جلوه قرآن در خاک تابان صفحه 57

1- ایزد گشسب ، اسدالله : مقدمه شمس التواریخ .ص 7 و8 .

ما مر او را ناصحیم و خیر خواه

کن ز گاهش رو بصحرا گاه گاه

کن ز خانه سوی صحرایش روان

تا کند بازی و تفریح روان

ما نگهبانیم او را ای پدر

از چه از خانه نمی آید به در(1)

در مقدمه کتاب شمس التواریخ نوشته شده : «مزایای این کتاب نسبت به سایر کتبی که تا کنون در مورد حضرت یوسف (علیه السلام) نوشته شده، چند چیز است: اول آنکه اشعاری که به بحر مثنوی از طبع آتشین او سر زده، به قدری از روی حال درونی وکیفیت باطنی است که نظیر آن در هیچ کتابی یافت نمی شود؛ به طوری که شیخ در این کتاب اشاره فرموده، تنظیم کتاب در حالی بوده که جهت تکمیل نفس به ریاضت اشتغال داشته و مخصوصاًخبر «من اخلص لله اربعین صباحاَ جرت ینابیعُ الحکمه من قلبه علی لسانه» را ذکر و اشاره به ریاضت خود فرموده و این اشعار را در خاتمه آن اشعار داشته :

در حدیث آمد که چل روز تمام

گر کسی بهر خدا باشد مدام

چشمه های حکمت از دل بر زبان

می شود جاری مر او را بیگمان

شکر لله در میان اربعین

می رسد بر دل از آن ماء معین

دومین مزیت این کتاب، آن است که موضوع عشق را در ضمن قصه یوسف و زلیخا به قدری روشن و در عین حال گرم و عاشقانه تشریح فرموده که روح خواننده را تکان می دهد و فعل و انفعالی در حال او پدید می آورد . به علاوه در ابتدای هر قسمت آیات مربوطه از سوره یوسف ذکر و تفسیر شده است.