آسیب شناسی تمدن اسلامی مبتنی بر اندیشه های سیدحسین نصر صفحه 150

انسان نسبت به هر چیزی، حق مطلق بخشیده است.(1) این مهم باعث بسیاری از مشکلات، مانند تجربه گرایی و علم گرایی افراطی و استثمار انسان و طبیعت و در نهایت ورشکستگی اجتماعی گردیده؛ معضلاتی که هریک فارغ از خطراتش برای عالم، دست کم برای موجودیت جهان بینی اسلامی زیان بار است، این امر آن گاه خطرناک تر می شود که بدانیم جهان اسلام و نخبگان آن، هنوز از جهان بینی فرسوده علم غربی که پشت ابرهای تردیدی که از موفقیت و جاذبه فناوری غربی پنهان است، بی اطلاع می باشد،(2) یا آن را به خوبی هضم نکرده است.

نگرش سکولار به علم، با وجود تمام آسیب هایی که برای آن برشمرده شد، از سوی غرب به مدد فناوری مدرن توجیه می شود. تداوم و توسعه وابستگی علمی و تکنولوژیک جهان اسلام به علم و فناوری غربی، در پذیرش فناوری غربی خلاصه می شود. به باور نصر در رأس پذیرش فناوری غربی، همیشه متغیری قرار دارد که از رهگذر نوآوری پیوسته، استیلای خویش را تضمین می کند.(3)

باید توجه داشت که نصر مخالف علم و دست آوردهای فنی نیست؛ بلکه مخالف، دعاوی فلسفی، جهان بینی و نحوه ادراک علم و فناوری غربی است. او معتقد است که علم جدید را باید در جایگاه شایسته اش نشاند. این جایگاه را مابعدالطبیعه و جهان شناسی به معنای سنتی آن مشخص می سازد. به ویژه باید از این ادعای تمامت خواه پرهیز کرد که

1- (1) ر. ک: همان، ص 143.
2- (2) ر. ک: همان، ص 138.
3- (3) همان، ص 234.