- سخن مجمع 1
- اشاره 27
- جانشینی ابوطالب به جای پدرش 34
- ابوطالب از دیدگاه ثابت بن جابر و اکثم 36
- اشاره 37
- روش اوّل 43
- روشهای حمایت ابوطالب از پیامبر(صلی الله علیه و آله) 43
- روش دوّم 46
- روش سوّم 48
- روش چهارم 51
- روش پنجم 52
- اشاره 56
- مواضع ابوطالب در مقابل اقدامات سران قریش 59
- اقدام اوّل 59
- اقدام دوّم 60
- اقدام سوّم 61
- اقدام چهارم 64
- اقدام ششم 65
- اقدام پنجم 65
- اوّل: موضع رسول خدا(صلی الله علیه و آله) 69
- دوّم: موضع ائمّۀ اطهار 73
- سوّم: شهادت صحابه به ایمان ابوطالب 79
- اوّل: ریشه های تاریخی برای تکفیر ابوطالب 83
- اشاره 83
- سوّم: مناقشه در دلایل قایلان به کفر ابوطالب 98
- اشاره 98
- نقد و نظرهایی دربارۀ روایت سعید بن مسیّب 107
- اشاره 128
- منابع اثبات کفر ابوطالب 128
- اشاره 136
- حدیث ضحضاح 136
- 1- ضعف اسناد روایت ضحضاح 137
- 2- متن حدیث ضحضاح مخالف کتاب و سنّت است 140
و در مرسلۀ طبری آمده است:
«پس از آن آیۀ: مَا کَانَ لِلنَّبِیِّ... و سپس آیۀ : إِنَّکَ لا تَهْدِی مَنْ أَحْبَبْتَ نازل شد». این را مسلم در صحیح خود از طریق سعید بن مسیّب آورده است و تمام مفسّران به خاطر حسن ظن به شیخین و صحیحهای آنان، از ایشان پیروی کرده اند.
نقد و نظرهایی دربارۀ روایت سعید بن مسیّب
1- سعید که به تنهایی این روایت را نقل کرده از ناصبی ها و دشمن امیرالمؤمنین بوده است؛ بنابراین، به قول او دربارۀ آن حضرت و پدرش و فرزندانش اعتنایی نمی شود. او علاقۀ فراوانی داشت که عیب و نقصی را بر آل علی(علیه السلام) وارد کند.
ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه (1) می نویسد:
سعید بن مسیّب از منحرفان نسبت به علی(علیه السلام) بود و عمر بن علی درگیری لفظی شدیدی با وی داشته است.
عبدالرحمن بن اسود، از ابی داوود همدانی روایت کرده است: سعید بن مسیّب را دیدم که عمر بن علی ابن ابی طالب هم آمد. سعید به او گفت: ای پسر برادرم! چه شده است که کم به مسجد رسول خدا(صلی الله علیه و آله) می آیی؛ چنان که برادران و پسرعموهایت نیز چنین هستند؟!
1- (1) - شرح نهج البلاغه: 1/ 37.