- 21- وفات ابوطالب علیه السلام و خدیجه علیها السلام 1
- چکیده 1
- اشاره 1
- کتابنامه 8
- چکیده 10
- اشاره 10
- کنیه و القاب 11
- اشاره 11
- نَسَبْ حضرت خدیجه علیها السلام 11
- 3 . صدّیقه 12
- 2 . بانوی بانوان 12
- 4 . طاهره 12
- س_یمای خ_دیجه علیها السلام در آی_ینۀ وحی 13
- 6 . دیگر القاب 13
- خدیجه ک_بری علیها السلام از دی_دگاه رسول خدا صلی الله علیه و آله 14
- خدیجه علیها السلام م_ام ف_ضیلت ها 15
- فرزانۀ قریش 17
- خدیجه علیها السلام و چ_گونگی ش_ناخت از پی_امبر صلی الله علیه و آله 18
- گامی استوار به سوی زندگی پای_دار 20
- انگیزۀ ازدواج 21
- لحظۀ انتظار 22
- مهریه حضرت خدیجه علیها السلام 22
- تاریخ ازدواج 23
- ه_مسر و هم سِرّ 24
- اوّلیّات حضرت خدیجه علیها السلام 24
- غروب غمبار 25
- تاریخ وفات 25
- سال غم و اندوه 26
- حق شناسی پیامبر صلی الله علیه و آله 26
- کتابنامه 27
- چکیده 31
- اشاره 31
- اخلاق خدیجه علیها السلام 32
- آیا خدیجه علیها السلام قبل از پیامبر صلی الله علیه و آله ازدواج کرده بود؟ 32
- آشنایی با حضرت محمّد صلی الله علیه و آله 33
- ازدواج خ_دیجه علیها السلام 34
- خ_صال خدیجه علیها السلام 35
- درود خدا بر خدیجه علیها السلام 36
- فرزندان خ_دیجه علیها السلام 37
- نقش خ_دیجه علیها السلام در پی_شبرد اسلام 37
- وصیت خدیجه علیها السلام 38
- وفات خدیجه علیها السلام 39
- کتابنامه 40
- یاد خدیجه علیها السلام 40
- اشاره 42
- چکیده 42
- ثروت خدیجه علیها السلام 43
- ولادت و خاندان 43
- ازدواج با پیامبر صلی الله علیه و آله 44
- اولین زن مسلمان 45
- پشتیبان پیامبر صلی الله علیه و آله 45
- به یاد خدیجه علیها السلام 47
- از زبان پیامبر صلی الله علیه و آله 47
- گل بوستان زندگی 48
- سال اندوه و فراق 49
- کتابنامه 50
- چکیده 52
- اشاره 52
- اشاره 61
- چکیده 61
- ازدواج با رسول خدا صلی الله علیه و آله 62
- فضایل 64
- وفات خدیجه علیها السلام 67
- سخنان بزرگان 68
- بحثی پیرامون ازدواج خدیجه علیها السلام 69
- چه کسی از وی روایت کرده است؟ 70
- کتابنامه 72
- خدیجه علیها السلام و ازدواج با پیام_بر صلی الله علیه و آله 74
- اشاره 74
- چکیده 74
- علی علیه السلام و محمّد صلی الله علیه و آله نور واحد 75
- علی علیه السلام در خانۀ خدیجه علیها السلام 76
- رس_الت غ_یر علنی 77
- دوران قبل از بعثت 77
- دورۀ بعثت 77
- شرح یک اش_تباه 78
- اعلام عمومی رسالت 79
- تحریم همه ج_انبه 80
- ب_یعت با علی علیه السلام 81
- علی علیه السلام داماد خدیجه علیها السلام 82
- آخرین م_ال 83
- به یاد خدیجه علیها السلام 83
- یک نکته 84
- کتابنامه 85
- سپیدۀ سخن 88
- چکیده 88
- اشاره 88
- حضرت خدیجه علیها السلام 89
- خدیجه علیها السلام در نگاه پیامبر صلی الله علیه و آله 92
- خدیجه علیها السلام و فاطمه علیها السلام دو الگوی ماندگار 95
- فاطمه علیها السلام و خدیجه علیها السلام همدم و غمخوار 98
- کتابنامه 101
- اشاره 106
- چکیده 106
- اشاره 113
- چکیده 113
- رویش ستاره 114
- یک: خدیجه علیها السلام در تاریخ 114
- خدیجه علیها السلام در دوران جاهلیت 115
- پیشنهاد ابوطالب علیه السلام 116
- دیدار با شبان جوان 116
- کاروان 117
- پیوند ملکوتی 118
- خواستگاری 118
- فرزندان خدیجه علیها السلام 120
- همسری آفتاب 120
- فوت پسران 121
- میلاد فاطمۀ زهرا علیها السلام 122
- خدیجه علیها السلام در منزلگاه وحی 123
- خدیجه علیها السلام در شعب ابی طالب 125
- محمّد صلی الله علیه و آله در سوگ خدیجه علیها السلام 126
- اشاره 128
- دو. فضایل و خدمات خدیجه علیها السلام 128
- اشاره 128
- 1. خدیجه علیها السلام، نخستین بانوی مسلمان 128
- 2. خدمات خدیجه علیها السلام به اسلام 128
- الف _ پیش از طلوع وحی 129
- ب _ پس از طلوع وحی 129
- 7. خدیجه علیها السلام، زن برگزیده 133
- 6. خدیجه علیها السلام در قرآن 133
- 9. مقام خدیجه علیها السلام در بهشت 134
- 8. سلام جبرئیل بر خدیجه علیها السلام 134
- 10. خدیجه علیها السلام در اعراف 135
- اشاره 135
- سه. ویژگی های نخستین خانواده اسلامی 135
- 1. ارزش محوری 136
- 3. قدرشناسی و وفاداری 138
- 2. حاکمیت شعور بر نفس 138
- 5. نفی تجمّل گرایی 140
- کتابنامه 141
- یک. نیم نگاهی به زندگی حضرت خدیجه علیها السلام 145
- اشاره 145
- اشاره 145
- چکیده 145
- ازدواج با پیامبر صلی الله علیه و آله 148
- دو. سنّ حضرت خدیجه علیها السلام در هنگام ازدواج 149
- سه. رضایت به ازدواج 150
- اشاره 153
- چهار. ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله با زن چهل ساله 153
- 2. حدود بعثت 154
- 1. پنج سال پیش از بعثت 154
- 3. پنج سال پس از بعثت 155
- پنج. رضایت خویشان به ازدواج 156
- شش. خدیجه علیها السلام مادر فرزندان 158
- هفت. خدیجه علیها السلام همسر محبوب 158
- هشت. خدیجه علیها السلام و موفّقیت های پیامبر صلی الله علیه و آله 160
- کتابنامه 162
- چکیده 167
- اشاره 167
- مقدمه 167
- اهمیت بررسی زندگانی خدیجۀ کبری علیها السلام 168
- پدر و مادر 169
- اشاره 169
- الف _ پدر 170
- ب _ پسر عمو 170
- گوشه ای از ثروت خدیجه علیها السلام 171
- قبل از ازدواج با محمّد صلی الله علیه و آله 172
- آشنایی خدیجه علیها السلام با محمّد امین صلی الله علیه و آله 173
- در آرزوی همسری محمّد صلی الله علیه و آله 174
- خواستگاری 176
- شکوه زندگی 177
- تجلّی اعظم 178
- ورقه بن نوفل و ماجرای غار حرا 179
- محاصرۀ اقتصادی قریش 181
- آغاز راه و همگامی های جانبازانه 181
- عام الأحزان یا سال غم ها و دردها 183
- جای خالی خدیجه علیها السلام در زندگی پیامبر صلی الله علیه و آله 184
- 1. پسران 186
- اشاره 186
- 2. دختران 186
- فرزندان خدیجه علیها السلام 186
- ارادۀ خداوند 187
- الف _ زینب 187
- نگاهی به زندگی دختران خدیجه علیها السلام و محمّد صلی الله علیه و آله 187
- اشاره 188
- ب _ رقیّه و امّ کلثوم 188
- ازدواج امّ کلثوم با عثمان 190
- کتابنامه 191
- ج _ فاطمۀ زهرا علیها السلام 191
- مقدّمه 194
- اشاره 194
- چکیده 194
- خدیجه علیها السلام ن_خستین ه_مسر رس_ول خدا صلی الله علیه و آله 195
- خدیجه علیها السلام مایۀ آرامش رسول خدا صلی الله علیه و آله 197
- سن خدیجه علیها السلام هنگام ازدواج با پیامبر صلی الله علیه و آله 197
- عوامل مؤثر در شکل گیری این ازدواج 198
- الف _ نقل حکایات سفر و بشارت راهبان و کاهنان 198
- اشاره 198
- ب _ اخبار مردی ن_اشناس 201
- ج _ مشاهدات خدیجه علیها السلام 202
- الف _ پیشنهاد مستقیم خدیجه علیها السلام 203
- اشاره 203
- پیشنهاد ازدواج، مراسم خواستگاری و عقد 203
- ب _ پیشنهاد خدیجه علیها السلام برای ازدواج از طریق واسطه 204
- ج. خواستگاری پیامبر صلی الله علیه و آله از خدیجه علیها السلام و درخواست او برای ازدواج 207
- نقد و نظر 208
- ایراد خطبۀ عقد 209
- میزان مهریه 211
- اشاره 211
- نقد و نظر 212
- روایات ب_خش دوم 212
- روایات ب_خش اوّل 212
- ثمرۀ ازدواج خدیجه علیها السلام با پیامبرصلی الله علیه و آله 213
- امتیازات خدیجه علیها السلام بر دیگ_ر ه_مسران پیامبر صلی الله علیه و آله 214
- نتیجه 215
- چکیده 220
- اشاره 220
- شرح حالی مختصر از زندگی حضرت خدیجه علیها السلام 221
- خدیجۀ کبری علیها السلام 221
- خاندان حضرت خدیجه علیها السلام 222
- طاهره 223
- مبارکه 223
- لقب های حضرت خدیجه علیها السلام 223
- اشاره 223
- بانوی بانوان 224
- اشاره 225
- 1. مردم دوستی و رسیدگی به مستمندان 225
- 3. حق جویی 227
- دیدار نشانه های نبوّت 227
- آشنایی بیشتر خدیجه علیها السلام با محمّد امین صلی الله علیه و آله 228
- ازدواج محمّد امین صلی الله علیه و آله با خدیجه علیها السلام 229
- جشن باشکوه عروسی خدیجه علیها السلام 232
- پاسخ خدیجه علیها السلام به اعتراض زنان مکّه 233
- ازدواج ارزش ساز 235
- مهرورزی خدیجه علیها السلام به علی بن ابی طالب علیه السلام 236
- نخستین بانوی مسلمان 238
- خدیجه علیها السلام؛ یار خلوت انس 238
- نخستین بانوی نمازگزار 239
- خدیجه علیها السلام؛ مونس روزهای سخت پیامبر صلی الله علیه و آله 240
- دفاع خدیجه علیها السلام از رسول خدا صلی الله علیه و آله 241
- خدیجه علیها السلام در شعب ابی طالب 242
- فرزندان رسول خدا صلی الله علیه و آله از خدیجه علیها السلام 243
- ولادت حضرت زهرا علیها السلام و احترام بانوان بزرگ به خدیجه علیها السلام 247
- افتخار اهل بیت علیهم السلام به حضرت خدیجه علیها السلام 249
- یادکرد رسول خدا صلی الله علیه و آله از حضرت خدیجه علیها السلام به نیکی 250
- تسلّی خاطر دادن پیامبر صلی الله علیه و آله به خدیجه علیها السلام 253
- رحلت خدیجه علیها السلام 254
- اندوه پیامبر صلی الله علیه و آله در فراق خدیجه علیها السلام 255
- مراسم خاک سپاری خدیجه علیها السلام 256
- مقام ارجمند حضرت خدیجه علیها السلام در قیامت 257
- سخنان بزرگان درباره حضرت خدیجه علیها السلام 258
- کتابنامه 264
- اشاره 270
- چکیده 270
- مقدمه 271
- نقش خدیجه علیها السلام در ه_مراهی ب_ا محمّد صلی الله علیه و آله قبل از بعثت 272
- بیوگرافی ح_ضرت خ_دیجه علیها السلام 272
- حمایت خ_دیجه علیها السلام در جریان محاصره اقتصادی بنی هاشم در شعب ابوطالب 275
- جایگاه حضرت خ_دیجه علیها السلام در اح_ادیث پیامبر صلی الله علیه و آله 276
- خدیجه علیها السلام در نگاه بزرگان 279
- کتابنامه 280
- چکیده 282
- اشاره 282
- در نگاه بانوان نامی 291
- اعتراف نویسندگان اروپایی و مسیحی 292
- ولادت حضرت خدیجه علیها السلام 297
- اشاره 297
- چکیده 297
- خاندان شریف حضرت خدیجه علیها السلام 298
- مادر حضرت خدیجه علیها السلام 298
- پدر حضرت خدیجه علیها السلام 298
- ازدواج پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) با حضرت خدیجه علیها السلام 299
- سنّ حضرت خدیجه علیها السلام هنگام ازدواج با پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) 299
- حضرت خدیجه علیها السلام، به غیر از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) با کسی ازدواج نکرد 305
- ناسازگاری بیوه بودن حضرت خدیجه علیها السلام، با مبانی اعتقادی تشیّع 312
- عدم اعتبار بیوه بودن حضرت خدیجه علیها السلام از نظر تاریخ 315
- ناقلان ازدواج های دروغین حضرت خدیجه علیها السلام 317
- باکره بودن مادران ائمّه اطهار علیهم السلام 320
- علاقۀ حضرت خدیجه علیها السلام به پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) 321
- علاقۀ پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) به حضرت خدیجه علیها السلام 321
- حضرت خدیجه علیها السلام، برترین همسران پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) 324
- حُسن رفتار حضرت خدیجه علیها السلام با پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) 325
- حضرت خدیجه علیها السلام، بانویی محجّبه 327
- نقش اقتصادی حضرت خدیجه علیها السلام در پیشرفت اسلام 328
- حضرت خدیجه علیها السلام در بستر رحلت 336
- پریشانی پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) از فراق حضرت خدیجه علیها السلام 337
- مظلومیت حضرت خدیجه علیها السلام 338
- تخریب مزار حضرت خدیجه علیها السلام 341
- فضیلت زیارت قبر حضرت خدیجه علیها السلام 342
- کتابنامه 343
- چکیده 350
- اشاره 350
- القاب و کنیه های خدیجه علیها السلام 352
- همسران خدیجه علیها السلام 353
- ویژگی های خدیجه علیها السلام 362
- فعالیت های اجتماعی _ سیاسی خدیجه علیها السلام 366
- وفات خدیجه علیها السلام 371
- فضائل خدیجه علیها السلام 373
- فرزندان خدیجه علیها السلام 376
- کتابنامه 378
- اشاره 383
- چکیده 383
- خدیجه علیها السلام در شب معراج 385
- میهمان مائده آسمانی 385
- خانه ای ویژه در بهشت 386
- از برترین شخصیت ها 386
- بهترین زن آسمان و زمین 386
- سرمشق جهانیان 387
- مایۀ مباهات روزگار 387
- جایگاه خدیجه علیها السلام نزد پیامبر(صلی الله علیه و آله) 388
- بافضیلت ترین زن 388
- برگزیده الهی 388
- تولد 389
- نام گذاری 390
- خانوادۀ بی بدیل 390
- یگانه پرست دوران 392
- زیباترین رخسار 394
- زبانزد در پاک دامنی 395
- سرآمد در دانش و خرد 396
- زاهده و عباده روزگار 397
- مصلح بزرگ اجتماعی 398
- ازدواج محمّد(صلی الله علیه و آله) و خدیجه علیها السلام 399
- پرورش علی علیه السلام 403
- بعثت و ایمان خدیجه علیها السلام 404
- دعوت خویشان در خانۀ خدیجه علیها السلام 406
- معراج و باردار شدن به فاطمه علیها السلام 407
- فاطمه علیها السلام مونس خدیجه علیها السلام 408
- تذکر فرزند به مادر 409
- ولادت فاطمه علیها السلام و فرود آمدن چهار زن بهشتی 409
- نقش خدیجه علیها السلام پس از اعلام عمومی بعثت 410
- تکذیب و تمسخر مشرکان 412
- نفوذ روزافزون اسلام در جزیره العرب 413
- تحریم اقتصادی و اجتماعی 414
- پیمان عقبۀ دوم 416
- پایان تحریم ها و نفوذ بیشتر اسلام 417
- کتابنامه 418
- اشاره 428
- آغاز سرنوشت 431
- خواستگاری و ازدواج 435
- خانۀ خدیجه علیها السلام 443
- در انتظار وحی 447
- لنگرگاه نور 455
- اسلام خدیجه علیها السلام و تصدیق پیامبری 458
- نخستین سجده کنندگان 461
- تحیت و درود خدا و بشارت و مژده جاودانه 464
- خدیجه علیها السلام در شعب ابی طالب در دوران تحریم و محاصره 466
- کتابنامه 471
مورّخان بزرگ برخلاف این نوشته اند، همانند ابوالقاسم کوفی، بلاذری، شیخ طوسی و سیّد مرتضی. اینان نوشته اند: حضرت خدیجه علیها السلام هنگام ازدواج با پیامبر «عذرا» (دوشیزه) بود.
برخی از نویسندگان معاصر همانند جعفر مرتضی عاملی در کتاب الصحیح من سیره النبی الاعظم و حسین شاکری در کتاب ام المؤمنین خدیجه الطاهره، برای اثبات این ادّعا، مطالبی را ذکر کرده اند(1) که به جهت رعایت اختصار از ذکر آن خودداری می شود.
ازدواج با پیامبر صلی الله علیه و آله
حضرت خدیجه علیها السلام پس از مرگ شوهر، ثروت فراوانی نصیبش شده بود و به عنوان یکی از ثروتمندان بزرگ و نامی قریش شناخته می شد و قریشی یان با مال التجاره وی به تجارت می پرداختند. پیامبر(صلی الله علیه و آله) که بیش از بیست و چهار سال از بهار عمرش سپری نشده بود، با مال التجاره خدیجه علیها السلام به شام سفر می کند و خدیجه علیها السلام غلامش را به همراه محمّد(صلی الله علیه و آله)، امین قریش می فرستد. پس از بازگشت کاروان و بیان کمالات و خوبی های امین قریش توسّط «میسره»، مقدّمات ازدواج فراهم می شود و پیامبر(صلی الله علیه و آله) بیست و پنج ساله با خدیجه علیها السلام چهل ساله پیوند زناشویی می بندد.(2) حاصل و ثمرۀ ازدواج شش فرزند بود. چهار دختر به نام های «امّ کلثوم»، «رقیّه»، «زینب» و «فاطمه علیها السلام» و دو پسر به نام های «قاسم» و «عبد اللّه» ملقّب به «طیّب» و «طاهر.»(3)
خدیجه علیها السلام به مدّت بیست و پنج سال با رسول خدا(صلی الله علیه و آله) زندگی کرد(4) که در این مدّت پیامبر
1- . عاملی، سید جعفر مرتضی، الصحیح من سیره النبی الاعظم، ج 2، ص 120 به بعد.
2- . در مورد سنّ ازدواج پیامبر(صلی الله علیه و آله) برخی 23 سال هم گفته اند. در مورد سنّ حضرت خدیجه علیها السلام در هنگام ازدواج، 25، 28، 30، 35 و 36 سال نیز گفته شده است.
3- . ابن اثیر جزری، علی بن محمّد، اسد الغابه فی معرفه الصحابه، ج 1، ص 16؛ قرطبی، محمّد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن، ج 14، ص 164.
4- . این در صورتی است که سال درگذشت حضرت خدیجه علیها السلام را دهم بعثت بدانیم، مانند: ابن سعد واقدی، ابوعبداللّه محمّد، الطبقات الکبری، ج 1، ص 125؛ ابن هشام حمیری، ابومحمد عبدالملک، السیره النبویّه، ج 4، ص 582 و ج 2، ص 71؛ مومن سبزواری قمی، علی بن محمّد، جامع الخلاف و الوفاق، ص 85. امّا برخی تاریخ دیگری نیز ذکر کرده اند. از جمله هفت سال پس از بعثت، مانند: قرطبی در تفسیر خود ( الجامع لأحکام القرآن)، ج 14، ص 164؛ شیخ طوسی در المبسوط، ج 4، ص 270.