معلولان و انتخابات صفحه 167

از قرار دادن او ندیدیم. در زمان حیاتش، اسطرلابش به دویست درهم و بیشتر معامله می­شد و أرباعش به پنجاه درهم و بیشتر به فروش می­رسید. مردم در طول زندگی اش تا حد ازدحام، به او رجوع می­کردند. شاید بعدها قیمت آن بیشتر شده باشد.

وی ابتدا امام جماعت موقت الربوه بود. سپس به مسجد جامع منتقل شد. برخی از زیرکی و حیله بازی های یهودیان را می دانست و به کار می برد. وی نوشته هایی در اُسطرلاب دارد. رساله ای دارد که آن را «کشف الریب فی العمل بالجیب» نامیده است. شعر هم می­گفت. سرانجام در اوائل سال 750ق در شصت سالگی درگذشت.(1)

محمد بن سالم قاضی جمال الدین، او قاضی شافعی شهر حماه بود. یکی از امام جمعه های مشهور که در دوم شوال سال 604ق درحماه به دنیا آمد و روزگاری طولانی زیست و در سال 697ق به رحمت خدا رفت.

در علوم دینی و عقلی، اخبار و روزهای مهم تاریخی، مهارتی خاص داشت. کتاب تألیف می­کرد و درس می داد و برای مردم فتوا صادر می­نمود و بسیار کار می­کرد. آوازه اش در دوردست ها منتشر شد و مشهور گشت. وی یکی از باهوش ترین افراد جهان محسوب می­شد. مدت زمان طولانی امر قضاوت را بر عهده داشت. از حافظ زکی الدین برزالی در دمشق و حماه، روایت نقل کرد. عده­ای از طریق وی به درجات علمی رسیدند. پیوسته بر کار کردن حریص بود. چنان در تفکر و اندیشه فرو رفته بود که از اوضاع و احوال خود و کسانی که با او همنشین بودند، غافل گشته بود. هنگامی که در روز جمعه 14 شوال سال یاد شده، در 94 سالگی از دنیا رفت، پیکرش در مقبره­ای در یَبْرین دفن شد.(2)

نوح بن دَرّاج (درگذشت 182ق/798م)، او از یاران ابوحنیفه و ساکن کوفه بود. مدتی قاضی و والی آن جا بود. وقتی قاضی بود، نابینا شد و به رغم نابینایی به قضاوت ادامه داد. حتی سه سال از نابینایی او گذشت ولی کسی نمی دانست او نابینا شده است.(3)

1- . همان، ص 241-242.
2- . همان، ص 248-250.
3- . الاعلام، زرکلی، ج8، ص50.