- سخن مجمع 1
- اشاره 27
- جانشینی ابوطالب به جای پدرش 34
- ابوطالب از دیدگاه ثابت بن جابر و اکثم 36
- اشاره 37
- روش اوّل 43
- روشهای حمایت ابوطالب از پیامبر(صلی الله علیه و آله) 43
- روش دوّم 46
- روش سوّم 48
- روش چهارم 51
- روش پنجم 52
- اشاره 56
- مواضع ابوطالب در مقابل اقدامات سران قریش 59
- اقدام اوّل 59
- اقدام دوّم 60
- اقدام سوّم 61
- اقدام چهارم 64
- اقدام پنجم 65
- اقدام ششم 65
- اوّل: موضع رسول خدا(صلی الله علیه و آله) 69
- دوّم: موضع ائمّۀ اطهار 73
- سوّم: شهادت صحابه به ایمان ابوطالب 79
- اشاره 83
- اوّل: ریشه های تاریخی برای تکفیر ابوطالب 83
- اشاره 98
- سوّم: مناقشه در دلایل قایلان به کفر ابوطالب 98
- نقد و نظرهایی دربارۀ روایت سعید بن مسیّب 107
- اشاره 128
- منابع اثبات کفر ابوطالب 128
- اشاره 136
- حدیث ضحضاح 136
- 1- ضعف اسناد روایت ضحضاح 137
- 2- متن حدیث ضحضاح مخالف کتاب و سنّت است 140
«لعله تنفَعُه شفاعتی یوم القیامه فیُجعل فی ضحضاح من النار یبلغ کعبیه یغلی منه دماغُهُ». (1))
«شاید که در روز قیامت شفاعت من برای او نافع باشد و در کنارۀ آتش نگه داشته شود که آتش تا کعب پاهایش را فرا بگیرد و مغزش از آن بجوشد».
اگر چه دهها حدیث و روایات و دلایل بسیار قاطع و روشن بر بطلان و جعلی بودن این دو روایت دلالت می کند، ولی برای توضیح بیشتر، به دو نکته دربارۀ این حدیث اشاره می کنیم.
1- ضعف اسناد روایت ضحضاح
اشاره
راوایان این روایت عبارتند از: سفیان بن سعید ثوری، عبدالملک بن عمیر و عبدالعزیز بن محمد درآوردی. اینان کسانی هستند که در کتابهای رجال دربارۀ آنان به تفصیل سخن گفته شده است.
الف: سفیان بن سعید ثوری
ابوعبدالله محمّد بن احمد بن عثمان ذهبی که یکی از علمای رجال اهل سنّت است، دربارۀ سفیان ثوری می نویسد:
«او تدلیس نموده و از افراد ضعیف روایت می کرد». (2)
1- (1) - صحیح مسلم، کتاب الایمان: 1/ 135، باب شفاعه النبّی لابی طالب؛ صحیح بخاری: 4/ 247، ابواب المناقب، قصّۀ ابی طالب.
2- (2) - میزان الاعتدال: 2/ 169، شرح حال سفیان بن سعید ثوری/ شمارۀ 3322.