آسیب شناسی تمدن اسلامی مبتنی بر اندیشه های سیدحسین نصر صفحه 49

با این مقدمه، به برخی از مبانی اسلام و تمدن اسلامی از دیدگاه نصر که برای پژوهش ما ضروری به نظر می رسد، اشاره می شود.

یکم) قرآن

وحی آن چیزی است که انسان خاکی را با مابعدالطبیعه مرتبط می سازد. در اسلام وحی در قرآن مجید تجلی یافته. بدین سبب قرآن برای اندیشمندِ سنت گرایی مانند نصر که اساس نظریهْ فکری اش بر پایهْ ارتباط انسان خاکی با خداوند استوار است، از اهمیت بنیادی برخوردار می باشد. نصر مانند بسیاری از سنت گرایان ریشهْ بسیاری از مبانی فکری خود، مانند سنت (که در قرآن تغییرناپذیر توصیف شده است)، خرد جاودان، وحدت متعالی ادیان و عرفان را در قرآن جست وجو می کند.

به باور نصر، قرآن در هر زمانی قلب زندگی فردی و اجتماعی کسانی است که به آن ایمان دارند. او می گوید: «امروزه هم قرآن هم چون زمانی که وحی شده، واقعیت اصلی اسلام و قلب زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان را تشکیل می دهد.»(1) در اسلام برخلاف آیین هندو و مسیحیت، وحی نوعی حلول محسوب نمی شود؛ بلکه کلام خداوند است که به شکل نصّی مقدس به پیامبر صلی الله علیه و آله نازل می شود. او معتقد است که نباید وحی را با الهام اشتباه گرفت، زیرا الهام برای تمامی انسان ها امکان پذیر است.(2)

با این اوصاف، دکتر نصر قرآن مجید را دارای چند ویژگی می داند که به برخی از آنها که مستقیماً با تمدن اسلامی ارتباط دارد، اشاره می شود.