ستارگان حرم: اختران حریم معصومه (س) - 24 صفحه 19

7. صاحب زنج

حسن قمی می گوید: از بعضی نقل شده است که: ما از حسن بن علی علیه السلام از صاحب زنج سؤال کردیم. امام فرمود: صاحب زنج از مانیست.(1)

مؤلف در ادامه آورده است: ابوالحسین عیسی بن علوی ادّعا کرده که محمد بن حسن بن احمد ولید فقیه روایت کرده که صاحب زنج علوی است؛ ولی علویان و شیعیان خود را از روی تقیه از او دور می دارند.(2)

صاحب زنج (متوفای 270 ق.) مدّعی بود که از نوادگان حضرت زید است؛ ولی تاریخ نگاران، علوی بودنش را انکار کرده اند. در بسیاری از منابع، صاحب زنج از خوارج ارزقی به شمار آمده است. از جمله اندیشه های انحرافی که به او نسبت داده شده، ادّعای مهدویت است. گویند که او دریافته بود علویان در شداید در انتظار مهدی موعود علیه السلام هستند، نامش را بر سکه ضرب کرد و خود را مهدی علی بن محمد رهایی بخش خواند.(3)

8. توصیه درباره محمد بن حنفیه و نام وی

حسن بن محمد قمی می گوید: روایت است که وقتی امیرمؤمنان علی علیه السلام به ظاهر از این جهان رخت بر می بست(4)، به امام حسن و امام حسین علیهما السلام وصیت فرمود: برادر خود محمد حنفیه را نیک بدارید و خیرخواه او باشید.

حسن بن محمد قمی آورده است: محمد بن حنفیه در سال 17 و به روایتی در سال 19 ق. در مدینه به دنیا آمد و امیرمؤمنان علی علیه السلام نام او را

1- نجم الثاقب، ص 229 (با تصرف).
2- نجم الثاقب، ص 229
3- برای توضیح بیشتر ر.ک: دایرهالمعارف تشیع، ج 10، ص 240 و 241.
4- در منابع آمده است: چون امیرالمؤمنین علی علیه السلام به صورت از این جهان نهان می شد، (دایرهالمعارف تشیع، ج 10، ص 236).