- مقدمۀ کنگره 1
- اشاره 2
- سرآغاز 5
- اشاره 5
- سپاس 8
- دربارۀ این جستار 8
- وعده 9
- اشاره 10
- جغرافیای تاریخی قم 10
- دیرینۀ قم 14
- اقسام حاکمان محلی 17
- پایتختی قم و اهمیت سیاسی آن 20
- 1 و 2.گیو و گودرز 25
- اشاره 25
- حاکمان پیش از اسلام 25
- 4.قباد پسر بیژن(قباد بیژن). 26
- 5.شیرزاد 26
- 3.بیژن پسر گیو 26
- قرن اول و دوم 27
- اشاره 27
- حاکمان پس از اسلام 27
- 7.عروه بن زید 28
- 8.یزید بن معاویۀ بجلی 28
- 6.ابو موسی اشعری 28
- 9.مطرّف بن مغیره بن شعبه 29
- 10.یزدان فاذار 30
- 11.خربنداد(/خرپنداد) 37
- 12.مقاتل بن حکیم عکّی 37
- خروج قم از مضافات اصفهان و استقلال اداری 38
- اشاره 38
- 13.طریف بن غیلان(عجلان) 38
- 14.عبد اللّه بن کوشید 45
- 16.حسن بن تحتاج(تحتاخ) 46
- 15.عاصم بن کوشید 46
- 17.حمزه بن یسع اشعری 46
- 18.علی بن حمزه 47
- 20.علی بن عیسی بن ماهان 48
- 19.عامر بن عمران بن عبد اللّه اشعری 48
- 21.هرثمه بن اعین 49
- 22.موسی بن خزرج 50
- اشاره 50
- قرن سوم 50
- 24.یحیی بن عمران 51
- 23.احمد بن اسحاق اشعری 51
- 25.علی بن هشام مروزی 52
- 26.علی بن هاشم 53
- 27.علی بن عیسی بن موسی طلحی 54
- 28.جعفر بن داوود قمی 54
- 29.محمّد بن هاشم بادغیسی 54
- 31.احمد بن منصور 56
- 30.ابو جارود منذر بن منصور 56
- 33.احمد بن محمّد بن رستم 56
- 32.المنتصر بالله 56
- 34.محمّد بن ادریس قمی کاتب 56
- 37.مادرانی 57
- 36.مفلح ترکی 57
- 35.یحیی بن هرثمه 57
- 40.احمد بن علی مرورودی 58
- 38.محمّد بن مجمّع 58
- 39.مفوض الی الله 58
- 41.ابو العباس احمد بن علی 59
- 45.-48 احمد بن محمّد بن یحیی فیروز و محمّد بن ابی مریم و احمد بن ابی 60
- 44.المکتفی بالله 60
- 43.ادکوتکین(یدکوتکین/اذکوتکین) 60
- 42.احمد بن عبد العزیز بن ابی دلف 60
- 46 و 47.عبّاس بن فضل و بشر بن فرج 61
- 48.محمّد بن ابراهیم 61
- 49.برون(بیرون)ترکی 62
- 50.احمد بن محمّد(فیروزان) 63
- 53.یحیی بن اسحاق 64
- 52.اسد بن جمهود 64
- 51.کوتکین 64
- 55.حسین بن حمدان 65
- 54.عباس بن عمرو غنوی 65
- 57.محمّد بن ادریس قمی کاتب 68
- 56.ابو علی احمد بن محمّدبنرستم اصفهانی 68
- قرن چهارم 69
- اشاره 69
- 59.احمد بن علی خراسانی 70
- 60.احمد بن علی بن صعلوک 70
- 58.ابو الحسن بن احمد صیمری 70
- 61.ابو مسلم محمّد بن بحر اصفهانی 71
- 62.علی بن محمّد بن سهل دینوری 72
- 64.مؤیّد الدوله 72
- 63.حسن بن قاسم 72
- 66 و 67 جعفر بن احمد بابویه و حسین بن محمّد سردابی 73
- 65.اسماعیل جیلی 73
- 68.ابو علی حسن بن محمّد قمی 74
- 69.زید بن احمد بن بحر اصفهانی 75
- 70.ابو شهاب(یا ابو هاشم)عبد اللّه بن محمّد اصفهانی 75
- 71.ابو عبد اللّه حسین بن محمّد اصفهانی(کاموئی) 77
- 72.ابو القاسم علی بن محمّد بن حسن کاتب 77
- اشاره 78
- قرن پنجم 78
- 73.شهریوش(شهرنوش/شهربوش) 79
- 75.میر ابو الفضل عراقی 81
- 74.ابو سهل حمدونی 81
- اشاره 82
- 76.ملکشاه سلجوقی 82
- قرن ششم 82
- 77.کوکجه 83
- قرن هفتم 84
- اشاره 84
- 79.غازان خان 85
- 78.آباقا خان 85
- قرن هشتم 87
- اشاره 87
- حکومت خاندانهای محلّی 87
- دورۀ فترت 88
- خاندان صفی 89
- 80.خواجه تاج الدین علی 92
- 81.خواجه علی صفی 93
- 83.خواجه عماد الدین محمود 95
- 84.خواجه اصیل الدین قمی 95
- 82.غیاث الدین امیر محمّد 95
- 85.خواجه ابراهیم قمی 96
- 86.خواجه محمّد قمی 97
- 87.پیر احمد ساده 98
- اشاره 99
- قرن نهم 99
- الف.تیموریان 101
- 88.امیرزاده خلیل 101
- 89.عبد اللّه پروانچی 101
- 91.قتلق خواجه 102
- 90.سعد وقاص 102
- 92.الیاس خواجه 103
- 93.سلطان محمّد بهادر 105
- 96.امیر درویش علی میرک 108
- 95.امیرک احمد بن فیروز شاه 108
- 94.شاه قاضی(غازی) 108
- 97.خواجه یحیی قمی 109
- ب.ترکمانان(آق قویونلوها و قره قویونلوها) 110
- 98.جهانشاه ترکمان 110
- اشاره 110
- 99.شاه ولی قوز 111
- 100.شاه حاجی بیک ورودی همدانی 112
- 102.اوزون حسن 113
- 101.اسکندر کابدار 113
- 104.منصور بیک سهراب 115
- 103.یعقوب میرزا 115
- 105.آیبه سلطان 116
- قرن دهم 116
- 106.اسلمش بیک 117
- دورۀ صفویه 119
- اشاره 119
- 107.شاه اسماعیل صفوی 120
- 108.آقا فتح اللّه خان کمترین 120
- 112.شاه قلی خلیفه 121
- 110.دور میش خان شاملو 121
- 109.آقا کمال الدین حسین 121
- 111.شاه طهماسب صفوی 121
- 113.علیقلی خلیفۀ ذو القدر 122
- 114.القاس میرزا 122
- 115.ولی خلیفۀ شاملو 123
- 116.حیدر بیگ جاپوق(جابوق) 124
- 117.ابراهیم بیگ 125
- 118.علیقلی سلطان ذو القدر 126
- 119.سلیمان خلیفۀ ترکمان 126
- 121.حسن صلایی اصفهانی 128
- 120.حسین خان بیگ شاملو 128
- قرن یازدهم 128
- 122.حسینقلی بیگ 129
- اشاره 130
- دورۀ افشاریان و زندیان 130
- 123.فریدون خان گرجی 131
- 124.حسین خان 132
- 125.نجف خان زندی 133
- قرن سیزدهم 135
- اشاره 135
- دورۀ قاجار 135
- 127.حاجی محمّد حسین خان 136
- 130.میرزا ابو القاسم 136
- 128.محمّد تقی بیگ 136
- 126.کربلایی حسین بیگ 136
- 129.اسد اللّه خان 136
- 131.حاج حسین صدر اصفهانی 137
- 132.عبد اللّه خان امین الدوله 137
- 133.کیکاووس میرزا 138
- 134.آقا خان محلاّتی 139
- 135.میرزا ابو طالب خان قزوینی 141
- 136.ذو الفقار خان 142
- 139.عبد العلی خان ادیب الملک 144
- 138.جهانسوز خان 144
- 137.میرزا عبد الباقی خان قزوینی 144
- 140.محمّد حسین خان شاهسون(شهاب الملک) 145
- 143.میرزا سیّد یوسف خان 146
- 142.میرزا سیّد مهدی 146
- 141.علیخان سنقری ریش بلند 146
- 146.حاجی عباس قلیخان قجر 147
- 147.حاجی حبیب اللّه خان 147
- 144 و 145.میرزا حسن خان و میرزا علی خان. 147
- 148.کامران میرزا 148
- 149.میرزا محمّد حسین 149
- 152.میرزا سیّد مهدی تفرشی 149
- 150.شاهزاده عبّاس میرزا ملک آرا 149
- 151.میرزا محمّد حسین 149
- 154.علی نقی میرزا 150
- 153.محمّد مهدی خان اعتضاد الدوله 150
- 155.امین الدوله عبد اللّه خان اصفهانی 151
- 157.سیّد حسین متولی باشی 151
- 156.سپهدار 151
- 158.محمّد حسن خان معظم الدوله 152
- 159.عبّاس میرزا اعتضاد الدوله 153
- 161.میرزا سیّد رضا خان بدیع الملک 154
- 160.نصر اللّه خان امیر تومان 154
- 162.میرزا علی نقی خان مشاور السلطان 154
- اشاره 155
- 163.علی اکبر خان کرکری 155
- دورۀ پهلوی 155
- 165.طاهر تفرشی 155
- نمایندگان قم در مجلس شورای ملّی 157
- فتح اللّه خان بیگدلی 157
- سیّد ابو الفضل تولیت(تولیتی) 158
- میرزا علی اصغر دربانی 158
- شیخ محمود واعظ قمی 158
- میرزا علی حق نویس 158
- میرزا ابراهیم مسعودی قمی 158
- میرزا علیرضا پیشوایی قمی 158
- احمد طباطبایی قمی 159
- محمّد صادق صادقی گیوی(خلخالی) 159
- محمّد رضوانی 159
- سید شفیع شکرایی 159
- محمّد یزدی 159
- سیّد محمود مدرّسی روحانی 159
- نمایندگان مجلس شورای اسلامی 159
- فضل اللّه صدر 159
- سید طه هاشمی طغر الجردی 160
- محمّد اسماعیلی مقدم 160
- سید محمّد میر محمّد(میر محمّدی) 160
- احمد بیگدلی آذری قمی 160
- سید علی محمّد یثربی قمی 160
- محمّد علی شرعی 160
- حسین ایرانی 160
- محمّد رضا آشتیانی 160
- علی بنایی قمی 160
- استانداران قم 161
- فرمانداران قم پس از انقلاب 161
- کتابنامه 162
مهم ترین نقش را در رویارویی با یورشگران این سوی ایران به عهده می گرفت،چنان که حاکم قم در این دوره،با پاره ای از امرای مازندران نیز که خیال سرکشی داشتند،به جنگ برخاست. (1)
در وقایع سال 824 ه.ق.می بینیم که شاهرخ،در هنگام بازگشت از سفر آذربایجان،امیر الیاس خواجه را با لشکری گران در قم گذاشته است. (2)از این لشکر،بارها در برابر شورشیان نقاط اطراف،یاری جسته شده و از جمله در شورشهایی که به وسیلۀ امرای مازندران و رستمدار صورت می گرفته،استفادۀ بسیاری به عمل آمده است.
در دورۀ حکومت امیر الیاس خواجه،به دنبال تجاوزات یکی از امرای رستمدار به نام«کیومرث»به حدود عراق عجم،دوبار این لشکر با او به جنگ برخاست.در نخستین بار،لشکر قم کاری از پیش نبرد و شاهرخ،ناچار شد یکی از امرای بزرگ خود را با لشکری عظیم به دفع او بفرستد؛اما پیش از رسیدن سپاه یاد شده به حدود مازندران،کیومرث تسلیم شد. (3)
بار دوم در سال 832 ه.ق.بود که به دنبال قیام سادات گیلان بر ضدّ امیر رستمداری یاد شده،رهبران قیام نزد امیر الیاس خواجه،بدر الدین منجم را به قم فرستادند که:«زیاده روی ملک کیومرث شما را معلوم است...اگر به سعادت پای مبارک به رکاب دولت آورده،به دفع او قیام
1- 1) .«قم در قرن نهم هجری»ص 54(به نقل از:«تاریخ طبرستان و رویان و مازندران»ص 89).
2- 2) .«مطلع السعدین»ج 2،ص 260.
3- 3) .«تاریخ طبرستان و رویان و مازندران»ص 89(چاپ 1332).و ص 51 و 52(چاپ 1345).