جمع میان احکام ظاهری و واقعی از منظر امام خمینی، آیت الله خویی و شهید صدر صفحه 18

ازاین رو آن را تکرار نمی کنیم.خلاصه این که حکم واقعی روی ذات افعال و عناوین می رود،مانند وجوب نماز،و حکم ظاهری تعلق می گیرد به افعال،به قید شک در حکم واقعی آن،مانند وجوب نماز جمعه که به اصل استصحاب ثابت می شود.

6-کیفیت جمع

معنای لغوی واژه ترکیبی«کیفیت جمع»چگونگی ضمیمه کردن اجزا به یکدیگر است،ولی در این جا به معنای روش جمع بین حکم واقعی و ظاهری می باشد.به عبارت دیگر منظور از کیفیت جمع در این بحث،راه کارهایی است که علما برای جمع بین احکام واقعی و ظاهری ارائه داده اند تا از این طریق بتوانند از محاذیری هم چون اجتماع نقیضین،ضدین یا مثلین جلوگیری کنند.

7-ملاکات احکام

«ملاک»در لغت به معنای قوام و اصل یک شیء و یا آن چه که قوام و بقای یک شیء وابسته به آن است،می باشد.

اما در اصطلاح اصولی و فقهی،ملاک عبارت است از مصالح و مفاسدی که قوام و بقای احکام وابسته به آن می باشد؛هم چنان که در میان علما معروف است:احکام تابع مصالح و مفاسدی است که شارع مقدّس برای آن ها لحاظ کرده است.در واقع فلسفه جعل احکام از طرف شارع همان مصالح و مفاسدی است که شارع برای احکام در نظر گرفته است.

8-تنافی از حیث مبدأ

«تنافی از حیث مبدأ»بدان معناست که دو حکم در مقام جعل و تشریع،