حاکمان قم صفحه 106

سلطانیه و همدان و قزوین و ری و مازندران گماشت و به قم فرستاد. (1)

برخی نهاوند و مضافات آن تا سر حدّ بغداد را نیز بر قلمرو تعیین شده برای حکومت وی افزوده اند. (2)

نیاز بیش از پیش به وجود قدرت بزرگ تری در این منطقه،باعث شده بود که شاهرخ،یکی از نزدیکان خود را به حکومت این دیار بگمارد.خود این مطلب،گویای اهمیّت قم در این دوره است؛ (3)چنان که سلطان محمّد بهادر،قم را مرکز حکومت خود قرار داد و پس از آن، به جاهای دیگر نیز لشکر کشید و اصفهان و فارس را نیز به قلمرو حکومت خود افزود.

پس می توان گفت که در دورۀ سلطان محمّد،قم،مرکز بخش مهم و فراخی از ایران بوده است و همین هم باعث شد که بعدها،پایتخت همیشگی یا موسمی پادشاهان ترکمان و صفوی قرار بگیرد و علّت دیگر و شاید مهم تر آن،گرمسیری بودن قم بوده است که آن را جای مناسبی برای اقامت زمستانی می کرده است.

با توجّه سلطان محمّد بهادر و دیگر پادشاهان عصر تیموری،قم رونق خود را از سر گرفت و مدّتی نیز دار السلطنه شد تا اینکه با ظهور سلسلۀ صفویه،شهر قم مورد توجّه خاصّی قرار گرفت و با رسمی شدن مذهب تشیّع در ایران،در شمار شهرهای مهم ایران زمین به

1- 1) .همان،ص 55(به نقل از«تاریخ جدید یزد»ص 229)؛ [1]«ری باستان»ج 2،ص 226.
2- 2) .همان جا،(به نقل از«تذکره الشعراء»ص 456).
3- 3) .در شرح حال الیاس خواجه،بدان اشاره کردیم.