آسیب شناسی تمدن اسلامی مبتنی بر اندیشه های سیدحسین نصر صفحه 32

سنت گرایان اساس پیدایش تمدن ها را فرهنگی می دانند. ازاین رو، دین به مثابه رکن عمدهْ فرهنگ، منشأ تمدن های سنتی قلمداد می گردد. آنها معتقدند که اگر خواستار تفاهم و گفت وگوی متقابل در جهان امروز به عنوان یک ضرورت هستیم، باید شناخت خود از ادیان و تعالیم وحیانی و قدسی را که نقطهْ مشترک و جهان شمول تمام تمدن هاست، کامل کنیم؛ چرا که حکمت جاودان در درون ادیان می تواند تمدن های مختلف را به شکل مبنایی و از درون، به یک دیگر نزدیک کند و اصطکاک میان آنها را کاهش دهد. طبق برآیند منطقی این اعتقاد، در سایه حکمت خالده می توان به نوعی هم زیستی مسالمت آمیز بین همه تمدن ها و ادیان دسترسی پیدا کرد.(1)

سوم) تجدد

به باور سنت گرایان، تجددگرایی، مشکلات و معضلات بزرگی از مسائل اجتماعی گرفته تا مسائل زیست محیطی در پی داشته است. از سویی نقدهایی که از دیدگاه پساتجددگرایانه (پست مدرنیستی) در مورد تجددگرایی مطرح شده، نقدهایی ناقص و ناسره است؛ نقدهایی که خود بر نتایج و اعراض ناشی از دوران تجدد مبتنی شده اند.(2) اما، سنت گرایان معتقدند الگویی که آنها از سنت ارائه می دهند، نقدی تام و تمام بوده و مبادی و اصول تجددگرایی را هدف قرار می دهد.(3) اینان با اعتقاد به خروج از پارادایم دنیای متجدد، مقدمات و مبانی تجدد را دروغ شمرده و مدعی اند که تجددگرایان از طریق عقل استدلالی، خروج کامل امر قدسی و وحی از زندگی انسان ها را دنبال می کنند.

1- (1) ر. ک: سید حسین نصر، دین و نظم طبیعت، ص 359 و 30.
2- (2) سید حسین نصر، پاسخ به رابرت کامینگ نویل، جام نو، می کُهن، (مقالاتی از اصحاب حکمت جاویدان)، ترجمه: امیر مازیار، ص 161.
3- (3) همان، ص 157.