جایگاه مردم در نظام سیاسی - دینی از منظر آیت الله نائینی و شهید صدر صفحه 69

1. مبانی تکوینی و عقلی حکومت

یکم: اصل حاکمیت مطلقه الهی در جهان؛

دوم: اصل خلافت عامه انسان و نقش امانتداری و مسئولیت پذیری؛

سوم: اصل اراده، انتخاب، آزادی و اختیار انسان.

2. مبانی تشریعی و فقهی حکومت

یکم: اصل ولایت و حاکمیت مطلقه خداوند بر جهان هستی؛

دوم: اصل توحید عملی یا توحید در عبودیت و پرستش؛

سوم: اصل نیابت عامه مرجع تقلید، به عنوان گواه.

3. مبانی اعتقادی حکومت

یکم: توحید و خدامحوری: یکی از مهم ترین پایه ها و مبانی حکومت اسلامی توحید و خدامحوری است که اصول حاکمیت الهی و خلافت انسان از آن استنباط می گردد و خلافت عمومی انسان و جانشینی او در زمین بر محور توحید می چرخد.

جامعه انسانی تنها به خداوند متعال و ایمان به حاکم واحد و مالک واحد در کل جهان هستی وابسته است و این توحید خالصی است که اسلام بر اساس آن استوار است و انقلاب های پیامبران نیز با شعار «لااله الا الله» صورت گرفته است... . (1)

دوم: عدل محوری: عدل، دومین اصل از اصول دین اسلام و از میان صفات دیگر خداوند متمایز است. این امر بیانگر این است که باید در رفتار و عمل خود نسبت به آن اهتمام بیشتری داشته باشیم و نقش آن را در مسیر زندگی خود نشان دهیم. (2)

سوم: اعتقاد به وحی تشریعی الهی و ارسال رسولان و حفظ گواهی پیامبران؛

چهارم: اعتقاد به معاد و نقش سازنده آن در زندگی انسان؛ (3)

پنجم: اعتقاد به ارزش و کرامت ذاتی انسان و نقش و مسئولیت خلیفه اللهی او در زمین . (4)

1- (1) . محمدباقر صدر، الإسلام یقود الحیاه، (خلافه الانسان و شهاده الانبیاء)، ص 129.
2- (2) . همان، ص 133.
3- (3) . محمدباقر صدر، رسالت ما، ترجمه: محمدتقی رهبر، ص 23.
4- (4) . همان، ص 67 و68.