- سخن مجمع 1
- اشاره 27
- جانشینی ابوطالب به جای پدرش 34
- ابوطالب از دیدگاه ثابت بن جابر و اکثم 36
- اشاره 37
- روش اوّل 43
- روشهای حمایت ابوطالب از پیامبر(صلی الله علیه و آله) 43
- روش دوّم 46
- روش سوّم 48
- روش چهارم 51
- روش پنجم 52
- اشاره 56
- مواضع ابوطالب در مقابل اقدامات سران قریش 59
- اقدام اوّل 59
- اقدام دوّم 60
- اقدام سوّم 61
- اقدام چهارم 64
- اقدام ششم 65
- اقدام پنجم 65
- اوّل: موضع رسول خدا(صلی الله علیه و آله) 69
- دوّم: موضع ائمّۀ اطهار 73
- سوّم: شهادت صحابه به ایمان ابوطالب 79
- اوّل: ریشه های تاریخی برای تکفیر ابوطالب 83
- اشاره 83
- سوّم: مناقشه در دلایل قایلان به کفر ابوطالب 98
- اشاره 98
- نقد و نظرهایی دربارۀ روایت سعید بن مسیّب 107
- اشاره 128
- منابع اثبات کفر ابوطالب 128
- اشاره 136
- حدیث ضحضاح 136
- 1- ضعف اسناد روایت ضحضاح 137
- 2- متن حدیث ضحضاح مخالف کتاب و سنّت است 140
«ای برادرزاده ام! اگر از این نمی ترسیدم که بعد از من، تو و بنی عبدالمطّلب مورد سب و شتم قرار گیرید و اگر چنین نبود که قریش گمان می کردند به خاطر ترس از مرگ، شهادتین را گفته ام، هر آینه آن را می گفتم. من آن را نمی گویم مگر به خاطر این که تو را خوشحال کنم». (1)
هنگامی که ابوطالب به احتضار افتاد، عبّاس بن عبدالمطّلب مشاهده کرد که ابوطالب لبهایش را تکان می دهد و چیزی می گوید. او گوشهایش را نزدیک کرد. سپس رو به پیامبر کرد و گفت:
«ای برادرزاده ام! همانا برادرم شهادتین را که از او درخواست کرده بودی، گفت. رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: من از او نشنیدم!». (2)
در این جا معلوم می شود که او ایمان آورده بود ولی از ترس این که مشرکان، پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) و مسلمانان را اذیّت کنند، ایمان خود را مخفی نگاه می داشت.
با این توضیحات، چگونه می توان قبول کرد که ابوطالب، اسلام آوردن خودش را باعث شتم و آزار بنی عبدالمطّلب می دانسته است، در حالی که برادرزاده اش خود، پیامبر و دعوت کننده به این دین بود و او هر گونه اذیّت و آزاری را در پشتیبانی از دعوت او تحمّل
1- (1) - سیرۀ ابن هشام: 1/ 418، طمع الرسول فی اسلام ابی طالب.
2- (2) - سیرۀ ابن هشام: 1/ 418