاره 148
- ب) شیعه 148
- 1- نظریه انتخاب 149
- 2- نظریه انتصاب 150
- اشاره 158
- تعیین قلمرو دخالت دولت با نگاه به حکومت ولایتیه و تملیکیّه 158
- 3 -نظریه مرحوم نائینی 158
- اشاره 158
- الف) ویژگی های حکومت ولایتیه 159
- ب) ویژگی های حکومت تملیکیه 161
- 4 -نظریه شهید صدر 164
- اشاره 164
- 1- کرامت 165
- الف) ویژگی های خلافت انسان 165
- 2- خلافت و استخلاف 166
- 3- امانت بودن حکومت 167
- 4- مسئول بودن حاکمان 168
- 5- عدالت خواهی 169
- 6- آزادی و برابری انسان ها 170
- ب) ویژگی های حکومت اسلامی در قلمرو دخالت دولت 171
- 1- رعایت اخلاق 171
- اشاره 171
- 2- اساس بودن عدالت و شریعت 172
- 4- ایجاد موازنه میان مصالح فردی و اجتماعی 173
- 3- غیرمطلقه بودن 173
- ج) منطقه الفراغ 174
- 5-تطبیق و بررسی دو نظریه 176
- الف) نقاط اشتراک دو نظریه 176
- اشاره 176
- ج) نقاط اختصاصی نظریه آیت الله شهید صدر 178
- ب) نقاط اختصاصی نظریه مرحوم نائینی 178
- کتابنامه 180
در مورد یهودیان انجام می دادند. نازی ها مدعی بودند که یهودیان علت اصلی رنج ها و آوارگی های آنان بوده است. بر این اساس مدعی بودند که آلمان با غلبه بر یهودیان می تواند بر همه شرور نهفته در مدرنیته آزادی خواه و سرمایه دارغلبه کند و هزاره مبتنی بر «سعادت جهانی» را تحقق بخشد. (1)
3- فاشیسم
فاشیسم (2) از کلمه ایتالیایی« fascio » به معنای دسته و مجموعه گرفته شده است. ریشه لاتینی آن« fasces » به تبری گفته می شد که به دور دسته آن میله هایی بسته شده بود و به عنوان سمبل قدرت حکام در برابر آنان حرکت داده می شد. (3)
این تعبیر در اصطلاح خاص آن در توصیف حکومت موسولینی در ایتالیا (1944 - 1919) به کار می رود؛ اما در اصطلاح عام، به عنوان اسم جنس نیز برای همه نظام های دیکتاتوری و جنبش های قدرت باور مانند نازیسم آلمان، فلانژیسم اسپانیا، گارد آهنی رومانی و... استفاده می شود. (4) به دلیل اینکه فاشیسم پدیده ای همراه با جامعه های سرمایه داری است، پایه مادی آن با پایه ای که نظام بورژوایی، دموکراتیک پارلمانی را تعیین می کند یکسان است. (5) موسولینی عناصر اصلی فاشیسم را مخالفت با صلح و سوسیالیسم و دموکراسی و تقدیس دولت معرفی می کند. (6)
مؤلفه ها و مبانی فاشیسم
1. فاشیسم بر ناسیونالیسم (7) (ملت گرایی) و ملت به عنوان موتور حرکت تاریخ تأکید می کرد؛
2. نژادباوری، خصیصه دیگری است که فاشیسم برآن پای می فشارد؛
3. تحسین روحیه زور، خشونت، جنگ جویی و فرمان گرایی؛
1- (1) . همان.
2- (2) . Fascism.
3- (3) . عبدالرسول بیات و همکاران، فرهنگ واژه ها، ذیل مدخل «فاشیسم».
4- (4) . همان.
5- (5) . بنیادهای علم سیاست، ص 286.
6- (6) . عبدالرسول بیات و همکاران، فرهنگ واژه ها، ذیل مدخل «فاشیسم».
7- (7) . Nationalism.