جایگاه مردم در نظام سیاسی - دینی از منظر آیت الله نائینی و شهید صدر صفحه 64

شهید صدر در تعریف حکومت از دیدگاه اسلام می نویسد:

حکومت در دولت اسلامی عبارت است از رعایت و حفظ شئون امت بر اساس شریعت اسلامی و به همین دلیل بارها بر حاکم (فرمانروا و اسم (راعی) وبر فرمانبرداران (مردم) نام رعیت اطلاق شده است. همان گونه که در حدیث شریف آمده است: « کلکم راع وکلکم مسئول عن رعیته » . (1)

ب) انواع حکومت

از نظر آیت الله شهید سید محمدباقر صدر حکومت به انواع زیر تقسیم می شود:

1. حکومت اسلامی؛

2. حکومت تغلیبیه (نظام مبتنی بر زور)؛

3. حکومت ملکیه (نظام پادشاهی و سلطنتی)؛

4. حکومت اشرافی؛

5. حکومت فردی؛

6. حکومت دموکراسی. (2)

ج) شکل حکومت در اسلام

منظور از حکومت اسلامی، حکومتی است که در مبنا و عمل، مجری احکام اسلامی بوده و پایبندی خود را نسبت به قوانین اسلام اعلام داشته و به صورت کلی مبنای عملی آن دستورات و آموزه های اسلامی باشد.

اشکال حکومت اسلامی از نظر شهید صدر : (3)

1. شکل الهی؛

2. حکومت شورایی؛

3. حکومت قانونی.

شهید صدر در مورد شکل الهی حکومت می نویسد:

1- (1) . سید محمدباقر صدر، الأسس الإسلامیه، الاساس، رقم، 6.
2- (2) . محمدحسین جمشیدی، اندیشه های سیاسی شهید رابع، ص 282.
3- (3) . همان، ص 283.