آسیب شناسی تمدن اسلامی مبتنی بر اندیشه های سیدحسین نصر صفحه 33

از دیدگاه آنها تجدد، تنها مجموعه ای از شرایط که به طور اتفاقی و در برهه ای از زمان رواج یافته باشد نیست؛ بلکه این تجددگرایی و مدرنیسم بر پایهْ جهان بینی و دیدگاه فلسفی ویژه ای (عقل گرایی، اومانیسم، تجربه گرایی، دنیامداری و انسان مداری) پی ریزی شده و هدف آن، نفی جهان بینی الهی و برداشتن خداوند از مرکز واقعیت و نشاندن انسان بر جایگاه اوست.(1) به دیگر سخن، تجدد انکارکنندهْ همان اصولی است که سنت برآن تکیه می کند.(2) رنه گنون سنت گرای فرانسوی معاصر، این دوره را عصر تاریکی خوانده و می گوید که هرج و مرج و آشفتگی شدیدی در آن بر تمام جنبه ها سایه افکنده و ازاین رو آن چه باید صورت گیرد، یک تجدید حیات ساده نیست، بلکه دنیای امروز تجدید حیات تام و تمامی را می طلبد.(3) به همین دلیل، سنت، جهان بینی تجدد را برنمی تابد و به مخالفت با آن وارد برمی خیزد.

برای تبیین بحث، به برخی از اختلافات بنیادی دیدگاه تجددگرا و سنت گرا اشاره می شود:

در فلسفهْ جدید غرب، برای فلسفه ورزی تنها به توانایی عقلی و ذهنی (عقلی متفاوت از آن چه سنت گراها معتقدند) تکیه دارند، اما حکمت خالده علاوه بر توانایی عقلی و ذهنی امور دیگری مانند: اراده، احساسات و عواطف را دخیل می داند.

در فلسفهْ جدید، هدف از فلسفه ورزی، اندوختن معلومات نظری در باب عالم و آدم است، ولی حکمت خالده، در پی دگرگونی وجودی انسان است.

1- (1) در جست وجوی امر قدسی، ص 298.
2- (2) سید حسین نصر، بنیادگرایی فرزند تجدد است، گفت وگو از هادی خسرو شاهین، هفته نامه شهروند امروز، سال دوم، شماره پیاپی 65، یک شنبه 30 دیماه 1386، ص 108.
3- (3) رنه گنون، بحران دنیای متجدد، ترجمه: ضیاءالدین دهشیری، ص 20.