- اشاره 1
- حسن بن محمد قمی (تاریخ نگار قم) / محمد اصغری نژاد 1
- مقدمه 2
- تاریخ قم 3
- در نگاه اندیشمندان 4
- نقد 8
- منابع کتاب و رویکرد مؤلف 10
- موضوعات و مسائل کتاب قم 10
- الف) در فضیلت قم و اطراف آن 11
- روایات تاریخی 11
- روایت های کتاب 11
- 1. سالم ترین موضع 11
- 2. جایگاه شیعه علی علیه السلام 12
- 3. خاک پاک و مقدّس قم 13
- 4. شهر یاران قائم علیه السلام 13
- 7. معدن علم و فضل 14
- 5. معدن اهل بیت علیهم السلام 14
- 6. قائم مقام حجّت 14
- 9. مکان راحت 15
- 8. بر شما باد به شهر قم 15
- ب) تاریخ ائمه اطهار علیه السلام و مقام آنان 15
- 10. خوشا به حال مردم قم 15
- 11. همراهان قائم آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم 15
- 1. درباره جعفر کذّاب 15
- 3. پیامد اهانت به اهل بیت علیهم السلام 16
- 2. درباره امام زمان(عجّ) 16
- 6. درباره بنای مسجد مقدّس جمکران 17
- 5. پاداش و کیفر 17
- 4. دوستی خدا و اهل بیت علیهم السلام 17
- 7. صاحب زنج 19
- 8. توصیه درباره محمد بن حنفیه و نام وی 19
- 9. دادرسی علی علیه السلام 20
- اشاره 21
- شیخ عزیزالله علیمرادیان (شمع فروزان) / مسیب کیانی نهاوندی 21
- نهاوند 22
- تحصیلات 23
- ازدواج 23
- ولادت 23
- استادان 24
- 1. آقا سید میرزا اسدالله نهاوندی 24
- اشاره 24
- 2. شیخ احمد قدوسی نهاوندی 24
- 4. میرزا محمدعلی ادیب تهرانی 25
- 3. آیهالله آقا احمد آل آقا 25
- 6. سید مهدی کشفی (1367 - 1314 ق.) 26
- 5. حسن فاضل 26
- اجازه نامه 27
- شاگردان 28
- 1. محمد محمدی (مالک کاویانی) 28
- 2. محمدطاهر احمدوند 28
- 3. احمد زمانیان 28
- اشاره 28
- 6. محمد اسلامی 29
- 7. محمد صادق شهبازی 29
- 4. علی یونسی 29
- 5. شیخ حسن زمانیان 29
- 2. علی علیمرادیان 30
- 1. علی اصغر علمیرادیان 30
- 3. حسین علیمرادیان 30
- فرزندان 30
- اشاره 30
- اقدامات فرهنگی، خدماتی و عمرانی 31
- نمایندگان شیخ عزیزالله 32
- اشاره 32
- 2. روستای بروزل 33
- 3. روستای زرینی 33
- 1. روستای کیان 33
- 4. روستای کهریز 33
- 7. روستای لیلان 34
- 6. روستای شهرک 34
- نهضت امام خمینی رحمه الله 34
- 5. روستای لیلی یادگار 34
- پیام همبستگی 35
- از منظر بزرگان 37
- رحلت 39
- اشاره 40
- حاج شیخ علی قاضی زاهدی (دانشور پرتلاش) / غلامرضا گلی زواره 40
- زادگاه و محل نشو و نما 41
- خاندان 42
- آقا رضا زاهدی (پدرش) 44
- میرزا ابوالقاسم (جدّ او) 44
- ولادت و تحصیلات شیخ علی 47
- بر منبر وعظ و خطابه 48
- جلسات تفسیر قرآن 50
- خصال معنوی و ملکوتی 51
- استخاره های دقیق و شگفت 53
- ذوق ادبی و قریحه شعری 55
- آثار 57
- اشاره 59
- 1. حجهالاسلام والمسلمین حاج شیخ احمد قاضی زاهدی 59
- اشاره 59
- فرزندان 59
- آثار 60
- 2. شیخ ابراهیم زاهدی 61
- در حال احتضار 62
- 4. آقای محمود قاضی زاهدی 62
- 3. حاج شیخ مرتضی زاهدی 62
- رحلت 63
- شیخ یوسف نجفی جیلانی-مؤلف طومار عفت- (قامت غیرت) / محمدتقی ادهم نژاد 65
- اشاره 65
- فومن 66
- تحصیل و استادان 67
- در افق نجف 67
- تألیفات 69
- طومار عفت 71
- ویژگی های سیاسی و علمی 72
- 1. ویژگی سیاسی 72
- اشاره 73
- 2. ویژگی علمی 73
- 1. نکته اوّل 74
- 2. نکته دوّم 75
- شیوه اشعار و سروده ها 78
- مبارزات 80
- عالم ژرفنگر 83
- همسر وفادار 84
- فرزندان 85
- ارتحال ملکوتی 85
- اشاره 86
- سید محمد تقی رودباری (زلال پارسایی) / محمدتقی ادهم نژاد 86
- رودبار 87
- زادگاه 88
- تولد و تحصیلات 89
- 3. ملاعبداللّه مازندرانی (متوفای 1330 ق.) 90
- 1. شیخ محمدعلی مدرّس چهاردهی گیلانی (متوفای 1344 ق.) 90
- 2. آخوند ملاّ محمد کاظم خراسانی (متوفای 1329 ق.) 90
- استادان 90
- اشاره 90
- 4. سید اسداللّه حسینی اشکوری (متوفای 1333 ق.) 91
- بازگشت به ایران 92
- اقامت در رشت 92
- خدمات 93
- اقامه نماز جماعت 93
- تدریس 93
- عدم پذیرش محاضر دولتی 94
- مساجد و مدارس 94
- تألیفات 97
- فرزندان 98
- رحلت 101
- اشاره 102
- حاج شیخ غلامحسین شرعی (شیدای خدمت) / حبیب اللّه سلمانی آرانی 102
- اشاره 103
- زادگاه 105
- تحصیلات 105
- تدریس 107
- اشاره 109
- تواضع و فروتنی 109
- ویژگی های اخلاقی 109
- توکل و عزّت نفس 111
- یار نیازمندان 112
- عشق به اهل بیت علیهم السلام، احترام به سادات 116
- توسّل 118
- امر به معروف و نهی از منکر 120
- نظم در امور 122
- فعاّلیّت ها و اقدامات 124
- شاعری شوریده 127
- کشاورزی 127
- وفات 129
- آثار 130
- فرزندان 130
- وصیت ها 131
- اشاره 132
- میرزا علی محدّث زاده (حدیث اخلاق) / محمدتقی ادهم نژاد 132
- تولّد 133
- دوران کودکی 134
- خدمات علمی و فرهنگی 137
- خاطرات واپسین دیدار پدر 138
- ناگفته هایی از حیات پدر 139
- اشاره 140
- خدمات فرهنگی و دینی 140
- اشاره 141
- واعظ ضامن عمر مردم است 141
- الف) منابر و خطابه ها 141
- احترام فوق العاده به منبر 142
- انتقاد از علاّمه مجلسی 142
- واعظی با اخلاص 143
- اوصاف اخلاقی 144
- ب) تحقیقات و تألیفات 145
- خدمات علمی 145
- الف) کتاب تحفه الاحباب 145
- اشاره 145
- ب) کتاب کحل البصر 146
- ج) کتاب بیت الاحزان 147
- ختام مسک 147
- آثار علمی 148
- محدّث زاده از دیدگاه دانشوران 150
- فعالیت سیاسی 151
- سلاح دعا 152
- دستگیری و زندانی شدن 153
- رحلت 154
- ازدواج 154
- سید احمد حسینی طالقانی (فروغ شجاعت) / غلامرضا گلی زواره 156
- اشاره 156
- خاندان 157
- پدر 158
- تحصیلات 160
- تبلیغ 162
- نفرت و مقاومت 165
- ویژگی ها 169
- تشکیل خانواده 171
- مهاجر مظلوم 172
- جمال جلال 175
- فرهنگی فرزانه 181
- رحلت سید احمد طالقانی 182
- اشاره 184
- حاج میرزا مهدی بروجردی (کارگزار زاهد) / علی رضا پناهی تلخستانی 184
- تولّد و تحصیلات 185
- استادان 186
- 1. حاج شیخ محمد حسین مجتهد غروی بروجردی 186
- اشاره 186
- 2. ملاّ عبدالعظیم بروجردی 187
- 3. حاج شیخ عبدالکریم حایری یزدی 188
- شاگردان 188
- تألیفات 189
- خدمات و ویژگی ها 190
- از منظر بزرگان 194
- خواب ها و خاطره ها 196
- کربلایی کاظم 201
- تبلیغات خارج از کشور 201
- 1. آقای شیخ محمد حسین بروجردی 202
- فرزندان 202
- اشاره 202
- 2. میرزا محمود کسرایی بروجردی 203
- غروب 204
- مدفن 205
- اشاره 206
- سید ریحان اللّه کشفی بروجردی (عطر شهود) / علی احمدی خواه 206
- پدر ریحان اللّه 207
- برخی از تألیفات 210
- فرزندان کشفی 211
- شهادت سید یحیی 211
- سیمای سید ریحان اللّه 212
- تولّد، تحصیل و تدریس 212
- شاگردان 213
- تألیفات 214
- خدمات اجتماعی - فرهنگی 215
- مقام علمی 216
- خطای خصم 218
- اشاره 219
- نهضت مشروطه 219
- 1. نهضت عدالتخانه 219
- 2. چرا مشهد؟ 221
- 3. احیای عدالتخانه 222
- استفتا از سید ریحان اللّه مدّظله 223
- 4. مشروطه دوم 223
- اشاره 223
- حمایت نظری از مشروطه 223
- حمایت از مشروطه 224
- 5. فرجام کار 225
- 2. سید مهدی 226
- فرزندان 226
- 1. سید موسی 226
- اشاره 226
- وفات 227
- 3. سید محمدباقر 227
- خلاصه سخن 227
- اشاره 229
- حسین بن احمد بن ادریس اشعری قمی (مبلّغ قرآن و عترت) / حسن شاکر آرانی 229
- مقدمه 230
- ولادت 231
- پدری دانشمند 232
- شاگردان 233
- اشاره 233
- 4. محمد بن احمد بن داود 234
- 2. موسی بن هارون بن تلعکبری 234
- 1. شیخ ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بابویه 234
- 3. حیدر بن محمد بن نعیم سمرقندی 234
- 5. حسین بن علی بن بابویه (برادر شیخ صدوق) 235
- با نوّاب خاص 235
- غیبت صغری 236
- در آیینه دانشمندان 238
- گلچین روایات 239
- جانشینان رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم 240
- آیه الکرسی 240
- ولایت علی علیه السلام 240
- حافظان قرآن 240
- فضلیت علی علیه السلام 241
- امام حسین علیه السلام 241
- ثواب زیارت امام کاظم علیه السلام 241
- عملکرد انسان ها 242
- ارزش افراد 242
- فرصت طلایی 242
- غروب 243
- شیخ منصور انصاری دزفولی (عالم روشن ضمیر) / مهدی سلطانی رنانی 244
- اشاره 244
- اشاره 245
- ولادت 245
- کودکی و نوجوانی 246
- استادان 247
- اشاره 247
- ادامه تحصیل 247
- الف) شیخ محمد مهدی بیگدلی 248
- ب) آیهالله حاج شیخ محمدرضا معزّی دزفولی 249
- شاگردان، و فعالیت ها 249
- ویژگی های اخلاقی 251
- فعالیت سیاسی 253
- کرامات معنوی 253
- تألیفات 254
- وفات 255
- فرزندان 255
- فهرست تفصیلی 256
به دلیل اهمیت زیادی که این کتاب از نظر تاریخی، جغرافیای، سیاسی، اقتصادی و روایی دارد، آن را به طور مختصر بررسی کرده، به روایت های آن در چند باب نظر می افکنیم. در ضمن، نقد این کتاب و نویسنده اش را از دیدگاه اندیشمندان و پژوهشگران به نظاره می نشینیم.
تاریخ قم
در کتاب تاریخ قم و به تعبیر صحیح تر کتاب قم(1) اطلاعات فراوانی درباره تاریخ و جغرافیای قم، حدود و ثغور، مزارع و منابع اقتصادی، رخدادهای مهمّ آن، تاریخ مختصر ائمه اطهار علیهم السلام و سرگذشت تعدادی از عالمان شهر قم وجود دارد. نیز در این کتاب، تاریخ پاره ای از مهاجرت ها، تاریخ انبیا، سلاطین و ملوک عرب و عجم تا سال تألیف کتاب سخن به میان آمده است. به همین دلیل، این کتاب یکی از منابع گرانسنگ سده چهارم هجری به شمار می رود. این اثر در سال 378 ق. به رشته تحریر در آمد و در سال 865 ق. توسط حسن بن علی بن حسن بن عبدالمطلب قمی به فارسی ترجمه شد.
نویسنده این کتاب حسن بن محمد بن حسن قمی است که از وی با عنوان های «ابوعلی حسن بن محمد بن حسن بن سائب بن مالک اشعری قمی»(2)، «حسن بن محمد بن حسن بن سائب قمی»(3)، «ابوعلی
1- در صفحه 12 همین کتاب این اثر با عنوان فوق یاد شده است.
2- المنتقله الطالبیه، ابن طباطبا، ص 255.
3- نزههالقلوب، حمد اللّه مستوفی قزوینی، ص 258.