معلولان و انتخابات صفحه 17

در کتاب المعارف یک فصل به نابیناها پرداخته ولی یادی از اسحاق نکرده است.(1) اما ابن جوزی (ابوالفرج عبدالرحمن، درگذشت 597ق) در کتاب تلقیح فهوم اهل الاثر، فصلی به انبیای نابینا اختصاص داده و در آنجا اسحاق، یعقوب و شعیب را معرفی کرده است. صفدی (درگذشت 764ق) در مقدمه کتاب مشهورش، نکت الهمیان و نکت العمیان، اسحاق را به عنوان نابینا معرفی کرده و او را عضوی از جامعه نابینایان می داند.(2)

البته در قرآن سخن از نابینایی اسحاق به میان نیامده ولی در کتاب مقدس در سِفْر پیدایش در سطر اول چنین آمده است:

چون اسحاق پیر شد و چشمانش از دیدن تار گشته بود. نابینایی او تا حدی بوده که پسرش یعقوب را نمی دید و به او گفت: جلو بیا تا تو را لمس کنم.(3)

چه زمانی نابینا شده و علل نابینایی او چه بوده، به وضوح مطلبی نمی یابیم. از قراین می توان به تاریخ نابینا شدن او پی برد، از بعضی نوشته ها که زمان نابینایی را با زمان بچه دارشدن مقارن دانسته و زمان بچه دار شدن را شصت سالگی دانسته اند، می توان حدس زد تاریخ نابینایی او شصت سالگی بوده است. بر اساس این سند حداقل دو سوم از عمرش یعنی 120 سال از عمرش را نابینا بوده است. بعضی درباره اسحاق نوشته اند: پس از سپری شدن 137 سال در حالی که پیر و نابینا شده بود، خواست از میان دو فرزندش یکی را به جانشینی انتخاب کند.(4) یعنی حداقل تا 137 سالگی بینا بوده و پنجاه سال بقیه زندگی اش را در نابینایی بوده، این مدت به اندازه عمر یک انسان معمولی است. به هر حال از منابع مختلف می توان نتیجه گیری کرد چندین دهه از عمرش نابینا بوده است.

اسحاق در قرآن کریم

هفده آیه ای که شامل اسحاق است، به ترتیب نظم قرآن های کنونی، به اختصار بررسی می شود:

- بقره، 133: باور اسحاق به توحید

أَمْ کُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ حَضَرَ یَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِیهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِی قَالُوا نَعْبُدُ إِلَٰهَکَ وَإِلَٰهَ آبَائِکَ إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ وَإِسْحَاقَ إِلَٰهًا وَاحِدًا وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

فرزندان یعقوب به او گفتند: ما خدای یکتای اسحاق را می پرستیم و در برابر او تسلیم هستیم. این آیه گویای اینست که اسحاق به توحید باور داشته است.

- بقره، 136: وحدت دعوت اسحاق و محمد(ص)

قُولُواْ آمَنَّا بِاللّه وَمَا أُنزِلَ إِلَیْنَا وَمَا أُنزِلَ إِلَی إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ وَإِسْحَاقَ وَیَعْقُوبَ وَالأسْبَاطِ وَمَا أُوتِیَ مُوسَی وَعِیسَی وَمَا أُوتِیَ النَّبِیُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لاَ نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

1- . نکت الهمیان، ص2.
2- . همان، ص3.
3- . عهدین، سفر پیدایش، 27: 1- 29.
4- . دائرهالمعارف قرآن کریم، ج3، ص186.